Xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự ở Học viện Lục quân đáp ứng yêu cầu mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng

Quan điểm này thể hiện bước phát triển mới trong nhận thức của Đảng về văn hóa, không chỉ là lĩnh vực đời sống tinh thần mà còn là động lực, nguồn lực nội sinh và hệ điều tiết cho phát triển bền vững và bảo vệ Tổ quốc. Trong Quân đội nhân dân Việt Nam, văn hóa vừa là yếu tố cấu thành sức mạnh chiến đấu, vừa là “lá chắn mềm” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Học viện Lục quân là trung tâm giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam thì việc xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bồi dưỡng, nâng cao và phát triển toàn diện phẩm chất, nhân cách, bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ quân đội trong kỷ nguyên mới.

1. Quan điểm của Đại hội XIV về xây dựng nền văn hóa Việt Nam và vai trò của văn hóa đối với đất nước

Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định và phát triển quan điểm nhất quán về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ hữu cơ giữa văn hóa với kinh tế, chính trị, xã hội và quốc phòng - an ninh. Văn kiện Đại hội XIV chỉ rõ: “Bảo đảm phát triển văn hoá ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội, để văn hoá thực sự là nền tảng, nguồn lực nội sinh, động lực to lớn, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”.

Điểm mới nổi bật là Đảng ta đặt văn hóa ngang tầm với các lĩnh vực khác, coi phát triển văn hóa là một trong những trụ cột của phát triển bền vững. Văn hóa không chỉ phản ánh trình độ phát triển mà còn trực tiếp tham gia định hướng, điều tiết và thúc đẩy sự phát triển đó. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và tác động mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp lần thứ Tư, văn hóa càng giữ vai trò quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc dân tộc, củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội.

Đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, văn hóa là yếu tố cấu thành “thế trận lòng dân”, là nền tảng tinh thần để xây dựng ý chí, quyết tâm và sức mạnh chiến đấu của toàn dân tộc. Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu “Phát triển văn hoá thực sự trở thành nền tảng, sức mạnh nội sinh, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước”, qua đó góp phần ngăn chặn, đẩy lùi các biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Như vậy, văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển; vừa là nền tảng tinh thần, vừa là sức mạnh nội sinh quan trọng để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

2. Môi trường văn hóa sư phạm quân sự và ý nghĩa đối với Học viện Lục quân

Môi trường văn hóa sư phạm quân sự là tổng thể các giá trị vật chất và tinh thần được hình thành trong quá trình giáo dục - đào tạo, bao gồm hệ thống chuẩn mực, quy tắc ứng xử, truyền thống, lối sống, mối quan hệ giữa giảng viên - học viên - cán bộ quản lý trong nhà trường quân đội.

Trung tướng Đỗ Minh Xương - Giám đốc Học viện Lục quân thông qua tưởng định diễn tập tại thực địa

Đối với Học viện Lục quân, môi trường văn hóa sư phạm quân sự có vai trò đặc biệt quan trọng. Trước hết, đây là môi trường trực tiếp hình thành nhân cách, phẩm chất, bản lĩnh chính trị cho học viên. Thông qua các hoạt động giáo dục, rèn luyện trong môi trường văn hóa lành mạnh, học viên được bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, tinh thần yêu nước, ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Bên cạnh đó, môi trường văn hóa sư phạm quân sự là yếu tố quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo. Một môi trường văn hóa tích cực, kỷ cương, mẫu mực sẽ tạo động lực học tập, nghiên cứu, rèn luyện cho học viên; đồng thời phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý.

Không chỉ vậy, môi trường văn hóa còn góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” ngay trong nhà trường, tạo sự đoàn kết, thống nhất, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào con đường phát triển của đất nước và Quân đội.

Trong bối cảnh hiện nay, khi các yếu tố tiêu cực từ mặt trái của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế tác động mạnh mẽ đến đời sống tinh thần, việc xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự ở Học viện Lục quân càng trở nên cấp thiết.

3. Giải pháp xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự ở Học viện Lục quân theo tinh thần Đại hội XIV

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, việc xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự ở Học viện Lục quân cần được triển khai đồng bộ với các giải pháp chủ yếu sau:

Trước hết, cần quán triệt sâu sắc quan điểm của Đại hội XIV về xây dựng và phát triển văn hóa. Mọi hoạt động giáo dục - đào tạo phải đặt trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; gắn xây dựng văn hóa với xây dựng con người, xây dựng tổ chức và thực hiện nhiệm vụ chính trị. Trên cơ sở đó, cần xây dựng hệ giá trị chuẩn mực văn hóa trong Học viện. Hệ giá trị này phải thể hiện rõ bản chất cách mạng, truyền thống tốt đẹp của Quân đội, đồng thời phù hợp với yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại. Các chuẩn mực về đạo đức, lối sống, tác phong công tác cần được cụ thể hóa thành quy định, quy chế rõ ràng và được thực hiện nghiêm túc.

Tiếp theo, cần phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, giảng viên. Đây là lực lượng trực tiếp tác động đến học viên, giữ vai trò định hướng, dẫn dắt trong xây dựng môi trường văn hóa. Mỗi cán bộ, giảng viên phải thực sự là tấm gương về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và phương pháp công tác.

Đồng thời, cần đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục văn hóa theo hướng thiết thực, hiệu quả. Kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chính khóa với các hoạt động ngoại khóa, giữa lý luận với thực tiễn, nhằm hình thành cho học viên nhận thức đúng đắn và hành vi văn hóa phù hợp.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, cần đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa trên không gian mạng. Đây là lĩnh vực mới, có tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, nhận thức của học viên. Do đó, cần chủ động định hướng, quản lý và phát huy mặt tích cực của không gian mạng, đồng thời kiên quyết đấu tranh với các thông tin xấu, độc.

Cuối cùng, cần gắn xây dựng môi trường văn hóa với xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh. Đây là yếu tố quyết định bảo đảm cho mọi hoạt động của Học viện đi đúng định hướng, giữ vững bản chất cách mạng của Quân đội.

Xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự ở Học viện Lục quân theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa chiến lược trong việc nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ quân đội. Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là sức mạnh nội sinh, góp phần quyết định vào việc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Phát huy những kết quả đã đạt được, Học viện Lục quân cần tiếp tục đổi mới toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, mẫu mực, qua đó góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, thực hiện thắng lợi mục tiêu mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra./.

T.V.D