Quán triệt và vận dụng Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong xây dựng môi trường văn hóa ở Học viện Lục quân hiện nay

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã xác định rõ quan điểm: phát triển văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội; xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; coi trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong các cơ quan, đơn vị. Đối với Học viện Lục quân với vai trò là trung tâm giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam - việc quán triệt và vận dụng đúng đắn tinh thần Nghị quyết có ý nghĩa trực tiếp nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, góp phần xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Từ những định hướng lớn của Đảng về văn hóa, có thể thấy yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa quân sự mẫu mực trong các nhà trường Quân đội nói chung và ở Học viện Lục quân nói riêng mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nghị quyết 80-NQ/TW khẳng định văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội; phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và vì sự phát triển bền vững đất nước. Đồng thời, Nghị quyết nhấn mạnh việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong hệ thống chính trị, trong lực lượng vũ trang; đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên; kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện suy thoái đạo đức, lối sống và những hành vi lệch chuẩn.

Trong bối cảnh hiện nay, khi quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, sự phát triển của mạng xã hội và truyền thông đa phương tiện tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng và hành vi của cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ, việc xây dựng môi trường văn hóa ở Học viện Lục quân càng đặt ra những yêu cầu toàn diện và cấp thiết. Là cơ sở đào tạo cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp trung đoàn, sư đoàn, Học viện không chỉ trang bị tri thức quân sự mà còn trực tiếp hình thành bản lĩnh chính trị, nhân cách, phong cách lãnh đạo - chỉ huy cho đội ngũ cán bộ tương lai. Môi trường văn hóa vì vậy trở thành yếu tố quan trọng góp phần định hình phẩm chất, năng lực và uy tín của người cán bộ Quân đội sau này.

Để thực hiện hiệu quả tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW, trước hết cần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp trong toàn Học viện. Việc quán triệt Nghị quyết phải được tiến hành nghiêm túc, sâu sắc; nội dung xây dựng môi trường văn hóa cần được đưa vào nghị quyết lãnh đạo hằng năm, gắn chặt với nhiệm vụ giáo dục - đào tạo và công tác xây dựng Đảng. Xây dựng môi trường văn hóa không phải nhiệm vụ mang tính phong trào mà là công việc thường xuyên, liên tục, có mục tiêu và tiêu chí cụ thể. Cùng với đó, vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì các cấp phải được phát huy thực chất; chuẩn mực đạo đức, tác phong công tác, văn hóa ứng xử cần trở thành thước đo quan trọng trong đánh giá cán bộ, đảng viên.

Song song với nâng cao nhận thức là việc hình thành và củng cố hệ giá trị văn hóa đặc trưng của Học viện. Trên cơ sở hệ giá trị văn hóa dân tộc và truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam, cần cụ thể hóa thành những chuẩn mực đặc trưng như: bản lĩnh chính trị vững vàng; trí tuệ và sáng tạo; kỷ luật nghiêm minh; tinh thần trách nhiệm cao; văn hóa ứng xử chuẩn mực, nhân văn. Những giá trị đó phải được thể chế hóa trong quy chế, quy định và trở thành định hướng hành vi trong giảng dạy, học tập, công tác và sinh hoạt. Xây dựng văn hóa sư phạm quân sự mẫu mực đòi hỏi sự chuẩn mực trong lời nói, tác phong; sự nghiêm túc trong giảng dạy, huấn luyện; sự khoa học trong tổ chức điều hành; phát huy dân chủ nhưng giữ vững nguyên tắc, kỷ luật.

Thực tiễn cũng cho thấy, xây dựng môi trường văn hóa chỉ thực sự bền vững khi gắn chặt với nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo. Đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số; phát triển năng lực tư duy chiến thuật - chiến dịch cho học viên phải luôn đi đôi với giữ vững định hướng chính trị, bảo đảm nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội. Đồng thời, cần xây dựng văn hóa tự học, tự nghiên cứu trong đội ngũ giảng viên và học viên; khuyến khích tranh luận khoa học trên tinh thần cầu thị, tôn trọng; kiên quyết khắc phục bệnh hình thức, sao chép, thiếu trung thực trong học tập và nghiên cứu khoa học.

Bên cạnh đó, việc duy trì nền nếp chính quy, kỷ luật nghiêm minh và chăm lo đời sống tinh thần của bộ đội là những yếu tố không thể tách rời trong xây dựng môi trường văn hóa quân sự. Duy trì nghiêm chế độ ngày, tuần; xây dựng cảnh quan môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp; củng cố mối quan hệ đồng chí, đồng đội trong sáng, chân thành; kết hợp hài hòa giữa kỷ luật nghiêm minh và tính nhân văn sâu sắc sẽ tạo nên nền tảng tinh thần vững chắc cho đơn vị. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, sinh hoạt chính trị - tư tưởng cần được tổ chức thiết thực, hiệu quả, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ.

Cùng với xây dựng, việc chủ động phòng ngừa và đấu tranh với các biểu hiện lệch chuẩn văn hóa là yêu cầu thường xuyên, lâu dài. Cần kiên quyết ngăn chặn biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; chấn chỉnh hành vi thiếu chuẩn mực trong giao tiếp và sử dụng mạng xã hội; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm kỷ luật, quy định của đơn vị. Sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, thuyết phục với kiểm tra, giám sát và kỷ luật nghiêm minh sẽ góp phần giữ vững môi trường văn hóa trong sạch, lành mạnh.

Quán triệt và vận dụng Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong xây dựng môi trường văn hóa ở Học viện Lục quân là quá trình lâu dài, đòi hỏi quyết tâm cao và hành động đồng bộ. Đây không chỉ là nhiệm vụ xây dựng đời sống tinh thần đơn thuần, mà là quá trình kiến tạo nền tảng giá trị, chuẩn mực và nhân cách cho đội ngũ cán bộ chỉ huy, tham mưu tương lai của Quân đội ta. Với truyền thống “Kiên định vững vàng, đoàn kết nhất trí, chủ động sáng tạo, khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ” cùng sự lãnh đạo chặt chẽ của Đảng bộ và sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan, khoa, đơn vị, việc thực hiện Nghị quyết chắc chắn sẽ tạo chuyển biến vững chắc, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, thông minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới./.

N.T.D