Vận dụng tinh thần Đại hội XIV của Đảng vào nghiên cứu, giảng dạy môn đường lối cách mạng Việt Nam: Từ tư duy chiến lược đến hành động thực tiễn

Đặc biệt là đường lối, quan điểm của Đảng trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh. Việc cập nhật tinh thần Đại hội XIV vào nghiên cứu, giảng dạy là yêu cầu cấp thiết để lý luận luôn đồng hành cùng hơi thở thời đại.

Đường lối cách mạng Việt Nam nghiên cứu quy luật ra đời, phát triển về hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam qua mỗi thời kỳ, giai đoạn cách mạng. Vì vậy công tác nghiên cứu, giảng dạy bộ môn Đường lối cách mạng Việt Nam không chỉ khôi phục lại bức tranh chân thực của lịch sử, mà còn góp phần giải quyết những vấn đề hiện thực đang đặt ra và dự báo xu h­ướng vận động phát triển của đất n­ước, làm cơ sở quan trọng cho hoạch định đư­ờng lối cách mạng, tránh những sai lầm, đẩy nhanh tốc độ và vững bư­ớc trên con đ­ường, lý tưởng cộng sản hướng đến xây dựng một nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.

Trong quá trình nghiên cứu, giảng dạy bộ môn Đường lối cách mạng Việt Nam, vấn đề đặt ra là cần vận dụng hiệu quả các nguồn văn kiện của Đảng trong nghiên cứu, giảng dạy, học tập. Đây là vấn đề có tính nguyên tắc, phản ánh tính mục đích của Đảng trong quá trình hoạch định, thực hiện đường lối của Đảng. Để góp phần nâng cao chất l­ượng, hiệu quả trong công tác nghiên cứu, giảng dạy, học tập bộ môn Đường lối cách mạng Việt Nam mà thực chất làm cho ng­ười nghiên cứu, giảng dạy, học tập xác định rõ trách nhiệm và giá trị cá nhân trư­ớc Đảng, Tổ quốc và Nhân dân.

Để vận dụng có hiệu quả Văn kiện Đại hội XIV của Đảng vào nghiên cứ, giảng dạy, học tập môn Đường lối cách mạng trong thời gian tới đạt kết quả cao Khoa Công tác đảng, công tác chính trị tập trung thực hiện tốt một số định hướng cơ bản dưới đây:

Một là, Đại hội XIV xác định “Kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” đây là thông điệp chiến lược cốt lõi, xuyên suốt trong văn Đại hội XIV của Đảng. Đây không chỉ là một khẩu hiệu chính trị mà là một bước chuyển về chất trong tư duy phát triển đất nước. Cụ thể về kinh tế cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất lao động và đổi mới sáng tạo thay vì khai thác tài nguyên hay nhân công giá rẻ. Về thể chế cần tháo gỡ các “điểm nghẽn”, khơi thông nguồn lực xã hội. Cải cách bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Về vị thế cần chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và nắm giữ vai trò dẫn dắt trong một số lĩnh vực công nghệ (như bán dẫn, kinh tế số).

Nếu như các thời kỳ trước động lực chính là giải phóng sức sản xuất thông qua cơ chế thị trường, thì kỷ nguyên mới theo tinh thần Đại hội XIV xác định chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là động lực chính. Đây là chìa khóa để Việt Nam không bị bỏ lại phía sau trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Trong quá trình thực hiện con người là trung tâm, là mục tiêu và là nguồn lực lớn nhất. Khơi dậy khát vọng xây dựng niềm tin tự lực, tự cường, không trông chờ, ỷ lại. Biến các giá trị văn hóa, con người Việt Nam thành sức mạnh nội sinh để phát triển trên cơ sở tập hợp sức mạnh của toàn dân tộc, bao gồm cả cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cho mục tiêu chung.

Hai là, Đại hội XIV xác định chuyển đổi số phải đi vào chiều sâu, thực chất và tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp. Xây dựng hệ thống quản trị quốc gia thông minh, giảm thiểu thủ tục hành chính, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Dữ liệu được coi là “tài nguyên mới” của quốc gia. Phát triển mạnh mẽ các ngành công nghệ cao, đặc biệt là công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Thu hẹp khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn, đảm bảo mọi người dân đều có kỹ năng và cơ hội thụ hưởng các dịch vụ số (y tế, giáo dục, tài chính).

Trong tinh thần Đại hội XIV, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không còn là những lựa chọn bổ sung mà được xác định là “cặp cánh” chiến lược để Việt Nam bay cao trong kỷ nguyên vươn mình. Đây là hai phương thức then chốt để thay đổi phương thức sản xuất và quản trị quốc gia.

Kinh tế xanh là câu trả lời của Việt Nam trước các thách thức về biến đổi khí hậu và cũng là tấm “thị thực” để hàng hóa Việt Nam ra thị trường quốc tế. Đẩy mạnh năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, hydro xanh). Giảm dần sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch. Áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, giúp tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Khuyến khích lối sống bền vững, giảm rác thải nhựa và sử dụng các sản phẩm thân thiện với hệ sinh thái, gắn kết chặt chẽ dùng số để xanh và xanh hóa ngành số.

Ba là, tinh thần Đại hội XIV, “Khơi dậy khát vọng dân tộc” không chỉ là một trạng thái cảm xúc mà được nâng tầm thành một nguồn lực nội sinh, một động lực chính trị quyết định để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Đảng nhận thức rằng, nếu nguồn lực tài chính hay tài nguyên thiên nhiên có hạn thì nguồn lực tinh thần là vô hạn. Chuyển hóa tâm thế: Từ tư duy “mong muốn phát triển” sang “quyết tâm bứt phá”. Khát vọng này phải đủ lớn để thắng được tâm lý tự ti, ngại khó hoặc hài lòng với những gì đang có. Khát vọng được cụ thể hóa bằng ý chí xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, thuộc nhóm nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Nhận thức của Đại hội XIV coi khát vọng dân tộc bắt nguồn từ lòng tự hào về bề dày lịch sử và bản sắc văn hóa. Khơi dậy khát vọng gắn liền với việc xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời đại mới. Phát huy tính tự chủ khuyến khích tinh thần tự lực, tự cường, “lấy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định”.

Đảng xác định việc khơi dậy khát vọng phải đi đôi với bảo vệ những người có tư duy đổi mới. Tạo môi trường để người dân và cán bộ dám dấn thân, sáng tạo mà không sợ sai lầm nếu vì lợi ích chung. Khát vọng gắn liền với hành động,  khát vọng không phải là mơ mộng mà phải được thực hiện hóa qua việc giải quyết những “điểm nghẽn” của đất nước, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.

Đại hội XIV đặc biệt đặt niềm tin vào thế hệ trẻ – những “công dân toàn cầu” nhưng mang trái tim Việt Nam. Chuyển giáo dục từ giáo điều sang khơi gợi sự tự tôn dân tộc, để mỗi cá nhân thấy được trách nhiệm của mình đối với vận mệnh quốc gia. Khơi dậy khát vọng không chỉ ở trong nước mà còn kết nối khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bao gồm cả kiều bào ở nước ngoài, cùng hướng về mục tiêu xây dựng quê hương.

Vận dụng các văn kiện Đại hội XIV của Đảng vào nghiên cứu, giảng dạy  và học tập bộ môn Đường lối cách mạng Việt Nam là một yêu cầu khách quan, là một ph­ương pháp không thể thiếu trong nghiên cứu, giảng dạy. Nhờ phư­ơng pháp này chúng ta có thể dựng lại bức tranh chân thực của lịch sử cách mạng Việt Nam dư­­ới sự lãnh đạo của Đảng, rút ra những bài học kinh nghiệm, những vấn đề có tính lý luận, tính quy luật của cách mạng Việt Nam; làm rõ xu h­ướng phát triển của cách mạng Việt Nam từ quá khứ đến hiện tại và t­ương lai. Cung cấp những luận cứ khoa học, làm cơ sở quan trọng cho công tác nghiên cứu, giảng dạy lịch sử Đảng về sau ngày càng tăng tính chân thực, hiệu quả. 

Để vận dụng lịch sử vào hiện thực có kết quả yêu cầu ng­ười nghiên cứu, giảng dạy và người học phải nắm vững và hiểu biết sâu sắc về lịch sử đã qua, về hiện thực ngày nay; có kiến thức hiểu biết về các khoa học cận kề với khoa học lịch sử; nắm vững xu thế phát triển của đất n­ước, thời đại. Đồng thời phải luôn đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, có bản lĩnh tư duy chính trị sắc sảo; có thế giới quan, phư­ơng pháp luận đúng đắn. Đó là những điều kiện cần và đủ của ngư­ời nghiên cứu, giảng dạy và học tập bộ môn Đường lối cách mạng Việt Nam. Những yêu cầu đó góp phần nâng cao trình độ về mọi mặt, nâng cao trách nhiệm của chúng ta với lịch sử, với Đảng, dân tộc hiện tại và tư­ơng lai, đó là mục tiêu cơ bản của nghiên cứu, giảng dạy bộ môn Đường lối cách mạng Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

1. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV.

2. Hội đồng Lý luận Trung ương: Những điểm mới trong văn kiện Đại hội của Đảng.

P.P.T