Từ hào khí ngày giải phóng Thủ đô đến trách nhiệm đào tạo đội ngũ cán bộ ở Học viện Lục quân hiện nay

Bảy mươi hai năm đã trôi qua, nhưng hào khí của ngày lịch sử ấy vẫn là nguồn sức mạnh tinh thần đối với các thế hệ hôm nay. Nhìn từ góc độ xây dựng Quân đội, Ngày Giải phóng Thủ đô không chỉ gợi nhắc một thắng lợi vẻ vang mà còn đặt ra những suy ngẫm về nhân tố con người, về vai trò của đội ngũ cán bộ và yêu cầu chuẩn bị lực lượng cho những nhiệm vụ mới. Đối với Học viện Lục quân là trung tâm giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam, những giá trị ấy càng có ý nghĩa thiết thực trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục - đào tạo hiện nay.

Hào khí của một ngày lịch sử

Ngày 10/10/1954, các đơn vị Quân đội nhân dân Việt Nam tiến vào Hà Nội tiếp quản Thủ đô. Cuộc tiếp quản được chuẩn bị chu đáo, tổ chức chặt chẽ, bảo đảm an toàn, trật tự, thể hiện sự chủ động về mọi mặt và bản lĩnh của lực lượng cách mạng. Đây không chỉ là một sự kiện quân sự mà còn là thắng lợi có ý nghĩa chính trị, ngoại giao và lịch sử sâu sắc, mở ra thời kỳ phát triển mới của Thủ đô và đất nước. Đằng sau thời khắc lịch sử ấy là sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Đảng; là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân; là sự hy sinh, chiến đấu bền bỉ của quân và dân ta; đồng thời là kết quả của quá trình chuẩn bị lực lượng, chuẩn bị con người và tổ chức thực hiện nhiệm vụ một cách khoa học, chặt chẽ. Đặc biệt, nhiệm vụ tiếp quản Thủ đô trong hòa bình đặt ra những yêu cầu rất cao đối với cán bộ, chiến sĩ. Không chỉ có lòng dũng cảm và ý chí chiến đấu, họ phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật, khả năng xử trí tình huống và phương pháp công tác phù hợp. Việc tiếp quản thành công Hà Nội trong điều kiện lịch sử phức tạp là một minh chứng sinh động cho vai trò của công tác tổ chức, chỉ huy và chất lượng đội ngũ cán bộ. Bài học đó cho thấy, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, sức mạnh của Quân đội không chỉ được tạo nên bởi vũ khí, trang bị mà trước hết bởi con người; trong đó đội ngũ cán bộ giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Cán bộ là người tổ chức lực lượng, quán triệt nhiệm vụ, truyền cảm hứng, duy trì kỷ luật, xử trí tình huống và biến chủ trương, mệnh lệnh thành hành động cụ thể.

Chính vì vậy, từ hào khí Ngày Giải phóng Thủ đô, có thể nhận thức sâu sắc hơn yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội trong mọi thời kỳ. Mỗi giai đoạn cách mạng đặt ra những nhiệm vụ khác nhau, nhưng yêu cầu về bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm, năng lực tổ chức và khả năng hoàn thành nhiệm vụ của người cán bộ luôn là vấn đề có ý nghĩa quyết định.

Từ truyền thống đến trách nhiệm đào tạo cán bộ hôm nay

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn đặc biệt coi trọng công tác cán bộ và đào tạo cán bộ. Thực tiễn lịch sử cho thấy, mỗi bước phát triển của Quân đội đều gắn với quá trình xây dựng, trưởng thành của đội ngũ cán bộ. Trong chiến tranh giải phóng dân tộc, cán bộ phải có bản lĩnh, ý chí chiến đấu, khả năng tổ chức lực lượng và vận dụng nghệ thuật quân sự phù hợp. Trong thời bình, người cán bộ tiếp tục phải đáp ứng những yêu cầu mới về kiến thức, năng lực chỉ huy, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và khả năng thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ.

Trong tiến trình đó, Học viện Lục quân có vị trí quan trọng trong đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quân sự. Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Học viện đã từng bước phát triển từ những lớp bổ túc quân sự trong kháng chiến thành một trung tâm đào tạo cán bộ và nghiên cứu khoa học quân sự quan trọng của Quân đội. Ngay trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp, các lớp bổ túc quân sự đã góp phần đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chỉ huy cho các chiến trường. Phát huy truyền thống đó, hiện nay Học viện tiếp tục thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chỉ huy - tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu khoa học quân sự, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Quân đội. Nhiệm vụ đào tạo năm học 2026–2027 tiếp tục được Học viện xác định theo hướng nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ, xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, chính quy, mẫu mực, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Từ đó, trách nhiệm đào tạo cán bộ ở Học viện hôm nay cần được nhìn nhận không chỉ ở việc truyền thụ kiến thức quân sự, mà quan trọng hơn là hình thành và phát triển năng lực của người cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thực tiễn.

Trước hết là đào tạo người cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng; có ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và phẩm chất đạo đức của người quân nhân cách mạng. Đây là nền tảng để người cán bộ giữ vững nguyên tắc, bình tĩnh, chủ động và có trách nhiệm trước những tình huống phức tạp. Cùng với đó là năng lực tư duy quân sự và năng lực chỉ huy, tham mưu. Người cán bộ cấp chiến thuật, chiến dịch phải biết phân tích tình hình, đánh giá đúng đối tượng, địa bàn, lực lượng, thời cơ và những yếu tố tác động; biết vận dụng linh hoạt nguyên tắc, lý luận vào thực tiễn; có khả năng tổ chức lực lượng và điều hành thực hiện nhiệm vụ hiệu quả. Trong điều kiện chiến tranh hiện đại, yêu cầu này càng trở nên rõ nét. Sự phát triển của khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, vũ khí trang bị công nghệ cao, tác chiến đa miền và những phương thức tác chiến mới đang làm thay đổi sâu sắc môi trường hoạt động quân sự. Người cán bộ không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm mà phải có khả năng cập nhật tri thức, làm chủ công nghệ, khai thác thông tin, xử lý dữ liệu và thích ứng nhanh với sự thay đổi.

Đào tạo cán bộ phải gắn với thực tiễn và yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại

Hào khí của Ngày Giải phóng Thủ đô nhắc nhở rằng, thắng lợi chỉ có thể được tạo nên khi đường lối đúng đắn được chuyển hóa thành năng lực tổ chức thực tiễn. Vì vậy, đào tạo cán bộ ở Học viện Lục quân phải luôn gắn lý luận với thực tiễn, nhà trường với đơn vị, kiến thức với khả năng vận dụng. Người học không chỉ tiếp nhận tri thức mà phải được rèn luyện phương pháp tư duy, năng lực giải quyết vấn đề, khả năng tổ chức chỉ huy và xử trí những tình huống sát với thực tiễn. Chất lượng đào tạo vì thế phải được kiểm nghiệm bằng khả năng vận dụng kiến thức vào thực hiện chức trách, nhiệm vụ sau khi trở về đơn vị.

Để làm được điều đó, nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục - đào tạo cần thường xuyên được đổi mới theo sự phát triển của thực tiễn. Các tình huống huấn luyện, diễn tập, thảo luận, nghiên cứu khoa học cần tăng cường tính thực tiễn, tính mở và tính phức tạp; chú trọng phát triển khả năng phân tích, dự báo, ra quyết định và tổ chức thực hiện của người học. Đồng thời, đội ngũ giảng viên phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, phương pháp nghiên cứu và khả năng tổng kết thực tiễn. Mỗi bài giảng không chỉ truyền đạt những điều đã biết mà còn phải giúp người học hình thành phương pháp tư duy và khả năng vận dụng sáng tạo vào những vấn đề mới.

Cùng với đó, cần phát huy mạnh mẽ vai trò của nghiên cứu khoa học quân sự trong đào tạo. Thực tiễn xây dựng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị phải trở thành nguồn dữ liệu quan trọng để bổ sung, phát triển nội dung đào tạo; ngược lại, kết quả nghiên cứu và tri thức quân sự được cập nhật từ nhà trường phải góp phần giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Đây cũng chính là yêu cầu để Học viện tiếp tục thực hiện tốt chức năng của một trung tâm giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tiếp nối hào khí Thăng Long bằng chất lượng đào tạo hôm nay

Mỗi dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô là dịp để các thế hệ hôm nay nhìn lại một chặng đường lịch sử, tri ân những thế hệ đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Nhưng giá trị của truyền thống không chỉ nằm ở sự tự hào về quá khứ. Điều quan trọng hơn là biến những giá trị ấy thành động lực và trách nhiệm trong công việc hôm nay. Đối với Học viện Lục quân, tiếp nối hào khí của Ngày Giải phóng Thủ đô trước hết là tiếp tục làm tốt nhiệm vụ đào tạo con người - những cán bộ sẽ trực tiếp lãnh đạo, chỉ huy, tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở các đơn vị trong toàn quân. Mỗi cán bộ được đào tạo tại Học viện không chỉ mang theo kiến thức quân sự mà còn phải mang theo bản lĩnh, phương pháp, trách nhiệm và phẩm chất của người cán bộ Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu đó càng cao. Người cán bộ quân đội phải vừa có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, vừa có tư duy khoa học, năng lực quân sự, khả năng làm chủ công nghệ, năng lực tổ chức và khả năng thích ứng với những vấn đề mới. Đó là quá trình đào tạo lâu dài, trong đó nhà trường giữ vai trò quan trọng nhưng sự tự học, tự rèn luyện của mỗi người học cũng có ý nghĩa quyết định.

Hướng về Ngày Giải phóng Thủ đô, cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ Học viện Lục quân càng có thêm động lực để phát huy truyền thống, nêu cao trách nhiệm, đoàn kết, chủ động, sáng tạo, tiếp tục đổi mới giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học. Mỗi bài giảng được chuẩn bị công phu, mỗi giờ học nghiêm túc, mỗi công trình nghiên cứu gắn với thực tiễn, mỗi cán bộ được đào tạo trưởng thành hơn đều là những đóng góp thiết thực vào nhiệm vụ xây dựng Quân đội.

Từ hào khí của ngày 10/10/1954 đến yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại hôm nay là một chặng đường dài, với những điều kiện, nhiệm vụ và thách thức khác nhau. Nhưng xuyên suốt vẫn là một vấn đề có ý nghĩa căn bản: chuẩn bị con người để hoàn thành nhiệm vụ của cách mạng. Nếu thế hệ cán bộ năm xưa góp phần làm nên thắng lợi bằng bản lĩnh, trí tuệ, ý chí và nghệ thuật tổ chức, chỉ huy, thì thế hệ cán bộ hôm nay phải tiếp tục phát huy những giá trị ấy trong điều kiện mới. Đó cũng là trách nhiệm, là niềm vinh dự của Học viện Lục quân trong hành trình tiếp nối truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành; không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chỉ huy - tham mưu, góp phần xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới./.

N.H.L