Văn hóa đọc của cán bộ, giảng viên ở Học viện Lục quân trong kỷ nguyên AI
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang phát triển mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có giáo dục và đào tạo trong môi trường quân sự. Đối với cán bộ, giảng viên ở Học viện Lục quân, việc duy trì và phát triển văn hóa đọc không chỉ là yêu cầu mang tính truyền thống mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực tư duy, nghiên cứu và giảng dạy. Tuy nhiên, trước sự bùng nổ của thông tin và sự hỗ trợ của AI, việc đọc và nghiên cứu tài liệu đòi hỏi phải có sự đổi mới cả về nhận thức lẫn phương pháp.
Trước hết, văn hóa đọc trong đội ngũ cán bộ, giảng viên cần được nhìn nhận như một nền tảng của năng lực trí tuệ và phẩm chất nghề nghiệp. Đọc không đơn thuần là tiếp nhận thông tin mà còn là quá trình chọn lọc, phân tích, phản biện và vận dụng tri thức vào thực tiễn công tác huấn luyện, giảng dạy và nghiên cứu khoa học quân sự. Trong môi trường Học viện, nơi đòi hỏi tính chính xác, hệ thống và tính chiến lược cao, việc đọc sâu, đọc có mục tiêu càng trở nên quan trọng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, sự phát triển của công nghệ số và AI đang làm thay đổi thói quen đọc của nhiều người: xu hướng đọc nhanh, đọc lướt, phụ thuộc vào tóm tắt tự động hoặc các công cụ hỗ trợ có thể dẫn đến sự hời hợt trong tiếp nhận tri thức. Nếu không có kiến thức vững vàng, người đọc dễ rơi vào trạng thái “biết nhiều nhưng không sâu”, thiếu khả năng tổng hợp và tư duy độc lập - những yếu tố cốt lõi đối với người cán bộ, giảng viên của Học viện trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao.
Trong bối cảnh đó, việc đổi mới phương pháp đọc và nghiên cứu tài liệu là yêu cầu tất yếu. Trước hết, cần xác định rõ mục tiêu đọc: đọc để nắm vững lý luận, để cập nhật thực tiễn hay để phục vụ trực tiếp cho một nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu cụ thể. Trên cơ sở đó, lựa chọn tài liệu có giá trị, có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên các công trình khoa học chính thống, tài liệu quân sự chuyên ngành. Đồng thời, cần kết hợp linh hoạt giữa đọc truyền thống và khai thác hiệu quả các công cụ AI. AI có thể hỗ trợ tìm kiếm, hệ thống hóa và gợi ý tài liệu nhanh chóng, nhưng không thể thay thế quá trình tư duy, phân tích và đánh giá của con người. Do đó, cán bộ, giảng viên cần sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, không phải là sự thay thế. Bên cạnh đó, việc áp dụng các phương pháp đọc khoa học như đọc chủ động, ghi chép có hệ thống, liên hệ so sánh giữa các nguồn tài liệu, và thường xuyên trao đổi học thuật với đồng nghiệp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tiếp thu và vận dụng tri thức. Đặc biệt, trong lĩnh vực quân sự, việc gắn kết giữa lý luận tích lũy được trong quá trình đọc với thực tiễn huấn luyện, tác chiến và xây dựng Quân đội là yêu cầu mang tính nguyên tắc.
Trong kỷ nguyên AI, văn hóa đọc của cán bộ, giảng viên Học viện Lục quân đứng trước cả cơ hội và thách thức. Công nghệ mở ra khả năng tiếp cận tri thức chưa từng có, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bản lĩnh, phương pháp và đạo đức học thuật. Mỗi cán bộ, giảng viên cần chủ động xây dựng cho mình một thói quen đọc nghiêm túc, có chiều sâu và phương pháp nghiên cứu khoa học, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Chỉ khi đó, văn hóa đọc mới thực sự trở thành động lực thúc đẩy nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, góp phần xây dựng Học viện Lục quân vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Một số hình ảnh Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam ở Học viện Lục quân
Một góc trưng bày trong Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam ở Học viện
Hình ảnh cán bộ, giảng viên nghiên cứu tài liệu vào ngày trưng bày
L.Đ.K
Tác giả: KTHNN. Lê Đình Kiểm
