Vận dụng tinh thần Quyết định số 114-QĐ/TW của Bộ Chính trị vào giảng dạy Môn Nhà nước và pháp luật đối với học viên đào tạo theo chức vụ ở Học viện Lục quân

Trong bối cảnh hiện nay, Đảng ta đặc biệt coi trọng việc xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ. Ngày 11/7/2023 Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 114-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ, trong đó nhấn mạnh yêu cầu “kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ; ngăn chặn, đẩy lùi và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu cực, chạy chức, chạy quyền”.

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ở nước ta được triển khai quyết liệt, toàn diện và đạt nhiều kết quả quan trọng. Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhiều lần khẳng định quyết tâm chính trị của Đảng trong cuộc đấu tranh này với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai”, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải “kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với tinh thần nhân văn, thận trọng, chặt chẽ, nhưng rất kiên quyết, không ngừng nghỉ”. Những quan điểm chỉ đạo đó thể hiện rõ quyết tâm của Đảng trong việc xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, tạo cơ sở chính trị quan trọng để tiếp tục hoàn thiện thể chế kiểm soát quyền lực và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong toàn hệ thống chính trị.

Việc quán triệt và vận dụng những nội dung của Quyết định này vào giảng dạy các môn khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt là môn NN&PL, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức chính trị - pháp lý cho học viên đào tạo theo chức vụ ở Học viện Lục quân. Để triển khai hiệu quả tinh thần của Quyết định 114-QĐ/TW trong giảng dạy môn NN&PL, cần tập trung vào một số nội dung cơ bản sau:

Thứ nhất, lồng ghép quan điểm, mục tiêu của Đảng về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong giảng dạy môn NN&PL

Trong quá trình giảng dạy môn NN&PL cần thường xuyên cập nhật và quán triệt các nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của Quân đội. Trên cơ sở đó, giảng viên lồng ghép một cách hợp lý các quan điểm của Đảng về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực vào nội dung bài giảng, góp phần nâng cao nhận thức chính trị và bản lĩnh chính trị cho học viên.

Quyết định 114-QĐ/TW của Bộ Chính trị đã chỉ rõ yêu cầu “kiên quyết phòng ngừa, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp, tác động trái quy định vào công tác cán bộ”. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để giáo dục học viên nhận thức đầy đủ về tính tất yếu của việc kiểm soát quyền lực trong hệ thống chính trị nói chung và trong các cơ quan, đơn vị quân đội nói riêng.

Thông qua việc tích hợp nội dung này vào các chuyên đề của môn học, học viên không chỉ nắm vững cơ sở lý luận và pháp lý của công tác phòng, chống tham nhũng mà còn củng cố niềm tin vào đường lối lãnh đạo của Đảng, từ đó biết vận dụng lý luận để phân tích, đánh giá đúng các vấn đề thực tiễn theo quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Đảng ta nhiều lần khẳng định tham nhũng là một trong những nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ. Vì vậy, đấu tranh phòng, chống tham nhũng là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Những nội dung này cần được lồng ghép phù hợp trong các chuyên đề của môn học như: trách nhiệm pháp lý trong pháp luật Việt Nam, pháp luật về phòng, chống rửa tiền và những vấn đề cơ bản về phòng, chống tham nhũng.

Thứ hai, lồng ghép phân tích thực trạng công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ở Việt Nam trong giảng dạy pháp luật

Trong giảng dạy pháp luật, cần làm rõ quá trình hình thành và phát triển của công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử. Ngay từ những ngày đầu xây dựng Nhà nước kiểu mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần cảnh báo về tệ nạn tham nhũng, coi hành vi tham ô, lãng phí, lợi dụng của công vào việc riêng là hành vi gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích của nhân dân và Nhà nước.

Trong tiến trình đổi mới đất nước, hệ thống pháp luật về phòng, chống tham nhũng từng bước được hoàn thiện. Năm 1998, Pháp lệnh chống tham nhũng được ban hành, sau đó được sửa đổi, bổ sung năm 2000, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác đấu tranh chống tham nhũng. Tiếp đó, nhiều văn bản pháp luật quan trọng ra đời như Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 cùng các luật liên quan như: Bộ luật Hình sự; Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức,…

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng ban hành nhiều chiến lược và chương trình hành động nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước, tiêu biểu như Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030 và kế hoạch thực thi Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng. Các quy định về minh bạch tài sản, thu nhập; chuyển đổi vị trí công tác; trách nhiệm của người đứng đầu; quản lý và sử dụng tài sản công; cùng với vai trò giám sát của xã hội đã góp phần tạo khuôn khổ pháp lý tương đối đồng bộ cho công tác phòng, chống tham nhũng.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng ở nước ta đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện thể chế và tăng cường kiểm soát quyền lực. Việc đưa những nội dung này vào giảng dạy sẽ giúp học viên nhận thức rõ hơn về thực tiễn đấu tranh phòng, chống tham nhũng, từ đó củng cố niềm tin vào đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước.

Thứ ba, làm rõ trách nhiệm của người chỉ huy trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Một nội dung quan trọng cần được chú trọng trong giảng dạy môn NN&PL là làm rõ trách nhiệm của cán bộ chỉ huy trong việc tổ chức thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ở đơn vị.

Trước hết, người chỉ huy cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ về tính chất nguy hiểm của tham nhũng, tiêu cực. Đảng ta đã nhiều lần khẳng định tham nhũng là “giặc nội xâm”, gây tổn hại đến uy tín của Đảng và sự phát triển của đất nước. Vì vậy, cán bộ chỉ huy phải có quyết tâm chính trị cao trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng trên tất cả các lĩnh vực công tác của đơn vị.

Quyết định 114-QĐ/TW cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác cán bộ, yêu cầu “đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ lãnh đạo, quản lý; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các biểu hiện tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ”. Vì vậy, trong giảng dạy môn NN&PL cần làm rõ vai trò của người chỉ huy trong việc giữ gìn kỷ luật, kỷ cương, xây dựng môi trường công tác trong sạch, minh bạch ở đơn vị.

Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của tập thể và quần chúng trong việc phát hiện, đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực. Việc khuyến khích, bảo vệ những cá nhân dũng cảm tố giác tham nhũng; kịp thời biểu dương những tấm gương điển hình tiên tiến sẽ góp phần tạo nên môi trường văn hóa lành mạnh trong đơn vị.

Đồng thời, cần chú trọng giáo dục phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chỉ huy. Việc rèn luyện các phẩm chất “cần, kiệm, liêm, chính” phải trở thành yêu cầu thường xuyên đối với mỗi quân nhân. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải thực sự gương mẫu, liêm khiết, từ đó tạo sức lan tỏa tích cực trong toàn đơn vị.

Trong bối cảnh hiện nay, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là một cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp, đòi hỏi sự tham gia của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Việc vận dụng tinh thần của Quyết định số 114-QĐ/TW của Bộ Chính trị vào giảng dạy môn Nhà nước và pháp luật không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật ở Học viện Lục quân, mà còn trực tiếp bồi dưỡng cho học viên bản lĩnh chính trị, ý thức thượng tôn pháp luật và trách nhiệm trong kiểm soát quyền lực khi đảm nhiệm cương vị chỉ huy sau này. Qua đó góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới./.

T.D.H