Phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng theo tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị và yêu cầu đặt ra trong giảng dạy ở Học viện Lục quân

Trong hệ thống các nhà trường Quân đội, Học viện Lục quân với vai trò là trung tâm giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam. Việc quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW và đưa nội dung phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng vào giảng dạy không chỉ nhằm nâng cao nhận thức lý luận cho học viên, mà còn trực tiếp góp phần hình thành tư duy chiến lược, năng lực tham mưu, chỉ huy phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Quan điểm phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng xuất phát từ bản chất của Nhà nước ta - Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; từ đặc điểm địa - chính trị, địa - kinh tế của đất nước; và từ yêu cầu bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Nghị quyết 79-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu phát triển kinh tế nhanh, hiệu quả, bền vững; nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh; đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, phát triển kinh tế không tách rời nhiệm vụ củng cố quốc phòng, an ninh; trái lại, phải tạo nguồn lực vật chất, khoa học - công nghệ và tiềm lực tổng hợp để xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh.

Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, mỗi bước phát triển kinh tế đều gắn liền với tăng cường tiềm lực quốc phòng. Trong thời bình, tiềm lực kinh tế là nền tảng bảo đảm cho xây dựng Quân đội cacha mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; là điều kiện để đầu tư cho khoa học - công nghệ quân sự, công nghiệp quốc phòng; là cơ sở để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội. Ngược lại, quốc phòng vững mạnh tạo môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế; bảo vệ thành quả lao động, sáng tạo của nhân dân.

Trong điều kiện hiện nay, yêu cầu kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng được đặt ra trên nhiều phương diện. Trước hết là trong quy hoạch, chiến lược phát triển các vùng, ngành, lĩnh vực phải gắn với bố trí thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân. Các khu kinh tế - quốc phòng, các công trình hạ tầng chiến lược, các tuyến giao thông huyết mạch vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm quốc phòng khi có tình huống. Đồng thời, phát triển công nghiệp quốc phòng theo hướng lưỡng dụng, tham gia sâu vào chuỗi giá trị sản xuất quốc gia, góp phần nâng cao tiềm lực khoa học - công nghệ của đất nước.

Từ tinh thần đó, việc đưa nội dung phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng vào giảng dạy ở Học viện Lục quân đặt ra những yêu cầu cụ thể, toàn diện.

Trước hết, cần nâng cao nhận thức lý luận cho học viên về mối quan hệ biện chứng giữa kinh tế và quốc phòng trong điều kiện xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng. Học viên không chỉ nắm vững quan điểm của Đảng trong Nghị quyết 79-NQ/TW, mà còn phải hiểu rõ cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn của việc kết hợp hai lĩnh vực này, tránh nhận thức giản đơn, tách rời hoặc đồng nhất một chiều.

Cùng với đó, nội dung giảng dạy cần gắn chặt với đặc thù đào tạo cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch. Trong xây dựng và thực hành kế hoạch tác chiến, phương án phòng thủ, phương án xử trí các tình huống an ninh phi truyền thống, học viên phải biết tính toán, khai thác, bảo vệ các yếu tố kinh tế - xã hội trên địa bàn; biết phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương trong huy động nguồn lực; bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, cơ động lực lượng gắn với điều kiện hạ tầng kinh tế cụ thể. Như vậy, nội dung kinh tế không phải là phần phụ trợ, mà trở thành một cấu thành quan trọng trong tư duy quân sự hiện đại.

Để đáp ứng yêu cầu đó, chương trình, giáo trình cần được rà soát, cập nhật theo hướng bổ sung các chuyên đề về kết hợp kinh tế với quốc phòng; phân tích các mô hình, kinh nghiệm thực tiễn; lồng ghép nội dung Nghị quyết 79-NQ/TW vào các môn học lý luận chính trị, nghệ thuật quân sự, công tác tham mưu. Việc cập nhật không chỉ dừng ở mức trích dẫn văn kiện, mà phải chuyển hóa thành nội dung kiến thức có tính hệ thống, gắn với bài tập tình huống, luyện tập, diễn tập, thực hành tham mưu.

Bên cạnh đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy cũng cần được điều chỉnh theo hướng phát huy tư duy độc lập, khả năng phân tích, tổng hợp của học viên. Thông qua thảo luận nhóm, xử lý tình huống, xây dựng đề án phòng thủ gắn với điều kiện phát triển kinh tế cụ thể của từng địa phương, học viên được rèn luyện kỹ năng vận dụng chủ trương của Đảng vào thực tiễn chỉ huy, điều hành. Điều này giúp chuyển hóa nhận thức thành năng lực thực hành, tránh tình trạng học tập mang tính lý thuyết thuần túy.

Đội ngũ giảng viên giữ vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW trên giảng đường. Vì vậy, cần tăng cường bồi dưỡng kiến thức kinh tế - xã hội, kiến thức hội nhập quốc tế, kiến thức về kinh tế số, kinh tế xanh cho giảng viên; tạo điều kiện để giảng viên tham gia nghiên cứu thực tế tại các địa phương, các khu kinh tế - quốc phòng, các đơn vị sản xuất quốc phòng. Thông qua đó, bài giảng sẽ có chiều sâu thực tiễn, tăng tính thuyết phục và tính cập nhật.

Mặt khác, việc giáo dục nội dung phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng phải được đặt trong tổng thể xây dựng bản lĩnh chính trị, trách nhiệm công dân và ý thức bảo vệ Tổ quốc cho học viên. Học viên cần nhận thức rõ rằng, mỗi quyết sách phát triển kinh tế đều có thể tác động đến thế trận quốc phòng; mỗi hành động trong thực thi nhiệm vụ quân sự đều phải cân nhắc yếu tố phát triển bền vững của địa phương, đất nước. Sự thống nhất giữa lợi ích kinh tế và lợi ích quốc phòng, giữa tăng trưởng và an ninh là yêu cầu xuyên suốt trong tư duy của người cán bộ Quân đội thời kỳ mới.

Trong thời gian tới, để tiếp tục thực hiện hiệu quả tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW, Học viện Lục quân cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học về kết hợp kinh tế với quốc phòng; tổ chức hội thảo, tọa đàm chuyên đề; tăng cường phối hợp với các cơ quan, địa phương trong trao đổi kinh nghiệm thực tiễn. Đồng thời, gắn nội dung này với xây dựng môi trường văn hóa học thuật nghiêm túc, khuyến khích tư duy đổi mới, sáng tạo, song luôn giữ vững nguyên tắc, lập trường của Đảng.

Phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng theo tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị không chỉ là yêu cầu ở tầm vĩ mô của quốc gia, mà còn là nội dung giáo dục quan trọng trong đào tạo cán bộ Quân đội. Việc quán triệt sâu sắc và tổ chức giảng dạy hiệu quả tại Học viện Lục quân sẽ góp phần hình thành đội ngũ cán bộ chỉ huy, tham mưu có tư duy toàn diện, có khả năng kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế và bảo đảm quốc phòng trong từng địa bàn, từng nhiệm vụ cụ thể. Đó chính là cơ sở để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tinh nhuệ về chuyên môn, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới./.

T.S.H