Kinh nghiệm thông qua giáo án huấn luyện cho giảng viên ở Khoa Hóa học - Học viện Lục quân

Trong những năm qua, chấp hành các quy định trong chuẩn bị và thực hành huấn luyện, Khoa Hóa học luôn chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức thông qua giáo án huấn luyện ở bộ môn trong khoa nghiêm túc, thành nền nếp, có chất lượng, qua đó chất lượng huấn luyện của đơn vị ngày càng được nâng lên. Từ kết quả trong tổ chức thông qua giáo án huấn luyện, Khoa Hóa học rút ra một số kinh nghiệm sau:

Một là, nắm chắc nội dung chương trình huấn luyện, xây dựng kế hoạch khoa học và làm tốt công tác chuẩn bị

Xây dựng kế hoạch có vị trí, vai trò quan trọng, là cơ sở để bộ môn và khoa tổ chức và điều hành thông qua giáo án cho cán bộ thuộc quyền bảo đảm chất lượng tốt, đồng thời cũng làm cơ sở để cho giảng viên làm tốt công tác chuẩn bị. Vì vậy, căn cứ vào kế hoạch huấn luyện Khoa luôn chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch thông qua giáo án trước khi huấn luyện. Trong xây dựng kế hoạch phải thể hiện đầy đủ về nội dung, thời gian, tổ chức, phương pháp, thành phần, mức độ đạt được của bài giảng, yêu cầu đạt được của cán bộ huấn luyện đối với mỗi bài học theo chương trình giáo dục - đào tạo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra. Sau khi xây dựng kế hoạch phải phổ biến kế hoạch cho cán bộ; theo dõi giúp đỡ cán bộ (người được thông qua) làm công tác chuẩn bị; kiểm tra công tác soạn thảo giáo án, chuẩn bị vật chất của cán bộ được thông qua.

Đối với cán bộ được thông qua: Nắm chắc kế hoạch và ý định thông qua của người chỉ huy, nhiệm vụ được phân công; thực hiện thu thập, nghiên cứu tài liệu có liên quan; soạn thảo bài giảng theo nội dung bài học và thời gian quy định; chuẩn bị đầy đủ trang bị, vật chất có liên quan phục vụ cho bài giảng; nắm chắc nội dung, phương pháp huấn luyện của bài học, thục luyện giáo án, sẵn sàng thực hiện nội dung thông qua theo kế hoạch đã xác định.

Hai là, thực hiện đúng kế hoạch, vận dụng linh hoạt các phương pháp thông qua

Với đặc điểm ngày thứ sáu thường đan xen thực hiện nhiều công việc, như: huấn luyện theo kế hoạch, huấn luyện bù, vét, bồi dưỡng giảng viên…Song Khoa luôn xác định phải thực hiện đúng kế hoạch đã đề ra, đây là biện pháp quan trọng, quyết định đến chất lượng và hiệu quả của công tác huấn luyện. Công tác tổ chức và điều hành thông qua giáo án luôn được thực hiện đúng kế hoạch, bảo đảm tính khoa học, chặt chẽ không để chồng chéo với các nhiệm vụ khác. Tổ chức thông qua do chỉ huy Khoa trực tiếp chủ trì và kiểm tra theo dõi đối với các buổi thông qua giáo án ở cấp bộ môn. Trong quá trình thông qua, kết hợp làm tốt công tác giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ về vị trí, vai trò của việc thông qua giáo án huấn luyện. Căn cứ vào thời gian thông qua, nội dung bài giảng, trình độ, năng lực của giảng viên để lựa chọn phương pháp thông qua cho phù hợp. Hiện nay, Khoa thường vận dụng các phương pháp thông qua giáo án, như: Phương pháp gửi văn bản (bài giảng) báo cáo người chỉ huy; phương pháp hỏi, đáp, chất vấn và phương pháp thông qua bằng thực hành giảng; thực tiễn cho thấy tổ chức thông qua bằng phương pháp thực hành giảng là bảo đảm chất lượng tốt nhất.

Thông qua bằng phương pháp gửi văn bản (bài giảng): Phương pháp này Khoa thường vận dụng đối với cán bộ đã có nhiều kinh nghiệm trong huấn luyện, đã nắm chắc các nội dung, thành thục về phương pháp huấn luyện cho các đối tượng. Thông qua bằng phương pháp báo cáo kết hợp hỏi đáp, chất vấn: Cán bộ huấn luyện được thông qua báo cáo trình tự nội dung, phương pháp huấn luyện theo giáo án đã xác định; trên cơ sở đó cán bộ thông qua chất vấn một số vấn đề cần làm rõ, nhận xét, kết luận thống nhất nội dung và phương pháp huấn luyện để cán bộ huấn luyện bổ sung hoàn chỉnh giáo án; phương pháp này thường được vận dụng khi thông qua các bài tập thực hành.

Thông qua bằng phương pháp thực hành giảng: Đối với các bài huấn luyện lý luận có sử dụng thiết bị, công cụ giảng bài như trình chiếu Powerpoint, mô hình, sơ đồ, bảng kẻ… Trong quá trình thông qua cán bộ chủ trì cần chú ý tập trung vào nội dung của bài giảng, phương pháp truyền đạt, sử dụng hình ảnh minh họa phải phù hợp, sát nội dung bài giảng, các hiệu ứng không làm ảnh hưởng đến chất lượng nội dung bài học, làm cho người học dễ tiếp thu nội dung, tránh tình trạng lạm dụng nhiều hình ảnh và các hiệu ứng làm cho học viên có xu hướng chú ý theo hình ảnh và hiệu ứng, dẫn đến không bám sát nội dung bài học. Đối với các bài huấn luyện về thực hành tại thực địa, cần tập trung vào nội dung trọng tâm, trọng điểm của bài học, để cán bộ nắm chắc nội dung, thành thục phương pháp, trước khi huấn luyện; đồng thời, chú trọng vào phần tổ chức hướng dẫn luyện tập cho học viện và tổ chức, phương pháp duy trì tập bài của giảng viên tại các điểm tập.

Trong quá trình thông qua, cán bộ chủ trì phải căn cứ vào nội dung, thời gian buổi thông qua, kinh nghiệm, trình độ huấn luyện của giảng viên để xác định, lựa chọn nội dung thông qua. Trong một môn học có nhiều buổi huấn luyện, khi thông qua, cán bộ chủ trì có thể thông qua tất cả các buổi huấn luyện trong toàn bài, hoặc xác định những buổi huấn luyện trọng tâm và những nội dung giảng viên chưa vững chắc để thông qua, khi thông qua có thể thông qua toàn bài hoặc chỉ thông qua những nội dung trọng tâm, cốt lõi của bài học hoặc một nội dung huấn luyện.

Căn cứ vào nội dung thực hành giảng bài của cán bộ được thông qua, ý kiến đóng góp của các thành phần tham dự, trên cơ sở đó người chủ trì tóm tắt, nhận xét, phân tích rõ điểm mạnh, điểm hạn chế, làm rõ từng nội dung phù hợp, chưa phù hợp. Kết luận phải đầy đủ, rõ ràng từng nội dung bảo đảm cho giảng viên nắm chắc nội dung, phương pháp huấn luyện của bài, của vấn đề huấn luyện để bổ sung hoàn chỉnh bài giảng, không kết luận chung chung, thiếu cụ thể, không rõ ràng.

Ba là, kết hợp thực hiện tốt công tác kiểm tra và rút kinh nghiệm huấn luyện tuần, tháng

Quá trình huấn luyện việc tổ chức rút kinh nghiệm kịp thời có ý nghĩa quan trọng, và phải được thực hiện sau mỗi buổi, mỗi tuần và hằng tháng ở Khoa. Nhằm phát huy những điểm mạnh, khắc phục kịp thời những điểm tồn tại, hạn chế đối với giảng viên, bộ môn trong quá trình chuẩn bị và thực hành huấn luyện cũng như công tác bảo đảm để nâng cao chất lượng cho các buổi huấn luyện tiếp theo. Việc tổ chức kiểm tra, rút kinh nghiệm phải được tiến hành thống nhất, theo phân cấp; thông qua việc kiểm tra, rút kinh nghiệm phải chỉ rõ những ưu, khuyết điểm hạn chế, nguyên nhân và đề xuất biện pháp khắc phục thiết thực, kịp thời, phù hợp với đặc điểm, yêu cầu nhiệm vụ giáo dục - đào tạo. Đồng thời, thời phát hiện những vấn đề mới, vấn đề còn bất cập trong quá trình huấn luyện, đánh giá được năng lực huấn luyện của giảng viên, khả năng tiếp thu của học viên, tìm ra nguyên nhân mạnh, yếu và biện pháp khắc phục là cơ sở để nâng cao chất lượng huấn luyện nói chung và tổ chức các hoạt động khác nói riêng cho đội ngũ giảng viên, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện và công tác trong Khoa và toàn Học viện.

Nâng cao chất lượng thông qua giáo án huấn luyện cho cán bộ, giảng viên hiện nay là yêu cầu khách quan, đáp ứng với yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo ngày càng cao của quân đội, đây là trách nhiệm của chung người lãnh đạo, chỉ huy ở các cơ quan, khoa giảng viên. Vì vậy, quá trình tổ chức thông qua giáo án huấn luyện cho cán bộ ở bộ môn và khoa phải tiến hành thường xuyên trong suốt quá trình giáo dục - đào tạo. Trong đó, chú trọng làm chuyển biến trong nhận thức cũng như hành động của cán bộ chủ trì trong tổ chức, điều hành thông qua giáo án, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện ở Khoa và Học viện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới./.