Vận dụng một số kinh nghiệm từ quá trình Đảng lãnh đạo phát triển kinh tế tư nhân thời kỳ đổi mới vào giảng dạy môn Lịch sử Đảng ở Học viện Lục quân hiện nay

Từ thực tiễn lãnh đạo phát triển KTTN trong thời kỳ đổi mới, Đảng đã đúc kết một số kinh nghiệm tiêu biểu: Một là, nhận thức đúng vị trí, vai trò của KTTN trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; hai là, chủ động, sáng tạo đưa ra các quyết sách mở đường cho KTTN phát triển; ba là, khai thác và phát huy cao độ các tiềm năng, lợi thế để phát triển KTTN. Bốn là, chú trọng công tác tổng kết thực tiễn, kịp thời điều chỉnh chủ trương, chính sách thúc đẩy KTTN phát triển. Những kinh nghiệm này không chỉ phản ánh sự phát triển trong tư duy và phương thức lãnh đạo của Đảng, mà còn là cơ sở quan trọng để vận dụng vào giảng dạy môn Lịch sử Đảng trong giai đoạn hiện nay.

Trên cơ sở những kinh nghiệm rút ra từ quá trình Đảng lãnh đạo phát triển KTTN thời kỳ đổi mới, việc vận dụng vào giảng dạy môn Lịch sử Đảng ở Học viện Lục quân đã được triển khai trên một số nội dung chủ yếu sau:

Thứ nhất, phân tích quá trình phát triển nhận thức của Đảng về vị trí, vai trò của KTTN qua các giai đoạn.

Trong quá trình giảng dạy, giảng viên đã tổ chức cho học viên so sánh các quan điểm của Đảng qua từng giai đoạn, đặt trong bối cảnh cụ thể của đất nước, từ đó phân tích vì sao những nhận thức ban đầu không còn phù hợp và vì sao cần có sự điều chỉnh. Việc gợi mở các câu hỏi như: Điều kiện thực tiễn nào buộc Đảng phải thay đổi cách nhìn về KTTN? hay sự phát triển của nền kinh tế đã tác động như thế nào đến tư duy lý luận của Đảng?..., các câu hỏi này sẽ giúp học viên chủ động tham gia vào quá trình nhận thức, thay vì tiếp thu một cách thụ động. Thông qua đó, người học không chỉ hiểu được quá trình phát triển nhận thức của Đảng mà còn rút ra những bài học có tính phương pháp luận, đó là mọi chủ trương, đường lối phải xuất phát từ thực tiễn, đồng thời luôn được bổ sung, phát triển phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể. Đây chính là giá trị cốt lõi của việc vận dụng kinh nghiệm lãnh đạo vào giảng dạy, góp phần hình thành tư duy biện chứng và năng lực phân tích cho học viên.

Thứ hai, làm rõ tính chủ động, sáng tạo của Đảng trong việc đưa ra các quyết sách mở đường cho KTTN phát triển.

Đây là biểu hiện sinh động của phương thức lãnh đạo gắn với thực tiễn, thể hiện ở khả năng kịp thời nắm bắt yêu cầu phát triển của nền kinh tế và đưa ra những chủ trương, chính sách phù hợp trong từng giai đoạn. Trong quá trình giảng dạy, giảng viên đã đặt các quyết sách của Đảng trong bối cảnh lịch sử cụ thể, từ đó hướng dẫn cho học viên phân tích vì sao những chủ trương đó được ban hành, nhằm giải quyết những vấn đề gì của thực tiễn, và đã tạo ra những chuyển biến như thế nào. Việc gợi mở các câu hỏi đó sẽ giúp học viên hiểu rõ hơn tính chủ động và sáng tạo trong hoạt động lãnh đạo của Đảng. Thông qua đó, người học không chỉ nắm được nội dung các quyết sách mà còn nhận thức được cách thức Đảng lãnh đạo và tổ chức thực hiện đường lối trong thực tiễn. Từ việc phân tích các quyết sách cụ thể, học viên có thể rút ra bài học về sự kết hợp giữa tầm nhìn chiến lược với sự linh hoạt trong điều hành, qua đó nâng cao năng lực tư duy và khả năng vận dụng trong thực tiễn công tác.

Thứ ba, làm sáng tỏ quá trình Đảng chỉ đạo khai thác và phát huy các nguồn lực cho KTTN phát triển.

Đây là một nội dung phản ánh rõ cách thức Đảng huy động sức mạnh tổng hợp của nền kinh tế, từ nguồn lực vốn, lao động đến khoa học - công nghệ và môi trường thể chế, nhằm tạo điều kiện cho khu vực KTTN phát triển. Giảng viên luôn đặt vấn đề trong mối quan hệ giữa chủ trương của Đảng với thực tiễn huy động và phân bổ nguồn lực, qua đó tổ chức cho học viên phân tích Đảng đã khai thác các tiềm năng xã hội như thế nào, những rào cản nào được tháo gỡ và các nguồn lực được khơi thông ra sao. Việc gợi mở các câu hỏi như: Vì sao KTTN có thể phát triển mạnh trong thời gian qua? Vai trò của thể chế và môi trường kinh doanh trong việc huy động nguồn lực là gì?... các câu hỏi này sẽ giúp học viên hiểu rõ hơn bản chất của quá trình này. Đồng thời, cần gắn nội dung này với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, đặc biệt là mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với tăng cường tiềm lực quốc phòng. Thông qua đó, học viên không chỉ nhận thức được vai trò của KTTN trong nền kinh tế, mà còn thấy rõ ý nghĩa của việc huy động nguồn lực cho xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ đó, có thể rút ra bài học về việc kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với tăng cường quốc phòng - an ninh trong quá trình lãnh đạo của Đảng.

Thứ bốn, nhấn mạnh quá trình tổng kết thực tiễn, kịp thời điều chỉnh chủ trương, chính sách của Đảng nhằm thúc đẩy KTTN phát triển.

Đây là một đặc trưng nổi bật trong phương thức lãnh đạo của Đảng, thể hiện ở việc luôn gắn chặt giữa thực tiễn với lý luận, giữa tổng kết kinh nghiệm với bổ sung, hoàn thiện đường lối. Trong quá trình giảng dạy, giảng viên đã làm rõ quá trình Đảng từng bước nhận thức, điều chỉnh và phát triển các quan điểm, chủ trương về KTTN thông qua tổng kết thực tiễn. Việc tổ chức cho học viên so sánh các giai đoạn phát triển khác nhau, từ đó nhận diện những điểm điều chỉnh trong tư duy và chính sách, sẽ giúp người học hiểu sâu sắc hơn quy luật vận động của đường lối và vai trò của tổng kết thực tiễn trong phát triển lý luận. Những câu hỏi gợi mở như: Vì sao một số chủ trương cần được bổ sung, điều chỉnh? Thực tiễn đã tác động như thế nào đến sự phát triển của tư duy lý luận của Đảng? sẽ góp phần kích thích tư duy phân tích của học viên. Thông qua đó, học viên không chỉ nắm được nội dung các chủ trương qua từng giai đoạn mà còn nhận thức rõ quá trình vừa làm, vừa tổng kết, vừa phát triển của Đảng. Từ việc phân tích quá trình này, có thể rút ra bài học có ý nghĩa phương pháp luận sâu sắc, đó là phải luôn xuất phát từ thực tiễn, đồng thời không ngừng bổ sung, phát triển lý luận cho phù hợp với điều kiện cụ thể. Đây cũng chính là cơ sở quan trọng để hình thành tư duy linh hoạt, sáng tạo và khả năng thích ứng của học viên trong thực tiễn công tác.

Những kinh nghiệm từ quá trình Đảng lãnh đạo phát triển KTTN trong thời kỳ đổi mới không chỉ phản ánh sự phát triển trong tư duy lãnh đạo của Đảng, mà còn mang giá trị phương pháp luận sâu sắc đối với quá trình giáo dục lý luận chính trị. Việc vận dụng các kinh nghiệm này vào giảng dạy môn Lịch sử Đảng không chỉ làm sâu sắc nội dung bài học, mà còn góp phần chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển tư duy và năng lực vận dụng của người học. Khi được khai thác và vận dụng đúng hướng, bài giảng Lịch sử Đảng sẽ không dừng lại ở việc tái hiện lịch sử, mà còn giúp học viên hiểu bản chất, rút ra bài học và liên hệ với thực tiễn. Đây chính là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị ở Học viện Lục quân, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong tình hình mới./.

N.T.T