Kỷ niệm Ngày sinh V.I. Lênin: tiếp tục phát huy giá trị tư tưởng của người trong giáo dục – đào tạo ở Học viện Lục quân hiện nay
Ngày 22 tháng 4 hằng năm là dịp để những người cộng sản và nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới tưởng nhớ và tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Vladimir Ilyich Lenin - lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, người sáng lập Nhà nước Xô viết đầu tiên trong lịch sử, đồng thời là nhà lý luận kiệt xuất đã phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác trong điều kiện mới của thời đại đế quốc chủ nghĩa và cách mạng vô sản.
Đối với cách mạng Việt Nam, tư tưởng của Lênin có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc; chính ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin đã soi đường cho Chủ tịch Hồ Chí Minh tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn. Trong bối cảnh hiện nay, việc nghiên cứu, vận dụng và phát huy giá trị tư tưởng của Lênin trong giáo dục - đào tạo vẫn giữ nguyên ý nghĩa thời sự, nhất là đối với các học viện, nhà trường quân đội, trong đó có Học viện Lục quân - trung tâm giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam.
1. Khái quát về cuộc đời, thân thế và sự nghiệp cách mạng của V.I. Lênin
Vladimir Ilyich Lenin sinh ngày 22 tháng 4 năm 1870 tại thành phố Simbirsk (nay là Ulyanovsk), trong một gia đình trí thức tiến bộ của nước Nga. Từ nhỏ, Lênin đã sớm bộc lộ tư chất thông minh, ý chí mạnh mẽ và tinh thần đấu tranh trước những bất công xã hội. Biến cố lớn trong cuộc đời ông là việc người anh trai Aleksandr Ulyanov bị chính quyền Nga hoàng xử tử vì tham gia phong trào cách mạng. Sự kiện đó đã tác động sâu sắc đến nhận thức và con đường đấu tranh của Lênin, thôi thúc ông dấn thân vào con đường cách mạng nhằm xóa bỏ chế độ áp bức, bất công.
Trong quá trình học tập và hoạt động cách mạng, Lênin sớm tiếp thu và vận dụng sáng tạo học thuyết của Karl Marx và Friedrich Engels. Ông tích cực tham gia các tổ chức cách mạng, tổ chức phong trào công nhân, đấu tranh chống chế độ Nga hoàng. Với tư duy lý luận sắc bén và năng lực tổ chức thực tiễn xuất sắc, Lênin đã trở thành lãnh tụ của phong trào cách mạng vô sản Nga.

Một trong những đóng góp lý luận quan trọng của Lênin là phát triển học thuyết của chủ nghĩa Mác trong điều kiện chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Trong tác phẩm nổi tiếng Chủ nghĩa đế quốc - giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản, ông đã chỉ ra bản chất kinh tế, chính trị của chủ nghĩa đế quốc và dự báo khả năng thắng lợi của cách mạng vô sản trước hết ở một số nước hoặc thậm chí ở một nước riêng lẻ trong hệ thống tư bản chủ nghĩa. Đây là cơ sở lý luận quan trọng cho sự ra đời của nhà nước vô sản đầu tiên trên thế giới.
Đỉnh cao trong sự nghiệp cách mạng của Lênin là việc lãnh đạo nhân dân Nga tiến hành thành công Cách mạng Tháng Mười Nga, lật đổ chế độ tư sản lâm thời, thiết lập chính quyền Xô viết - nhà nước của công nhân và nông dân. Sự kiện này không chỉ mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử nước Nga mà còn tạo bước ngoặt lớn trong lịch sử nhân loại, cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng trên toàn thế giới.
Sau thắng lợi của cách mạng, Lênin tiếp tục lãnh đạo công cuộc xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa non trẻ trong điều kiện vô cùng khó khăn, vừa phải khôi phục kinh tế sau chiến tranh, vừa chống lại sự can thiệp của các thế lực thù địch. Ông đã đề ra nhiều chính sách sáng tạo, tiêu biểu như Chính sách kinh tế mới (NEP), nhằm khôi phục và phát triển nền kinh tế quốc dân.
Với những đóng góp to lớn về lý luận và thực tiễn, Lênin được tôn vinh là lãnh tụ vĩ đại của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là tấm gương sáng về tinh thần đấu tranh cách mạng, ý chí kiên định, tư duy khoa học và sự gắn bó sâu sắc với quần chúng nhân dân.
2. Giá trị tư tưởng của V.I. Lênin đối với sự nghiệp giáo dục - đào tạo
Tư tưởng của Lênin không chỉ có giá trị đối với phong trào cách mạng mà còn có ý nghĩa sâu sắc đối với lĩnh vực giáo dục - đào tạo. Trong nhiều bài viết và phát biểu của mình, Lênin đã nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển của xã hội và sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Trước hết, Lênin khẳng định giáo dục phải gắn liền với mục tiêu phục vụ sự nghiệp cách mạng và phát triển xã hội. Theo ông, giáo dục không thể tách rời thực tiễn đời sống mà phải hướng tới đào tạo những con người có tri thức, có lý tưởng và có năng lực tham gia xây dựng xã hội mới. Điều đó thể hiện quan điểm nhất quán của Lênin về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn - một nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin.
Thứ hai, Lênin đặc biệt coi trọng việc đào tạo đội ngũ cán bộ. Ông cho rằng sự nghiệp cách mạng muốn thành công phải có đội ngũ cán bộ vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng, vừa có trình độ chuyên môn cao và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân. Chính vì vậy, việc giáo dục, bồi dưỡng và rèn luyện cán bộ luôn được Lênin xem là nhiệm vụ chiến lược lâu dài của Đảng và Nhà nước.
Thứ ba, Lênin đề cao vai trò của khoa học và tri thức trong phát triển xã hội. Ông khẳng định rằng việc tiếp thu những thành tựu khoa học - kỹ thuật của nhân loại là điều kiện quan trọng để xây dựng nền kinh tế và văn hóa mới. Tư tưởng này vẫn giữ nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay, khi khoa học - công nghệ và tri thức trở thành động lực quan trọng của sự phát triển.
Bên cạnh đó, Lênin còn nhấn mạnh yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chính trị, tư tưởng với đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ. Theo ông, một nền giáo dục toàn diện phải vừa trang bị tri thức khoa học, vừa bồi dưỡng lý tưởng cách mạng và đạo đức xã hội chủ nghĩa cho người học. Quan điểm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các cơ sở đào tạo cán bộ trong quân đội, nơi nhiệm vụ đào tạo không chỉ là trang bị kiến thức quân sự mà còn phải xây dựng bản lĩnh chính trị và phẩm chất cách mạng cho người học.
3. Phát huy giá trị tư tưởng V.I. Lênin trong giáo dục - đào tạo ở Học viện Lục quân hiện nay
Là trung tâm đào tạo cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp trung đoàn, sư đoàn của Quân đội nhân dân Việt Nam, Học viện Lục quân giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho Quân đội. Trong quá trình xây dựng và phát triển, Học viện luôn quán triệt sâu sắc nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, coi đó là cơ sở lý luận và kim chỉ nam cho mọi hoạt động giáo dục - đào tạo.
Việc phát huy giá trị tư tưởng của Lênin trong giáo dục - đào tạo ở Học viện trước hết thể hiện ở việc tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên. Thông qua các môn khoa học xã hội và nhân văn, học viên được trang bị thế giới quan khoa học và phương pháp luận biện chứng, giúp họ có nhận thức đúng đắn về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Bên cạnh đó, Học viện chú trọng gắn lý luận với thực tiễn, coi đây là nguyên tắc quan trọng trong tổ chức quá trình đào tạo. Các nội dung giảng dạy không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn gắn với thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và xây dựng Quân đội. Điều này phù hợp với quan điểm của Lênin về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động nhận thức và hành động cách mạng.
Một nội dung quan trọng khác là chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, bản lĩnh chính trị vững vàng và phương pháp giảng dạy hiện đại. Đội ngũ giảng viên không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn là tấm gương về đạo đức, tác phong và tinh thần trách nhiệm, góp phần giáo dục và rèn luyện học viên trở thành những cán bộ quân đội vừa “hồng” vừa “chuyên”.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số trong giáo dục, việc vận dụng tư tưởng của Lênin về vai trò của khoa học - tri thức càng trở nên cần thiết. Học viện đang từng bước đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo theo hướng hiện đại, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và các phương pháp giảng dạy tiên tiến.
Việc phát huy giá trị tư tưởng của Lênin trong giáo dục - đào tạo ở Học viện không chỉ nhằm nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao và năng lực lãnh đạo, chỉ huy đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
4. Ý nghĩa của việc học tập và vận dụng tư tưởng V.I. Lênin trong giai đoạn hiện nay
Trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với Quân đội nhân dân Việt Nam. Điều đó đòi hỏi các học viện, nhà trường quân đội phải không ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo.
Việc học tập và vận dụng tư tưởng của Lênin giúp củng cố nền tảng lý luận cho hoạt động giáo dục - đào tạo, đồng thời góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực tư duy khoa học và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, giảng viên và học viên. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Kỷ niệm Ngày sinh của V.I. Lênin không chỉ là dịp để ôn lại cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của ông mà còn là cơ hội để mỗi cán bộ, giảng viên và học viên trong các học viện, nhà trường quân đội tiếp tục nghiên cứu, học tập và vận dụng sáng tạo những giá trị tư tưởng của Người vào thực tiễn công tác.
Có thể khẳng định rằng, tư tưởng của V.I. Lênin vẫn giữ nguyên giá trị lý luận và thực tiễn trong thời đại ngày nay. Đối với Học viện Lục quân, việc tiếp tục nghiên cứu, quán triệt và vận dụng sáng tạo những giá trị tư tưởng của Lênin trong giáo dục - đào tạo là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ quân đội, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới./.
N.H.L
Tác giả: CTD. Nguyễn Hải Long