Ý nghĩa lịch sử và mục tiêu cao cả
Ngày 27/4/2017, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã chính thức thông qua Nghị quyết số 71/284 chọn ngày 21 tháng 4 hằng năm làm Ngày Sáng tạo và Đổi mới Sáng tạo Thế giới. Việc lựa chọn ngày này mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, khuyến khích các quốc gia, tổ chức và cá nhân trên khắp hành tinh khai thác tiềm năng trí tuệ để cải thiện đời sống và môi trường xung quanh. Mục tiêu chính của ngày này là nâng cao nhận thức về vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững. Từ việc giảm nghèo, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu cho đến nâng cao chất lượng giáo dục và y tế, sáng tạo chính là “chìa khóa” giúp nhân loại tìm ra những giải pháp đột phá.
Tại Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ phát động hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới Sáng tạo Thế giới năm 2026 với các chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”; “Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực” với trọng tâm là chuyển hóa hóa ý tưởng thành giá trị thực tiễn, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng.
Đổi mới sáng tạo: Không chỉ là công nghệ
Một hiểu lầm phổ biến là đổi mới sáng tạo chỉ dành cho các lĩnh vực công nghệ cao hay các tập đoàn lớn. Thực tế, tinh thần sáng tạo hiện hữu trong mọi khía cạnh của cuộc sống:
* Trong quản lý công: Đó là việc cải cách quy trình hành chính, ứng dụng chuyển đổi số để phục vụ người dân tốt hơn, minh bạch hơn.
* Trong giáo dục: Là phương pháp truyền đạt mới, khơi gợi tư duy phản biện thay vì thụ động tiếp thu kiến thức.
* Trong đời sống thường ngày: Là cách chúng ta tối ưu hóa công việc, tiết kiệm năng lượng, hoặc tái chế rác thải để bảo vệ môi trường.
Sáng tạo, về bản chất, là khả năng nhìn nhận một vấn đề cũ bằng một lăng kính mới để tìm ra giải pháp tối ưu hơn.
Phát huy tinh thần sáng tạo và bản lĩnh “7 dám” trong Quân đội
Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, đổi mới sáng tạo không chỉ là yêu cầu cấp thiết để thực hiện mục tiêu xây dựng quân đội “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, mà còn là truyền thống quý báu từ lịch sử hào hùng của dân tộc.
Đặc biệt, để đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực mạnh mẽ, mỗi cán bộ, chiến sĩ quân đội đang thấm nhuần và vận dụng hiệu quả phương châm “7 dám”: Dám nghĩ; Dám nói; Dám làm; Dám chịu trách nhiệm; Dám đổi mới, sáng tạo; Dám đương đầu với khó khăn, thử thách; và Dám hành động vì lợi ích chung.
Đây chính là “kim chỉ nam” tạo nên bản lĩnh chính trị và tư duy đột phá, thể hiện qua các hoạt động trọng tâm:
* Lan tỏa tinh thần “Dám đổi mới, sáng tạo”: Thông qua phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo”, cán bộ, chiến sĩ không ngại thử nghiệm những ý tưởng mới trong nghiên cứu khoa học, cải tiến kỹ thuật, vũ khí trang bị, giúp tối ưu hóa khả năng sẵn sàng chiến đấu và tiết kiệm ngân sách quốc phòng.
* Vận dụng tư duy “Dám nghĩ, dám làm” trong huấn luyện: Áp dụng công nghệ mô phỏng, chuyển đổi số và các phương pháp huấn luyện hiện đại, sát với điều kiện thực tế và môi trường tác chiến mới, thay thế cho những cách làm cũ đã lạc hậu.
* Khẳng định “Dám chịu trách nhiệm” và “Dám hành động vì lợi ích chung”: Sáng tạo trong quân đội không phải là sự tùy tiện, mà là hành động có tổ chức, có kỷ luật, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ Tổ quốc và phục vụ nhân dân. Việc dám chấp nhận rủi ro trong thử nghiệm, dám đương đầu với những khó khăn phức tạp là biểu hiện cao đẹp của người quân nhân cách mạng trong thời đại mới.
Thông điệp tại Việt Nam: Khát vọng vươn mình
Tại Việt Nam, đổi mới sáng tạo đã và đang trở thành một trong những trụ cột chiến lược để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đảng và Chính phủ đã xác định “Đổi mới sáng tạo” là động lực then chốt cho mô hình tăng trưởng kinh tế dựa trên năng suất, chất lượng và hiệu quả. Các chương trình hành động quyết liệt, khẩn trương thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia từ Trung ương đến điạ phương, trong và ngoài Quân đội, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, huy động sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và nhân dân trong thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh.
Hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới Sáng tạo Thế giới, mỗi cá nhân đều có thể đóng góp bằng cách:
* Không ngừng học hỏi: Trong kỷ nguyên số, việc cập nhật tri thức là cách nhanh nhất để nuôi dưỡng khả năng tư duy sáng tạo.
* Chia sẻ và kết nối: Đổi mới sáng tạo thường nảy sinh từ sự cộng hưởng của nhiều ý tưởng khác nhau. Hãy tạo môi trường mở, tôn trọng sự khác biệt và khuyến khích thảo luận.
Ngày 21 tháng 4 là dịp để chúng ta cùng nhìn lại những thành quả đã đạt được, đồng thời khơi dậy ngọn lửa sáng tạo trong mỗi cá nhân. Sáng tạo không đòi hỏi những thay đổi quá lớn lao ngay tức khắc, mà bắt đầu từ những cải tiến nhỏ nhất trong công việc hàng ngày. Cùng nhau lan tỏa tinh thần đổi mới, biến tư duy sáng tạo thành hành động cụ thể với bản lĩnh “7 dám”, mỗi cán bộ, chiến sĩ và công dân sẽ là những hạt nhân tiên phong, góp phần xây dựng một tương lai phát triển bền vững, hiện đại và thịnh vượng cho đất nước trong thời đại mới./.
N.T.S
Tác giả: PKHQS. Nguyễn Trường Sơn
