Giá trị trường tồn của di sản Hồ Chí Minh

Di sản Hồ Chí Minh là sự thống nhất hòa quyện giữa bản chất giai cấp công nhân, tính dân tộc, tính nhân dân và tính nhân loại sâu sắc; là một bộ phận cấu thành “Di sản văn hóa” Việt Nam, được kết tinh thành tư tưởng cách mạng tiến bộ, đạo đức sáng ngời, phong cách giản dị, cao quý và cuộc đời, sự nghiệp hoạt động cách mạng sinh động, phong phú của Người; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn, quý báu của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta. Di sản Hồ Chí Minh không chỉ trở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng, của dân tộc ta, mà còn có giá trị trường tồn đối với sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới, vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội, góp phần vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Giá trị trường tồn của Di sản Hồ Chí Minh thể hiện trên một số bình diện cơ bản sau đây:

Một là, Di sản Hồ Chí Minh - trước hết là di sản tư tưởng Hồ Chí Minnh mang bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, trở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng và dân tộc ta, soi sáng con đường cách mạng Việt Nam.

Đảng ta khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của Nhân dân ta giành thắng lợi”(1). Di sản tư tưởng Hồ Chí Minh là kết tinh quá trình vận dụng sáng tạo tư duy khoa học, phương pháp luận biện chứng của Chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện lịch sử Việt Nam, kế thừa có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại, truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam và được tiếp biến trên nền tảng trí tuệ uyên bác, mẫn tiệp và hoạt động thực tiễn sinh động của Người. Sự thống nhất, hòa quyện ấy đã đúc kết nên hệ thống tư tưởng, quan điểm mang tính khoa học, cách mạng, soi đường, dẫn lối cho cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác: Hoàn thành cách mạng giải phóng dân tộc dân chủ nhân dân, đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội và đạt được những thành tựu to lớn, nổi bật trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Hai là, Di sản Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô cùng quý báu, có sức sống và giá trị trường tồn đối với sự phát triển của dân tộc Việt Nam. Luật “Di sản văn hóa” Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2024, quy định: “Di sản văn hoá bao gồm di sản văn hóa phi vật thể, di sản văn hóa vật thể được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”(2). Theo đó, Di sản Hồ Chí Minh là một bộ phận cấu thành “Di sản văn hóa” Việt Nam, được kết tinh thành tư tưởng cách mạng tiến bộ, đạo đức sáng ngời, phong cách giản dị, cao quý và cuộc đời, sự nghiệp hoạt động cách mạng sinh động, phong phú của Người; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn, quý báu của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta; là ngọn hải đăng tiếp tục soi sáng sự nghiệp cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới; là sức mạnh nội sinh đưa đất nước thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm, đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao, vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Ba là, giá trị trường tồn của Di sản Hồ Chí Minh thể hiện sự thống nhất giữa tính dân tộc và tính thời đại. Không chỉ phản ánh những vấn đề cơ bản có tính quy luật, nội dung cốt lõi, xuyên suốt là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội của cách mạng Việt Nam, mà Di sản Hồ Chí Minh còn hướng đến cuộc đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ xã hội trên toàn thế giới; hướng tới cải tạo xã hội, cải tạo con người phát triển, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội thông qua cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, đi từ cách mạng giải phóng dân tộc đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; mà mục tiêu cao nhất là giành độc lập cho dân tộc, tự do, hạnh phúc cho Nhân dân. Mục tiêu của cuộc cách mạng đó không chỉ đối với dân tộc và con người Việt Nam, mà cho tất cả các dân tộc khác và nhân loại trên toàn thế giới.

Ba là, Di sản tư tưởng Hồ Chí Minh là tư tưởng cách mạng, phản ánh tính nhân văn sâu sắc, từ giải phóng con người thoát khỏi sự áp bức, thống trị của giai cấp thống trị tới giải phóng con người về xã hội một cách toàn diện, triệt để; con người được sống trong xã hội vì con người - xã hội chủ nghĩa cộng sản. Những mục tiêu trên đều xuất phát từ con người, vì con người và do con người thực hiện. Đó chính là quá trình phát huy vai trò chủ thể, trung tâm của cách mạng là nhân dân lao động; đi từ sự giáo dục, giác ngộ, tập hợp, rèn luyện để con người tự giác đứng lên giải phóng mình, “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”, vì mục tiêu lợi ích chung của dân tộc Việt Nam và toàn nhân loại. Do đó, Di sản Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm khoa học, cách mạng về giải phóng con người một cách triệt để nhất trong thời đại mới - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới.

Bốn là, giá trị trường tồn của Di sản Hồ Chí Minh thể hiện Người là tấm gương sáng ngời về đạo đức, phong cách, cuộc đời, sự nghiệp cách mạng phong phú, sinh động để Nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới noi theo. Đó là sự kết tinh, hội tụ ở nhân cách vĩ đại, sự thống nhất, hòa quyện giữa tính chính trị, văn hóa và nhân văn, giữa nói và làm, giữa tư duy, suy nghĩ và hành động ở Hồ Chí Minh. Người không chỉ nêu lên hệ thống quan điểm, tư tưởng về đạo đức cách mạng, phong cách lãnh đạo, phong cách làm việc khoa học mà còn thực hiện nó ở mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh và trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng. Người viết: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”(3). Tấm gương sáng ngời kết tinh trong Di sản Hồ Chí Minh đó là tấm gương trọn đời phấn đấu, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người và nhân loại; tấm gương của ý chí và nghị lực phi thường, vượt qua mọi thử thách, khó khăn để đạt mục đích cách mạng; tấm gương tuyệt đối tin tưởng vào sức mạnh của Nhân dân, kính trọng Nhân dân, hết lòng, hết sức phục vụ Nhân dân; tấm gương của một con người nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hết mực vì con người; tấm gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đời riêng trong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn trước mọi người. Đó là tấm gương đạo đức của một người rất bình dị, đời thường, mà ai cũng có thể học tập và làm theo, để trở thành một người cách mạng, người công dân tốt trong xã hội. Đó là phong cách của một con người Việt Nam với cái tâm trong sáng, cái đức cao đẹp, cái trí mẫn tiệp, cái hành mực thước; phong cách của một lãnh tụ dân tộc, một chiến sĩ cộng sản chân chính vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, con người và nhân loại.

Như vậy, sức sống mãnh liệt và giá trị trường tồn của Di sản Hồ Chí Minh thể hiện ở yếu tố cốt lõi nhất đó là bản chất khoa học, cách mạng, sự thống nhất, biện chứng giữa những nét riêng của lãnh tụ chính trị với một người bình dị mang cốt cách của con người và hội tụ đầy đủ những giá trị văn hóa đặc sắc Việt Nam; phát triển theo lôgic từ suy nghĩ đến hành động, gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp cách mạng vô cùng sinh động, phong phú của Người. Di sản Hồ Chí Minh không chỉ có giá trị trường tồn đối với dân tộc Việt Nam, mà còn lan tỏa, ảnh hưởng sâu rộng đến nhân loại toàn thế giới. Nghị quyết 24C/18.65 về kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Người đã để lại dấu ấn trong quá trình phát triển của nhân loại và là một biểu tượng xuất sắc về sự tự khẳng định dân tộc, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội”(4). Bà Miki Nozawa - trưởng ban giáo dục Văn phòng UNESCO tại Việt Nam đã khẳng định: Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng kiệt xuất về tình yêu nước khi cống hiến toàn bộ cuộc đời của mình cho sự nghiệp cứu nước giành lại tự do độc lập cho dân tộc. Hơn thế, Người còn đóng góp đấu tranh đòi hòa bình độc lập tự chủ cho nhân dân trên toàn thế giới; Di sản Hồ Chí Minh rất tương thích với những ưu tiên tầm quốc tế của UNESCO về văn hóa, giáo dục và di sản ấy tiếp tục có giá trị trong thời đại ngày nay./.

Tài liệu tham khảo:

- (1). Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.88.

- (2). Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Di sản văn hóa, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.

- (3). Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQGST, Hà Nội, Tập 11, tr.612.

- (4). UNESCO với sự kiện tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1990, tr.102-103.