Phản bác luận điệu sai trái, thù địch, phản động về chủ trương hiện đại hóa Quân đội nhân dân Việt Nam
Xuất phát từ yêu cầu khách quan của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định: “Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.” Tuy nhiên, một số thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị đã xuyên tạc rằng việc Việt Nam xây dựng Quân đội hiện đại là "khơi mào chạy đua vũ trang", làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. Thực chất, đây là luận điệu nhằm phủ nhận đường lối quốc phòng hòa bình, tự vệ của Việt Nam, gây hoài nghi trong dư luận, làm suy giảm uy tín, vị thế quốc tế của đất nước và chia rẽ quan hệ hợp tác của Việt Nam với các quốc gia. Luận điệu này hoàn toàn thiếu cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn, cần được nhận diện và bác bỏ.
Trước hết, cần phân biệt rõ giữa chạy đua vũ trang và hiện đại hóa quân đội.
Chạy đua vũ trang là sự cạnh tranh về vũ khí, lực lượng và tiềm lực quân sự giữa các quốc gia hoặc liên minh nhằm giành ưu thế quân sự tuyệt đối. Bản chất của hoạt động này là đối đầu, phục vụ tham vọng bá quyền hoặc tranh giành ảnh hưởng, dẫn đến gia tăng chi tiêu quốc phòng, mất cân bằng chiến lược và làm gia tăng nguy cơ xung đột, chiến tranh.
Ngược lại, hiện đại hóa quân đội là quá trình nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu và trình độ khoa học - công nghệ của quân đội nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Đây là hoạt động mang tính phòng thủ, tự vệ, được triển khai theo lộ trình phù hợp với yêu cầu quốc phòng và điều kiện phát triển của đất nước, góp phần nâng cao năng lực răn đe, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững hòa bình và ổn định.
Hai là, xuất phát từ quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là quy luật tồn tại và phát triển của nhà nước cách mạng. C.Mác chỉ rõ, giai cấp công nhân muốn giữ vững chính quyền phải xây dựng lực lượng vũ trang đủ mạnh để bảo vệ thành quả cách mạng. V.I.Lênin nhấn mạnh: “Một cuộc cách mạng chỉ có giá trị khi nào nó biết tự vệ” và muốn bảo vệ chính quyền cách mạng phải xây dựng một quân đội hùng mạnh.
Kế thừa và phát triển sáng tạo những nguyên lý đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, từng bước hiện đại và sau này là hiện đại, đủ sức bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ. Người khẳng định: “Chúng ta phải ra sức xây dựng quân đội ta thành một quân đội nhân dân hùng mạnh, một quân đội cách mạng tiến lên chính quy và hiện đại, để giữ gìn hòa bình, bảo vệ Tổ quốc.” Đây là cơ sở tư tưởng khẳng định hiện đại hóa Quân đội nhân dân Việt Nam nhằm nâng cao năng lực tự vệ chính đáng, giữ vững hòa bình, bảo vệ Tổ quốc, hoàn toàn không phải là chạy đua vũ trang.
Ba là, xuất phát từ quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về quốc phòng, an ninh.
Đảng Cộng sản Việt Nam nhất quán đường lối quốc phòng hòa bình, tự vệ, xây dựng sức mạnh quốc phòng phù hợp với điều kiện đất nước và yêu cầu bảo vệ Tổ quốc. Nghị quyết số 28-NQ/TW (2013) xác định xây dựng Quân đội nhân dân có tổ chức hợp lý, tinh, gọn, cơ động, sức chiến đấu cao, được trang bị hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống. Nghị quyết số 24-NQ/TW (2018) tiếp tục khẳng định chính sách quốc phòng hòa bình, tự vệ, minh bạch, hướng tới xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại.
Sách Trắng Quốc phòng Việt Nam năm 2019 nhấn mạnh: “Chính sách quốc phòng của Việt Nam mang tính chất hòa bình và tự vệ. Việt Nam phản đối các hoạt động chạy đua vũ trang”, đồng thời khẳng định chính sách quốc phòng “bốn không”, thể hiện rõ lập trường độc lập, tự chủ, minh bạch và không đối đầu.
Tiếp đó, Văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định mục tiêu đến năm 2030 xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Lộ trình hiện đại hóa được triển khai từng bước, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu bảo vệ Tổ quốc, nhằm nâng cao năng lực phòng thủ, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước, hoàn toàn không nhằm tạo ưu thế quân sự hay thúc đẩy chạy đua vũ trang.
Bốn là, xuất phát từ cơ sở pháp lý quốc tế và pháp luật Việt Nam.
Hiện đại hóa quân đội là quyền chính đáng của mọi quốc gia, được luật pháp quốc tế thừa nhận. Hiến chương Liên hợp quốc khẳng định quyền tự vệ của các quốc gia, đồng thời nghiêm cấm việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực xâm phạm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia khác. Vì vậy, việc xây dựng lực lượng vũ trang nhằm đáp ứng yêu cầu phòng thủ, bảo vệ Tổ quốc là hoàn toàn phù hợp với luật pháp quốc tế, không đồng nghĩa với chạy đua vũ trang.
Ở Việt Nam, chủ trương hiện đại hóa Quân đội nhân dân được quy định rõ trong Hiến pháp năm 2013 và Luật Quốc phòng năm 2018, thể hiện định hướng nhất quán của Đảng và Nhà nước về xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Việc đầu tư, phát triển và trang bị vũ khí, phương tiện kỹ thuật hiện đại chỉ nhằm nâng cao năng lực phòng thủ và tự vệ, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, hoàn toàn không phục vụ mục đích gây hấn hay theo đuổi ưu thế quân sự.
Năm là, việc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam hiện đại mang ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp bảo vệ và phát triển đất nước.
Trong bối cảnh các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng gia tăng, xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại là yêu cầu khách quan nhằm nâng cao năng lực phòng thủ, răn đe và sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; ngăn ngừa nguy cơ xung đột từ sớm, từ xa. Đồng thời, đây cũng là điều kiện quan trọng để giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và các đối tác quốc tế.
Hiện đại hóa quân đội gắn với đường lối quốc phòng hòa bình, tự vệ còn góp phần khẳng định Việt Nam là quốc gia có trách nhiệm, chủ động hội nhập và hợp tác quốc tế vì hòa bình, ổn định và phát triển. Điều đó không làm gia tăng căng thẳng hay thúc đẩy chạy đua vũ trang, mà góp phần duy trì cân bằng chiến lược, nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Bên cạnh đó, một Quân đội hiện đại sẽ nâng cao khả năng tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình, cứu trợ nhân đạo, ứng phó thiên tai, thảm họa và các nhiệm vụ quốc tế khác, qua đó đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới.
Sáu là, hiện đại hóa quân đội là xu thế chung, không phải ngoại lệ.
Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và thế giới diễn biến phức tạp, hiện đại hóa quân đội đang là xu thế phổ biến của nhiều quốc gia, trong đó có các nước ASEAN. Nhiều nước như Singapore, Indonesia, Thái Lan, Philippines đều triển khai các chương trình nâng cấp lực lượng, đầu tư trang bị và phát triển năng lực quốc phòng nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và ứng phó với các thách thức an ninh mới.
Là quốc gia có vị trí địa - chính trị quan trọng, Việt Nam cũng cần xây dựng Quân đội nhân dân hiện đại với quy mô và lộ trình phù hợp yêu cầu bảo vệ Tổ quốc và điều kiện phát triển của đất nước. Đây là hoạt động phòng thủ bình thường, phù hợp với xu thế chung của thế giới và khu vực, không nhằm tạo ưu thế quân sự hay đối đầu với bất kỳ quốc gia nào.
Bảy là, nhân tố thúc đẩy chạy đua vũ trang trong khu vực không phải Việt Nam.
Những nhân tố làm gia tăng nguy cơ chạy đua vũ trang ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương chủ yếu xuất phát từ sự cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và xu hướng gia tăng sức mạnh quân sự của họ, chứ không phải từ Việt Nam. Trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình; giải quyết mọi tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế; không khởi xướng chiến tranh, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực để áp đặt lợi ích quốc gia.
Thực tế cho thấy, chi tiêu quốc phòng của Việt Nam luôn ở mức khiêm tốn so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế và yêu cầu bảo vệ Tổ quốc. Việc đầu tư cho quốc phòng chủ yếu nhằm nâng cao năng lực phòng thủ, bảo đảm khả năng tự vệ, không phải gia tăng sức mạnh quân sự để cạnh tranh hay tạo ưu thế chiến lược.
Từ những cơ sở lý luận, chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên có thể khẳng định, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại là yêu cầu khách quan của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc; phù hợp với Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và luật pháp quốc tế. Đây là quyền chính đáng của một quốc gia có chủ quyền nhằm nâng cao năng lực tự vệ, giữ vững hòa bình và ổn định, hoàn toàn không phải là hành động khơi mào hay thúc đẩy chạy đua vũ trang trong khu vực.
Tài liệu tham khảo:
- Đảng bộ Quân đội (2025), Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Hà Nội.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Tập 1, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
H.M.C
Tác giả: CTD. Hồ Mạnh Cường