Vận dụng tư duy mới về quốc phòng của Đại hội XIV vào công tác giáo dục, đào tạo tại Học viện Lục quân hiện nay

Đây không chỉ là sự kế thừa các giá trị truyền thống mà còn là sự phản ứng chiến lược trước những biến động nhanh chóng của tình hình thế giới; trọng tâm là chuyển dịch từ trạng thái ứng phó sang “phòng thủ chủ động”, ngăn ngừa từ sớm, từ xa các nguy cơ xung đột. Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh hình thái chiến tranh và phương thức tác chiến có bước ngoặt về chất dưới tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đòi hỏi tư duy xây dựng Quân đội hiện đại phải gắn liền với năng lực tự chủ, tự lực, tự cường về công nghệ và trang bị. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, việc nghiên cứu và vận dụng những nhận thức mới này trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các nhà trường Quân đội, nhằm đào tạo đội ngũ cán bộ có đủ bản lĩnh và tầm vóc đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Là trung tâm giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự có uy tín của đất nước, Học viện Lục quân có trách nhiệm vận dụng những chủ trương này vào quá trình đào tạo cán bộ. Việc chuyển hóa các nội dung mới vào chương trình giảng dạy chính là giải pháp căn bản để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Học viện, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa” trong tình hình mới. Để cụ thể hóa những định hướng chiến lược, tư duy mới về quốc phòng của Đại hội XIV, công tác giáo dục, đào tạo tại Học viện Lục quân cần tập trung thực hiện tốt các nội dung vận dụng trọng tâm sau:

Tư duy chiến lược và khát vọng xây dựng Quân đội hiện đại trong kỷ nguyên mới

Thứ nhất, quán triệt nhận thức mới về mục tiêu bảo vệ Tổ quốc làm nền tảng định hướng tư duy cho học viên.

Trong chương trình đào tạo, Học viện cần quán triệt sâu sắc mục tiêu cốt lõi là bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc. Đây không chỉ là việc bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ mà còn phải mở rộng tư duy học thuật sang các nội dung mới được Đại hội XIV bổ sung như: bảo vệ uy tín, vị thế quốc tế của đất nước; bảo vệ an ninh con người, an ninh kinh tế và đặc biệt là an ninh mạng. Việc vận dụng này đòi hỏi quá trình lên lớp, giảng viên phải giúp học viên nhận thức rõ nhiệm vụ phòng thủ chủ động, năng lực ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong và giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước. Đây là cơ sở để người cán bộ chỉ huy hình thành tư duy chiến lược, biết kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh với đối ngoại, nhằm bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”, từ khi nước chưa nguy.

Thứ hai, đổi mới nội dung, chương trình đào tạo theo lộ trình xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và tinh thần “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa”, “5 vững”.

Nội dung, chương trình đào tạo cần cụ thể hóa lộ trình xây dựng Quân đội hiện đại vào từng đối tượng, môn học. Trọng tâm là giáo dục học viên tính kiên định về đường lối quân sự và xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; đồng thời đẩy mạnh hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Nội dung đào tạo phải hướng tới việc ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột và sự suy thoái về tư tưởng, đạo đức. Đặc biệt, tinh thần “5 vững” (Chính trị vững, kỷ luật vững, công nghệ vững, nghệ thuật quân sự vững, đời sống bộ đội vững) phải trở thành tiêu chí đánh giá chất lượng học viên. Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư làm thay đổi phương thức tác chiến, các bài giảng cần chủ động cập nhật kiến thức về vũ khí trang bị công nghệ cao và các sản phẩm của công nghiệp quốc phòng. Điều này giúp học viên không chỉ giỏi về nghệ thuật quân sự mà còn làm chủ được công nghệ và phương thức tác chiến hiện đại

Thứ ba, vận dụng tư duy về sức mạnh tổng hợp và “thế trận lòng dân” trong đào tạo đội ngũ cán bộ.

Trong bối cảnh mới, sức mạnh quốc phòng không chỉ thuần túy là sức mạnh quân sự mà là sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, dựa trên nền tảng chính trị, tinh thần, nhân lực, vật lực và tài chính. Vì vậy, công tác đào tạo cán bộ tại Học viện cần đặc biệt chú trọng việc bồi dưỡng năng lực xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn kết chặt chẽ với nền an ninh nhân dân và nền biên phòng toàn dân. Học viên phải được trang bị tư duy và kỹ năng để xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, coi đây là yếu tố then chốt, quyết định thắng lợi trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Nội dung giảng dạy cần đi sâu vào việc vận dụng linh hoạt các phương thức kết hợp quốc phòng với kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại. Người cán bộ chỉ huy sau khi tốt nghiệp tại Học viện phải có năng lực tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, thực hiện tốt công tác vận động quần chúng và phát huy vai trò của Quân đội là “đội quân công tác”. Đồng thời, quá trình đào tạo cần hướng học viên vào việc chủ động xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, thực hiện tốt nhiệm vụ phòng thủ dân sự và sẵn sàng các phương án “chiến đấu” trong thời bình để ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh phi truyền thống như thiên tai, dịch bệnh.

Thứ bốn, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng cho đội ngũ cán bộ, học viên.

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập sâu rộng, đối ngoại quốc phòng đã trở thành một trụ cột quan trọng của nền ngoại giao nước nhà, đóng vai trò là phương thức bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Quá trình truyền thụ kiến thức, giảng viên cần chủ động tích hợp vào nội dung bài giảng những quan điểm mới của Đại hội XIV về hội nhập quốc tế theo phương châm “chủ động, linh hoạt, thực chất, hiệu quả”. Điều này giúp học viên định hình tư duy đối ngoại đúng đắn, biết cách tranh thủ sự ủng hộ quốc tế, hợp tác chuyển giao công nghệ và nguồn lực tiên tiến để tăng cường tiềm lực quốc phòng cho đất nước.

Công tác giáo dục, đào tạo tại Học viện phải trang bị cho học viên năng lực thực tiễn để tham gia hiệu quả vào các hoạt động đa phương. Trọng tâm bao gồm việc nghiên cứu và chuẩn bị thực thi các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm họa và tìm kiếm cứu nạn. Bên cạnh đó, học viên cần được bồi dưỡng kiến thức về giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới và tham gia các hội thao, diễn tập quốc phòng về an ninh phi truyền thống với các nước trong khu vực và thế giới. Việc nâng cao năng lực hội nhập không chỉ giúp khẳng định vị thế, uy tín của Quân đội nhân dân Việt Nam trên trường quốc tế mà còn trực tiếp góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước.

Những tư duy, nhận thức mới về quốc phòng của Đại hội XIV của Đảng không chỉ là sự kế thừa những giá trị truyền thống của dân tộc mà còn là bước phát triển đột phá về tầm nhìn chiến lược trong tình hình mới. Đối với Học viện Lục quân, việc quán triệt và vận dụng sâu sắc các nội dung này vào công tác giáo dục, đào tạo không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm mà còn là yếu tố quyết định chất lượng nguồn cán bộ cấp chiến dịch, chiến thuật của Quân đội trong tương lai. Trước yêu cầu của kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, mỗi cán bộ, giảng viên và học viên Học viện Lục quân cần nhận thức rõ trách nhiệm, không ngừng đổi mới tư duy, chủ động chiếm lĩnh tri thức quân sự hiện đại và rèn luyện bản lĩnh chính trị theo tinh thần “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa”, “5 vững”. Đó chính là giải pháp thực tiễn nhất để đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, thực hiện thắng lợi kế sách giữ nước “từ sớm, từ xa”, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống./.

N.T.T