Từ bài học về nắm thời cơ, chuyển hóa lực lượng trong Cách mạng tháng Tám 1945 đến nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học tại Học viện Lục quân hiện nay
81 năm trôi qua kể từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công nhưng những bài học về nắm bắt thời cơ và chuyển hóa lực lượng vẫn còn nguyên giá trị. Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp, thời cơ, thách thức đan xen, việc nghiên cứu, tổng kết và vận dụng sáng tạo những bài học từ lịch sử càng có ý nghĩa cấp thiết. Bài viết tập trung phân tích bài học về “nắm thời cơ và chuyển hóa lực lượng” trong Cách mạng tháng Tám, làm rõ giá trị lịch sử và hiện thực đối với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, vận dụng vào nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học tại Học viện Lục quân trong tình hình mới.
Bài học về nắm thời cơ và chuyển hóa lực lượng trong Cách mạng tháng Tám
Nghiên cứu lý luận và thực tiễn cho thấy, nắm bắt thời cơ là yếu tố then chốt, quyết định thành bại của mọi cuộc cách mạng. Trong Cách mạng tháng Tám, với tầm nhìn chiến lược, Đảng ta đã dự báo chính xác sự sụp đổ của phát xít Nhật và chủ trương chuẩn bị cho một cuộc Tổng khởi nghĩa; khi Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh (15/8/1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”. Quyết định phát động Tổng khởi nghĩa trên cả nước ngay lập tức là một minh chứng hùng hồn cho sự nhạy bén và bản lĩnh chính trị của Đảng.
Thành công của Cách mạng tháng Tám là sự kết tinh của quá trình xây dựng và phát triển lực lượng cách mạng suốt 15 năm (1930 - 1945). Trong giai đoạn này, Đảng ta đã lãnh đạo xây dựng và phát triển đồng thời “lực lượng chính trị” với “lực lượng vũ trang”, từng bước chuyển từ “khởi nghĩa từng phần” sang “tổng khởi nghĩa”, tạo nên một sức mạnh tổng hợp không thế lực nào có thể cản phá. Về xây dựng lực lượng chính trị, Đảng đã thành lập Mặt trận Việt Minh, tập hợp mọi tầng lớp nhân dân, từ công nhân, nông dân, trí thức đến tiểu thương, địa chủ yêu nước; các đoàn thể cứu quốc như Phụ nữ cứu quốc, Thanh niên cứu quốc, Nông dân cứu quốc… đã trở thành một mạng lưới rộng khắp, tạo nền tảng vững chắc cho một cuộc Tổng khởi nghĩa. Về phát triển lực lượng vũ trang, từ các đội du kích nhỏ lẻ, Đảng đã xây dựng lực lượng vũ trang lớn mạnh, tiêu biểu là Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Vì vậy, sức mạnh của quần chúng được tổ chức, dẫn dắt bởi Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tạo nên một thế trận “cả nước cùng ra trận”; lực lượng chính trị to lớn của quần chúng đã chuyển hóa thành sức mạnh tổng hợp, đánh đổ thực dân, thiết lập chính quyền của Nhân dân.
Giá trị lịch sử và ý nghĩa hiện thực vận dụng trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hiện nay
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, những bài học về nắm bắt thời cơ và chuyển hóa lực lượng trong Cách mạng tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị. Thực tiễn, sau chiến tranh, đất nước ta đứng trước nhiều khó khăn, thử thách, Đảng đã nhận diện và tận dụng “thời cơ của xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế” để thực hiện công cuộc đổi mới (năm 1986). Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta đang đứng trước cơ hội “vàng” từ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, Đảng và Nhà nước đã kịp thời ban hành các chiến lược, nghị quyết về chuyển đổi số, phát triển công nghệ cao, thu hút nhân tài; chính sách mở cửa, thu hút đầu tư nước ngoài, tham gia các tổ chức kinh tế…. Đây chính là cách chúng ta “chớp thời cơ” từ xu thế toàn cầu hóa để đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn nhằm tiếp tục nâng cao uy tín và vị thế của đất nước trên trường quốc tế.
Sức mạnh của khối đại đoàn kết trong Cách mạng tháng Tám được chuyển hóa thành sức mạnh toàn dân tộc trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chủ trương “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc” được Đảng ta xác định trong các kỳ đại hội chính là sự kế thừa và phát huy bài học về “chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc”. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, bài học về “chuyển hóa lực lượng” không chỉ dừng lại ở sức mạnh quân sự, mà “lực lượng” được hiểu rộng hơn bao gồm tiềm lực kinh tế, khoa học - công nghệ, giáo dục, văn hóa, ngoại giao.
Vận dụng bài học “nắm bắt thời cơ và chuyển hóa lực lượng” vào nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học tại Học viện Lục quân hiện nay
Những bài học từ Cách mạng tháng Tám về nắm bắt thời cơ và chuyển hóa lực lượng có thể được vận dụng một cách sâu sắc, sáng tạo vào nhiệm vụ giáo dục - đào tạo nói chung, công tác đào tại sau đại học tại Học viện Lục quân nói riêng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ năng lực lãnh đạo, chỉ huy trong điều kiện mới.
Hội đồng bảo vệ luận án tại Học viện Lục quân
Một là, phát huy vai trò của Phòng Sau đại học trong nắm bắt thời cơ, đề xuất đổi mới chương trình đào tạo sau đại học
Bài học về “nắm bắt thời cơ” của Cách mạng tháng Tám đặt ra yêu cầu Phòng Sau đại học phải chủ động nghiên cứu, dự báo những xu hướng mới của nghệ thuật quân sự, khoa học công nghệ và yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới để kịp thời tham mưu với Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện điều chỉnh chương trình, nội dung, quy chế và phương thức đào tạo sau đại học. Đồng thời, chủ động đề xuất các giải pháp đổi mới công tác quản lý, ứng dụng chuyển đổi số, nâng cao chất lượng tuyển sinh, tổ chức đào tạo, nghiên cứu khoa học và đánh giá kết quả học tập, bảo đảm chương trình đào tạo sau đại học luôn bám sát thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.
Hai là, tham mưu xây dựng và phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng tham gia đào tạo sau đại học
Vận dụng bài học chuyển hóa lực lượng, Phòng Sau đại học cần phát huy tốt vai trò là cơ quan trung tâm trong tham mưu, điều hành và kết nối các cơ quan, khoa chuyên ngành, giảng viên hướng dẫn, hệ quản lý học viên… nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong đào tạo sau đại học. Tham mưu xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, tăng cường gắn kết giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học và thực tiễn đơn vị; đồng thời, tham mưu chính sách khuyến khích đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý và học viên tích cực đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học của Học viện.
Hội nghị phân công nhiệm vụ thực hiện nhiệm vụ đánh giá chất lượng đào tạo trình độ tiến sĩ tại Học viện Lục quân
