Nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ giảng viên Khoa Công tác đảng, công tác chính trị theo tinh thần Nghị quyết 04-NQ/TW khóa XIV

Trong bối cảnh toàn Đảng tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và tăng cường kiểm soát quyền lực trong hệ thống chính trị, Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 01/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã xác lập một cách tiếp cận mang tính hệ thống lấy phòng ngừa làm căn bản, lấy kiểm soát quyền lực làm cốt lõi và lấy xây dựng văn hóa liêm chính làm nền tảng. Nghị quyết không chỉ đặt ra yêu cầu tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực mà còn nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và năng lực tự kiểm soát quyền lực trong thực thi chức trách, nhiệm vụ.

Trong hệ thống các giải pháp đó, trách nhiệm nêu gương giữ vị trí đặc biệt quan trọng, bởi nêu gương không chỉ là yêu cầu về phẩm chất đạo đức mà còn là phương thức giáo dục, cảm hóa và lan tỏa giá trị chính trị có hiệu quả sâu sắc. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Quan điểm đó tiếp tục có ý nghĩa sâu sắc trong bối cảnh hiện nay, nhất là đối với môi trường giáo dục - đào tạo trong Quân đội.

Đối với Khoa CTĐ, CTCT ở Học viện Lục quân, đội ngũ giảng viên không chỉ thực hiện nhiệm vụ truyền thụ tri thức lý luận mà còn trực tiếp định hình bản lĩnh chính trị, đạo đức, phương pháp công tác và phong cách lãnh đạo cho học viên. Vì vậy, nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ giảng viên không chỉ là yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp mà còn là yêu cầu chính trị có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội hiện nay.

Nghị quyết 04-NQ/TW đặt ra nhiều quan điểm mới có ý nghĩa trực tiếp đối với việc nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ giảng viên. Trước hết, quan điểm “phòng ngừa từ sớm, từ xa” cho thấy giáo dục và nêu gương phải đi trước một bước trong ngăn ngừa suy thoái, tiêu cực và tha hóa quyền lực. Điều đó đòi hỏi giảng viên không chỉ giảng dạy lý luận về đạo đức cách mạng, về kiểm soát quyền lực mà bản thân phải trở thành hình mẫu về bản lĩnh chính trị, trách nhiệm và tính liêm chính trong công tác.

Cùng với đó, yêu cầu “kiểm soát quyền lực là cốt lõi” đặt ra trách nhiệm cho đội ngũ giảng viên trong việc sử dụng đúng đắn vị trí, uy tín và ảnh hưởng sư phạm của mình. Trong môi trường đào tạo quân sự, giảng viên Khoa CTĐ, CTCT có tác động trực tiếp đến nhận thức, thái độ và hành vi của học viên thông qua quá trình giảng dạy, quản lý và giao tiếp hằng ngày. Vì vậy, mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực trong tác phong, phương pháp công tác hoặc trong quan hệ với học viên đều có thể làm giảm sút tính thuyết phục của công tác giáo dục.

Đặc biệt, Nghị quyết nhấn mạnh xây dựng văn hóa liêm chính với các chuẩn mực “không thể, không dám, không muốn, không cần” tham nhũng. Điều đó cho thấy nêu gương không chỉ dừng lại ở biểu hiện đạo đức cá nhân mà phải trở thành cơ chế lan tỏa giá trị và hình thành môi trường giáo dục lành mạnh, minh bạch, kỷ luật. Trong môi trường đào tạo cán bộ quân đội, tính nêu gương không chỉ mang ý nghĩa đạo đức mà còn là phương thức truyền đạt giá trị chính trị có hiệu quả cao thông qua quá trình quan sát, tiếp nhận và mô phỏng hành vi của học viên.

Hiện nay, việc nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ giảng viên Khoa Công tác đảng, công tác chính trị đang đặt ra nhiều vấn đề mới cần được nhận diện đầy đủ và giải quyết một cách đồng bộ.

Trước hết, trách nhiệm nêu gương phải được thể hiện bằng sự thống nhất giữa giảng dạy lý luận với thực hành phẩm chất đạo đức và phương pháp công tác. Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi trong giáo dục chính trị, sức thuyết phục không chỉ đến từ nội dung bài giảng mà còn đến từ chính hành vi, tác phong và uy tín của người giảng viên. Nếu tồn tại khoảng cách giữa điều được giảng dạy với biểu hiện thực tế trong công tác và sinh hoạt thì hiệu quả giáo dục sẽ bị suy giảm, thậm chí làm mất niềm tin của học viên đối với các giá trị được truyền thụ. Vì vậy, nêu gương trước hết phải bắt đầu từ tính trung thực, chuẩn mực, trách nhiệm và sự nhất quán giữa “nói” và “làm” của đội ngũ giảng viên.

Thứ hai, nâng cao trách nhiệm nêu gương phải gắn với xây dựng năng lực tự kiểm soát và “tự soi, tự sửa” của mỗi giảng viên. Theo tinh thần Nghị quyết 04-NQ/TW, kiểm soát quyền lực không chỉ dựa vào cơ chế giám sát bên ngoài mà quan trọng hơn là hình thành cơ chế tự kiểm soát từ bên trong mỗi cán bộ, đảng viên. Đối với giảng viên Khoa CTĐ, CTCT, yêu cầu này càng trở nên quan trọng bởi họ vừa là chủ thể giáo dục, vừa là chủ thể nêu gương về phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp. Nêu gương thực chất không bắt đầu từ những biểu hiện mang tính hình thức bên ngoài mà bắt đầu từ bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm và khả năng tự điều chỉnh hành vi của mỗi cá nhân trước những tác động của lợi ích và áp lực trong thực tiễn công tác.

Thứ ba, trách nhiệm nêu gương hiện nay phải được đặt trong bối cảnh chuyển đổi số và môi trường thông tin đa chiều. Sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng và truyền thông số không chỉ làm thay đổi phương thức giáo dục mà còn đặt ra yêu cầu mới về đạo đức, tác phong và trách nhiệm phát ngôn của đội ngũ giảng viên. Trong điều kiện đó, nêu gương không chỉ thể hiện trong giảng đường mà còn được phản ánh thông qua việc sử dụng mạng xã hội, ứng xử trên không gian số, ý thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và khả năng định hướng nhận thức cho học viên trước những thông tin phức tạp, sai trái, thù địch. Điều này đòi hỏi đội ngũ giảng viên phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy sắc bén và tính chuẩn mực cao trong mọi hoạt động nghề nghiệp.

Thứ tư, nâng cao trách nhiệm nêu gương phải gắn với xây dựng môi trường khoa, bộ môn thực sự dân chủ, minh bạch, kỷ luật và giàu tính liêm chính. Theo tinh thần Nghị quyết 04-NQ/TW, phòng ngừa tiêu cực không chỉ dựa vào cá nhân mà còn phụ thuộc vào môi trường tổ chức. Khi các hoạt động đánh giá, phân công nhiệm vụ, thi đua, khen thưởng và sinh hoạt chuyên môn được tiến hành công khai, công bằng và nhất quán thì sẽ tạo ra chuẩn mực tích cực buộc mỗi giảng viên phải tự giác điều chỉnh hành vi. Ngược lại, nếu tồn tại biểu hiện nể nang, hình thức hoặc thiếu thống nhất giữa nguyên tắc và thực tiễn thì sẽ làm giảm hiệu quả nêu gương và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục chính trị.

Thứ năm, cần kết hợp chặt chẽ giữa nêu gương với kiểm tra, giám sát và đánh giá đội ngũ giảng viên. Theo tinh thần Nghị quyết 04-NQ/TW, kiểm tra, giám sát phải chuyển mạnh từ “phát hiện - xử lý” sang “phòng ngừa - cảnh báo sớm”. Vì vậy, việc đánh giá trách nhiệm nêu gương không thể chỉ dừng lại ở nhận xét định tính mà cần được đặt trong cơ chế giám sát thường xuyên, khách quan và gắn với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, phải phát huy vai trò của tổ chức đảng, của tập thể khoa, bộ môn và của học viên trong tham gia giám sát, góp ý, xây dựng đội ngũ giảng viên thực sự mẫu mực về phẩm chất và phương pháp công tác.

Nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ giảng viên Khoa CTĐ, CTCT theo tinh thần Nghị quyết 04-NQ/TW khóa XIV thực chất là quá trình xây dựng đội ngũ nhà giáo quân đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, phương pháp công tác khoa học và năng lực tự kiểm soát quyền lực trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là vấn đề có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với công tác giáo dục - đào tạo hiện nay. Khi trách nhiệm nêu gương thực sự trở thành chuẩn mực tự giác và được lan tỏa trong toàn bộ hoạt động của đội ngũ giảng viên, thì công tác giáo dục chính trị sẽ không chỉ dừng lại ở truyền thụ tri thức mà còn góp phần hình thành bản lĩnh, nhân cách và phương pháp sử dụng quyền lực đúng đắn cho đội ngũ cán bộ quân đội tương lai. Đó chính là nền tảng quan trọng để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới./.

T.V.D