Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục vào nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo ở Học viện Lục quân hiện nay
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ hệ thống tư tưởng của Người, có ý nghĩa chỉ đạo đối với xây dựng, phát triển nền giáo dục hiện đại ở nước ta nói chung, giáo dục - đào tạo trong Quân đội nói riêng. Do đó, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo ở Học viện Lục quân hiện nay là nhiệm vụ rất quan trọng, góp phần hiện thực hóa việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến nền giáo dục nước nhà, nhằm xây dựng con người trong xã hội mới - xã hội chủ nghĩa. Bởi vì, theo Người “Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải có con người xã hội chủ nghĩa, muốn có con người xã hội chủ nghĩa phải có tư tưởng xã hội chủ nghĩa”(1). Muốn vậy, phải xây dựng một nền giáo dục hiện đại khác hẳn về chất so với nền giáo dục của chủ nghĩa đế quốc thực dân, phong kiến. Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục có thể khái quát một số nội dung cơ bản sau đây:
Một là, Hồ Chí Minh khẳng định vị trí, vai trò tầm quan trọng và mục tiêu của nền giáo dục ở nước ta. Trung thành và vận dụng sáng tạo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về giáo dục, Người khẳng định “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”, vì vậy phải xây dựng một nền giáo dục hiện đại để tạo nên sức mạnh của dân tộc. Đó là nền giáo dục phục vụ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, kháng chiến, kiến quốc, giáo dục là nhiệm vụ rất quan trọng và vẻ vang của toàn xã hội, nhất là những người được giáo dục. Trong “Thư gửi các học sinh” nhân dịp khai trường đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, tháng 9/1945, Người khẳng định: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”(2).
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến nền giáo dục nước nhà. Nguồn: qdnd.vn
Hai là, theo Hồ Chí Minh, để có nền giáo dục mới, nội dung giáo dục phải toàn diện, hình thức và phương pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng, cấp học, bậc học, lứa tuổi. Bởi vì, con người trong chế độ xã hội mới đòi hỏi phải phát triển toàn diện cả đức, trí, thể, mỹ; đồng thời phải sử dụng hình thức, phương pháp giáo dục phù hợp. Người yêu cầu rất cụ thể: “Đại học thì cần kết hợp lý luận khoa học với thực hành, ra sức học tập lý luận và khoa học tiên tiến của các nước bạn, kết hợp với thực tiễn của nước ta, để thiết thực giúp ích cho công cuộc xây dựng nước nhà. Trung học thì cần đảm bảo cho học trò những tri thức phổ thông chắc chắn, thiết thực, thích hợp với nhu cầu và tiền đồ xây dựng nước nhà, bỏ những phần nào không cần thiết cho đời sống thực tế. Tiểu học thì cần giáo dục các cháu thiếu nhi: Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, trọng của công. Cách dạy phải nhẹ nhàng và vui vẻ, chớ gò ép thiếu nhi vào khuôn khổ của người lớn. Phải đặc biệt chú ý giữ gìn sức khoẻ của các cháu”(3). Đây là nội dung có ý nghĩa vô cùng sâu sắc đối với đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục - đào tạo ở nước ta trong kỷ nguyên phát triển mới, trong đó có công tác giáo dục - đào tạo ở Học viện Lục quân.
Ba là, Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh vai trò của người thầy trong giáo dục. Người khẳng định: “Có gì vẻ vang hơn là nghề đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản? Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất. Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh. Đây là một điều rất vẻ vang”(4). Theo đó, để hoàn thành sứ mệnh vẻ vang đó, những người thầy giáo, cô giáo phải phấn đấu, tu dưỡng rèn luyện để trở thành người thầy giáo tốt. Người luôn nhắc nhở: “Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức, tài là văn hóa, chuyên môn, đức là chính trị”, “Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên phải có đức... Cho nên thầy giáo, cô giáo phải gương mẫu, nhất là đối với trẻ con”(5). Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của người thầy trong giáo dục còn nguyên giá trị đối với sự nghiệp giáo dục - đào tạo nói chung, đối với đội ngũ giảng viên ở Học viện Lục quân nói riêng.
Bốn là, theo Hồ Chí Minh, nền giáo dục hiện đại ở nước ta phải gắn liền với nhà trường, xã hội và hình thành tư tưởng học suốt đời cho người học. Người chỉ rõ: “Giáo dục trong nhà trường, chỉ là một phần, còn cần có sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn. Giáo dục trong nhà trường dù tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn”(6). Đồng thời, Người luôn căn dặn cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên và Nhân dân phải không ngừng học tập thì mới tiến bộ; chỉ có xây dựng được một xã hội học tập thì mới thực hiện được việc học tập suốt đời và ngược lại. Do đó, mỗi người Việt Nam phải lấy học tập là mục đích, là nhu cầu, là công việc suốt đời thì mới đóng góp vào xây dựng xã hội học tập.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ
