Khoa Trinh sát, Học viện Lục quân - 64 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và phát triển

Nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội và nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo của Học viện, theo đề nghị của Cục trưởng Cục Tình báo và Thủ trưởng Học viện Quân chính, ngày 01 tháng 6 năm 1962, đồng chí Thiếu tướng Lê Trọng Tấn, Phó Tổng Tham mưu trưởng đã ký Quyết định số 252/BTTM thành lập Khoa Trinh sát thuộc Học viện Quân chính. Từ đó, ngày 01 tháng 6 hằng năm trở thành Ngày truyền thống của Khoa Trinh sát, Học viện Lục quân.

Theo quyết định thành lập, Khoa Trinh sát được giao chức năng chủ yếu là đào tạo cán bộ chỉ huy - tham mưu chuyên ngành Quân báo - Trinh sát cho các đơn vị trong toàn quân; đồng thời tham gia huấn luyện cho các đối tượng học viên về nghiên cứu quân đội nước ngoài, công tác tham mưu tác chiến và nghệ thuật sử dụng lực lượng Quân báo - Trinh sát trong các hình thức chiến thuật, chiến dịch. Những cán bộ đầu tiên của khoa tuy quân số còn ít, cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn nhưng đều là những đồng chí có bản lĩnh chính trị vững vàng, giàu kinh nghiệm thực tiễn, đặt nền móng quan trọng cho quá trình xây dựng và phát triển của khoa sau này.

Ngay sau khi thành lập, trong điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn ác liệt, đội ngũ cán bộ, giảng viên của khoa vừa xây dựng tổ chức, biên chế, vừa khẩn trương nghiên cứu biên soạn tài liệu, xây dựng nội dung chương trình huấn luyện phù hợp với thực tiễn chiến trường. Với phương châm “Nhà trường gắn với chiến trường, lý luận sát với thực tiễn chiến đấu”, các thế hệ cán bộ, giảng viên đã không quản khó khăn, gian khổ, tích cực nghiên cứu thực tiễn chiến đấu, tổng kết kinh nghiệm tác chiến, phát triển lý luận chuyên ngành quân báo - trinh sát, kịp thời phục vụ nhiệm vụ giáo dục - đào tạo và huấn luyện chiến đấu trong toàn quân.

Trong suốt chặng đường xây dựng và phát triển, cùng với sự lớn mạnh của Học viện Lục quân, Khoa Trinh sát luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện; sự chỉ đạo nghiệp vụ của Tổng cục II - Bộ Quốc phòng; sự phối hợp, giúp đỡ của các cơ quan, đơn vị trong và ngoài Học viện. Đó là nguồn động viên to lớn để các thế hệ cán bộ, giảng viên trong khoa không ngừng phấn đấu, xây dựng khoa ngày càng phát triển vững mạnh.

Trải qua 64 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và phát triển, Khoa Trinh sát đã đào tạo 26 khóa học dài hạn và 8 khóa học ngắn hạn cho học viên chuyên ngành Quân báo - Trinh sát. Cùng với Học viện, Khoa Trinh sát đã tham gia đào tạo hàng ngàn cán bộ chỉ huy tham mưu trung, sư đoàn; cán bộ chỉ huy tham mưu quân sự địa phương cấp tỉnh, thành phố; đào tạo nhiều thạc sĩ, tiến sĩ quân sự cho Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân đội Hoàng gia Campuchia. Hàng nghìn cán bộ sau khi tốt nghiệp đã trở về các đơn vị, địa phương trong toàn quân, phát huy tốt kiến thức được trang bị, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên nhiều cương vị công tác khác nhau. Nhiều đồng chí đã trưởng thành, trở thành cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị quân báo - trinh sát; nhiều đồng chí phát triển thành tướng lĩnh, cán bộ cao cấp của Quân đội, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đại hội Chi bộ Khoa Trinh sát nhiệm kỳ 2025 - 2030

Cùng với nhiệm vụ giáo dục - đào tạo, khoa luôn xác định nghiên cứu khoa học là nhiệm vụ quan trọng, gắn chặt với nâng cao chất lượng giảng dạy của đội ngũ cán bộ, giảng viên. Trong những năm qua, cán bộ, giảng viên của khoa đã nghiên cứu, biên soạn hàng trăm đề tài khoa học, giáo trình, tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập và huấn luyện; tham gia nhiều hội thảo khoa học các cấp; tham gia viết nhiều bài báo khoa học trên các tạp chí chuyên ngành có uy tín trong và ngoài Quân đội. Các công trình nghiên cứu đều bám sát thực tiễn xây dựng Quân đội, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và yêu cầu phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam trong tình hình mới, góp phần làm phong phú hệ thống lý luận chuyên ngành Quân báo - Trinh sát.

Từ những ngày đầu thành lập chỉ với số lượng cán bộ, giảng viên rất ít, đến nay Khoa Trinh sát đã phát triển toàn diện cả về tổ chức, biên chế, chất lượng đội ngũ và cơ sở vật chất phục vụ giáo dục - đào tạo. Đội ngũ cán bộ, giảng viên của khoa được đào tạo cơ bản, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, trình độ chuyên môn cao và giàu kinh nghiệm thực tiễn. Hiện nay, 100% cán bộ, giảng viên có trình độ đại học và sau đại học; trong đó trên 90% có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ. Nhiều đồng chí đạt danh hiệu Nhà giáo giỏi cấp Bộ Quốc phòng, Giảng viên giỏi cấp Học viện, Chiến sĩ thi đua các cấp.

Các thế hệ cán bộ, giảng viên Khoa Trinh sát luôn phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất, trách nhiệm, sáng tạo; xây dựng môi trường làm việc dân chủ, kỷ cương, có môi trường văn hóa sư phạm quân sự mẫu mực. Cấp ủy, chỉ huy Khoa luôn chăm lo tốt đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, giảng viên. Tình đồng chí, đồng đội được vun đắp qua nhiều thế hệ đã trở thành một trong những giá trị truyền thống quý báu, tạo nên sức mạnh nội sinh giúp khoa hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Với những thành tích đạt được, Khoa Trinh sát đã được Bộ Quốc phòng 02 lần tặng Cờ “Đơn vị khá nhất”; 09 lần được Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Lục quân tặng danh hiệu “Đơn vị Quyết thắng”; nhiều lần được tặng bằng khen, giấy khen trên các lĩnh vực giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học, thông tin khoa học quân sự và các phong trào thi đua quyết thắng. Nhiều tập thể, cá nhân được các cấp ghi nhận, biểu dương và khen thưởng.

Bước vào thời kỳ mới, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ quân sự, chuyển đổi số và những thay đổi sâu sắc về phương thức, hình thái tác chiến trong chiến tranh hiện đại, yêu cầu đặt ra đối với công tác giáo dục - đào tạo chuyên ngành Quân báo - Trinh sát ngày càng cao. Quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Đảng ủy Học viện; đặc biệt là Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27 tháng 9 năm 2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; Nghị quyết số 1659-NQ/QUTW ngày 20 tháng 12 năm 2022 về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo; Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW ngày 29 tháng 01 năm 2025 của Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội và các kế hoạch của Bộ Quốc phòng về đổi mới giáo dục, đào tạo. Đề án xây dựng Học viện Lục quân thông minh, hiện đại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Khoa Trinh sát xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục - đào tạo theo hướng dạy học tích cực; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số trong giảng dạy, học tập và quản lý giáo dục. Cấp ủy, chỉ huy khoa tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên có trình độ cao, có năng lực nghiên cứu, tư duy đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ và phương tiện dạy học hiện đại; xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”. Khoa luôn quán triệt và thực hiện hiệu quả phương châm: “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cán bộ Quân báo - Trinh sát cho toàn quân, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Hướng tới kỷ niệm 64 năm Ngày thành lập Khoa Trinh sát (01/6/1962 - 01/6/2026), mỗi cán bộ, giảng viên trong khoa càng thêm tự hào về truyền thống vẻ vang mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp. Đây không chỉ là dịp để ôn lại chặng đường lịch sử đầy tự hào, tri ân các thế hệ cán bộ, giảng viên đã cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển của khoa, mà còn là động lực để thế hệ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống, nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Cán bộ, giảng viên Khoa Trinh sát xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Lục quân; Thủ trưởng Tổng cục II; các thế hệ cán bộ, giảng viên, nhân viên đã luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ và đồng hành cùng sự phát triển của khoa trong suốt 64 năm qua. Phát huy truyền thống vẻ vang đó, toàn thể cán bộ, giảng viên Khoa Trinh sát nguyện tiếp tục đoàn kết, thống nhất, chủ động, sáng tạo, không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ mọi mặt; quyết tâm xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, góp phần xây dựng Học viện Lục quân anh hùng ngày càng phát triển, xứng đáng là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng./.