Học viện Lục quân sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
Sau Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đất nước ta bước vào thời kỳ lịch sử mới, cả nước thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh vừa có hòa bình, vừa phải thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc ở hai đầu biên giới. Quân đội nhân dân Việt Nam đồng thời đảm nhiệm hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh đó, Học viện Lục quân bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu vừa ổn định tổ chức sau chiến tranh, vừa chuyển đổi mô hình đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới.
Học viện Lục quân giai đoạn 1975 – 1986
Thực hiện quyết định của Bộ Quốc phòng ngày 14/10/1975, Học viện được chuyển từ Thủ đô Hà Nội vào thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Đây là bước chuyển có ý nghĩa quan trọng về vị trí đóng quân, tổ chức và phương thức hoạt động. Ngày 07/02/1976, toàn Học viện tổ chức cuộc hành quân quy mô lớn, bảo đảm an toàn tuyệt đối, hoàn thành việc cơ động lực lượng về địa bàn mới. Trong điều kiện rất khó khăn, thiếu thốn, nhưng Học viện đã nhanh chóng ổn định mọi mặt, tổ chức thực hiện tốt các nhiệm vụ, nhất là nhiệm vụ giáo dục - đào tạo với phương châm: “Huấn luyện kết hợp với giáo dục, học tập đi đôi với rèn luyện, lý luận gắn liền với thực tiễn”. Cùng với nhiệm vụ chuyên môn, Học viện đặc biệt chú trọng xây dựng mối quan hệ đoàn kết quân – dân, tăng cường gắn bó với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Lâm Đồng, tạo nền tảng chính trị – xã hội vững chắc cho sự ổn định và phát triển lâu dài.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ đến thăm Học viện, ngày 04/8/1977
Sau 5 năm thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện mới, Học viện Quân sự cơ bản hoàn thành quá trình chuyển đổi từ mô hình huấn luyện thời chiến sang mô hình đào tạo chính quy, dài hạn; duy trì ổn định hoạt động huấn luyện; từng bước nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ chỉ huy – tham mưu cho toàn quân. Công tác nghiên cứu khoa học, biên soạn tài liệu, xây dựng giáo trình được đẩy mạnh, hình thành hệ thống tài liệu tương đối đồng bộ phục vụ huấn luyện toàn quân. Đây là giai đoạn có ý nghĩa bản lề, tạo nền tảng quan trọng cho bước phát triển tiếp theo của Học viện.
Bước sang năm 1982, Học viện Quân sự được đổi tên thành Học viện Lục quân. Quán triệt Nghị quyết của Đảng ủy Quân sự Trung ương, Học viện xác định phương hướng đào tạo theo hướng cơ bản, hệ thống, hiện đại, đồng thời chủ động nghiên cứu, học tập kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ Quân đội Liên Xô. Ngày 09/3/1982, Bộ Quốc phòng ban hành Chỉ thị 350/CT-QP, xác định rõ nhiệm vụ của Học viện Lục quân với quy mô lớn, mang tính tổng hợp cao. Theo đó, Học viện đảm nhiệm đào tạo, bổ túc sĩ quan chỉ huy – tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch cho 8 chuyên ngành; đào tạo giáo viên chiến thuật; tổ chức lớp hàm thụ; hướng dẫn nghiên cứu sinh; nghiên cứu khoa học quân sự; biên soạn tài liệu giáo khoa; tham gia diễn tập chiến thuật, chiến dịch và tổ chức dự khóa tuyển chọn đầu vào.
Học viện đã xây dựng lại toàn bộ hệ thống chương trình đào tạo 3 năm với lộ trình chặt chẽ, khoa học: năm thứ nhất học kỹ thuật binh chủng và chiến thuật cấp trung đoàn; năm thứ hai học chiến thuật sư đoàn và diễn tập chỉ huy – tham mưu hai cấp; năm thứ ba thực tập chiến dịch quân đoàn, diễn tập tổng hợp và viết luận văn tốt nghiệp. Các môn lý luận chính trị, công tác đảng, công tác chính trị và ngoại ngữ được bố trí hợp lý theo từng năm học, bảo đảm tính hệ thống, toàn diện và liên thông trong đào tạo cán bộ.
Trong quá trình triển khai nhiệm vụ, quy mô đào tạo tăng nhanh qua từng năm, từ 1.134 học viên lên hơn 1.300 học viên, tổ chức gần 100 lớp đào tạo. Học viện đồng thời đảm nhiệm đào tạo cán bộ cho Quân đội nhân dân Lào và Campuchia, góp phần thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Học viện vừa tổ chức đào tạo theo chương trình mới, vừa duy trì đào tạo nhiều lớp trong điều kiện cơ sở vật chất phân tán, đội ngũ giáo viên chưa đồng bộ, còn thiếu so với biên chế (khoảng 74,55% năm 1985), cường độ giảng dạy lớn, nhiều giảng viên phải làm việc vượt định mức, nhưng Học viện vẫn bảo đảm chất lượng đào tạo.
Tổ chức biên chế của Học viện cũng được kiện toàn theo hướng phù hợp yêu cầu mới. Công tác bảo đảm hậu cần, đời sống, tăng gia sản xuất được đẩy mạnh, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt cho cán bộ, giảng viên và học viên. Cùng với nhiệm vụ đào tạo, công tác nghiên cứu khoa học, biên soạn tài liệu, diễn tập thực nghiệm được đẩy mạnh, từng bước hình thành hệ thống giáo trình cấp chiến thuật, chiến dịch.
Đặc biệt, trong giai đoạn 1982 - 1986, Học viện đã tham gia trực tiếp một số nhiệm vụ thực tiễn tại chiến trường Campuchia, cử đoàn cán bộ, giáo viên xuống Mặt trận 479 nghiên cứu, đóng góp xây dựng các phương án tác chiến, văn kiện tham mưu, tham gia chiến đấu, chỉ huy chiến đấu, góp phần quan trọng vào chiến thắng của các trận đánh cụ thể, hoàn thành xuất sắc nghĩa vụ quốc tế cao cả.
Trong giai đoạn 1975 - 1986, Học viện đã tổ chức đào tạo, bổ túc được 5.960 cán bộ, kịp thời bổ sung cho các chiến trường ở hai đầu biên giới và hàng trăm học viên quốc tế. Đây là bước phát triển quan trọng, khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của Học viện Lục quân trong giai đoạn chuyển đổi sang đào tạo cấp chiến thuật, chiến dịch, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại và thực hiện nghĩa vụ quốc tế.
Có thể khẳng định, giai đoạn 1975 – 1986 là thời kỳ mang tính bản lề đặc biệt quan trọng trong lịch sử phát triển của Học viện Lục quân. Đây là giai đoạn chuyển đổi từ thời chiến sang thời bình, từ huấn luyện sang đào tạo chính quy, từ yêu cầu cấp bách sang xây dựng lâu dài, từ phạm vi trong nước sang mở rộng hợp tác quốc tế. Những kết quả đạt được đã tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của Học viện trong các giai đoạn tiếp theo, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Học viện Lục quân giai đoạn 1986 đến nay
Tháng 12 năm 1986, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đánh dấu bước ngoặt lịch sử, mở ra thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước. Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có nhiều biến động sâu sắc, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng nền quốc phòng toàn dân đặt ra yêu cầu mới, ngày càng cao đối với sự nghiệp giáo dục – đào tạo cán bộ quân sự. Quán triệt sâu sắc đường lối đổi mới của Đảng, Đảng ủy và Ban Giám đốc Học viện Lục quân đã lãnh đạo, chỉ đạo Học viện tiến hành đổi mới toàn diện về tư duy, nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo; chuyển mạnh từ mô hình đào tạo phục vụ yêu cầu chiến tranh sang đào tạo cán bộ phục vụ sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Trong những năm đầu thời kỳ đổi mới, Học viện tập trung tạo dựng nền tảng phát triển mới, giữ vững nhiệm vụ đào tạo cán bộ chỉ huy - tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch cho toàn quân, đồng thời chủ động đổi mới nội dung huấn luyện theo hướng chuẩn hóa, hệ thống hóa, sát thực tiễn chiến đấu và yêu cầu tác chiến trong điều kiện mới. Nhiều chương trình, giáo trình, tài liệu huấn luyện được rà soát, bổ sung, hoàn thiện; hệ thống mô hình, bài tập, phương án diễn tập được xây dựng mới, tạo bước chuyển biến quan trọng về chất lượng đào tạo.
Một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng là năm 1987, Học viện được Đảng, Nhà nước và Quân đội giao nhiệm vụ đào tạo sau đại học. Sự kiện này đánh dấu bước phát triển vượt bậc, khẳng định sự trưởng thành toàn diện của Học viện, từ một cơ sở đào tạo cán bộ chỉ huy trở thành trung tâm đào tạo sau đại học và nghiên cứu khoa học quân sự có uy tín của Quân đội và đất nước. Trên cơ sở đó, Học viện đẩy mạnh chuẩn hóa đội ngũ giảng viên, từng bước xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học chất lượng cao, nhiều đồng chí được đào tạo nâng cao trong và ngoài Quân đội, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.
.png)
Ngày 29 tháng 7 năm 1992, đồng chí Phạm Văn Đồng, Cố vấn Ban chấp hành Trung ương Đảng đến thăm Học viện
Song hành với nhiệm vụ giáo dục – đào tạo, công tác nghiên cứu khoa học quân sự được xác định là động lực quan trọng nâng cao chất lượng toàn diện. Học viện đã triển khai nhiều đề tài khoa học cấp Bộ Quốc phòng, cấp Học viện, cùng các công trình tổng kết chiến tranh, tổng kết thực tiễn huấn luyện, nghiên cứu phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam. Các công trình khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần khẳng định Học viện là một trong những trung tâm nghiên cứu, phát triển nghệ thuật quân sự quan trọng của toàn quân.
Bước sang thập niên 1990, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra yêu cầu mới, Học viện tiếp tục điều chỉnh mục tiêu, nội dung đào tạo theo hướng chuyên sâu, chính quy và thực chất hơn. Các loại hình đào tạo được mở rộng; đối tượng đào tạo ngày càng đa dạng, từ cán bộ chỉ huy – tham mưu cấp trung đoàn, sư đoàn đến cán bộ quân sự địa phương, cán bộ nghiên cứu khoa học quân sự và đào tạo sau đại học. Qua đó, Học viện từng bước hoàn thiện mô hình đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực quân sự chất lượng cao cho toàn quân trong giai đoạn mới.
Một điểm nhấn quan trọng trong chặng đường phát triển là Học viện không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo cho Quân đội nhân dân Việt Nam mà còn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc tế: đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân sự cho Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Campuchia. Hoạt động này thể hiện sâu sắc trách nhiệm quốc tế trong sáng, đồng thời góp phần củng cố, vun đắp mối quan hệ đoàn kết đặc biệt, thủy chung, gắn bó giữa ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia.
Bước sang đầu thế kỷ XXI, Học viện Lục quân có bước phát triển toàn diện cả về quy mô và chất lượng. Học viện được cấp trên tin tưởng giao nhiều nhiệm vụ mới với yêu cầu ngày càng cao, trong đó có đào tạo cao cấp lý luận chính trị. Học viện luôn quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng, nghị quyết, chỉ thị, kết luận, đề án của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và phương châm: “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”; lấy người học là trung tâm, chủ thể của quá trình đào tạo; tập trung thực hiện ba nội dung đột phá “Chất lượng giảng dạy tốt nhất - Quản lý, rèn luyện, học tập nghiêm nhất - Kết quả đào tạo, nghiên cứu khoa học cao nhất”. Đội ngũ giảng viên được đào tạo cơ bản, nhiều đồng chí đạt trình độ cao, được phong học hàm, học vị, được tặng danh hiệu “Nhà giáo nhân dân”, “Nhà giáo ưu tú”, khẳng định vị thế của Học viện như một trung tâm học thuật quân sự lớn của đất nước. Cùng với đó, hệ thống doanh trại, giảng đường, thao trường, thư viện, phòng học chuyên dùng, trang thiết bị huấn luyện được đầu tư đồng bộ, ngày càng hiện đại, tạo nên diện mạo chính quy, khang trang, đáp ứng yêu cầu đào tạo trong tình hình mới.
Công tác đối ngoại quốc phòng và hợp tác quốc tế tiếp tục được mở rộng, Học viện từng bước hội nhập sâu hơn với môi trường giáo dục quân sự khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Học viện trong hệ thống nhà trường quân đội.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, trước tác động mạnh mẽ của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại, Học viện xác định mục tiêu chiến lược là xây dựng “Học viện thông minh, hiện đại, chính quy, mẫu mực”, lấy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm khâu đột phá; tích cực, chủ động đổi mới quy trình, chương trình, nội dung, phương pháp đào tạo theo hướng kế thừa, tích hợp, chuẩn hóa, khoa học, hiện đại; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các mô hình giảng đường thông minh, trung tâm mô phỏng huấn luyện, thư viện số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong quản lý, giảng dạy, nghiên cứu khoa học từng bước được triển khai, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng giáo dục – đào tạo, đưa Học viện tiệm cận các chuẩn mực tiên tiến của giáo dục quân sự hiện đại.
.png)
