Tầm nhìn chiến lược từ Pác Bó và bài học về rèn luyện bản lĩnh, tư duy quân sự cho học viên ở Học viện Lục quân
Lịch sử cách mạng Việt Nam đã khắc ghi những dấu mốc vàng son, nhưng hiếm có sự kiện nào mang tính bước ngoặt sâu sắc về tư duy chiến lược và nghệ thuật chỉ đạo thực tiễn như sự kiện ngày 28/01/1941 - ngày lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vượt qua cột mốc 108, trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo cách mạng sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước. Hướng tới kỷ niệm 85 năm sự kiện trọng đại này (28/01/1941 - 28/01/2026), việc nghiên cứu sâu sắc bối cảnh, quyết sách và tư tưởng của Người không chỉ có giá trị lịch sử mà còn là “cẩm nang” quý báu trong công tác giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ chỉ huy - tham mưu ở Học viện Lục quân trong tình hình mới.
Nhìn lại bối cảnh năm 1941, khi Chiến tranh thế giới thứ hai lan rộng, nước Pháp bại trận, Đông Dương chịu cảnh “một cổ hai tròng”, Nguyễn Ái Quốc với sự nhạy bén thiên tài đã nhận định: “Đây là thời cơ thuận lợi cho cách mạng Việt Nam. Ta phải tìm mọi cách về nước để tranh thủ nắm thời cơ. Chậm trễ lúc này là có tội với cách mạng”. Quyết định chọn Cao Bằng - nơi có “địa lợi, nhân hòa” để xây dựng căn cứ địa cho thấy tầm nhìn quân sự sắc sảo của Người. Đối với học viên Học viện Lục quân, đây là bài học lớn về tư duy đánh giá tình hình và nắm bắt thời cơ. Người chỉ huy trong chiến tranh hiện đại không chỉ cần giỏi về kỹ thuật quân sự mà phải có tư duy chiến lược, biết phân tích cục diện trong nước và quốc tế để đưa ra quyết sách chính xác, kịp thời, chuyển hóa thế trận từ bị động sang chủ động.
Dấu ấn đậm nét nhất trong giai đoạn này chính là sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược tại Hội nghị Trung ương 8 (tháng 5/1941) do Người chủ trì tại lán Khuổi Nặm. Việc đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, thành lập Mặt trận Việt Minh để tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân tộc là một mẫu mực về sự linh hoạt trong nghệ thuật lãnh đạo. Bài học này đặc biệt có ý nghĩa với các học viên đào tạo chức danh chỉ huy, tham mưu cấp trung, lữ đoàn; qua đó nhắc nhở người cán bộ quân đội phải luôn nắm vững nguyên tắc: Chính trị là gốc, quân sự là ngọn. Mọi thắng lợi trên chiến trường đều bắt nguồn từ đường lối chính trị đúng đắn và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân. Việc xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, như cách Bác Hồ đã làm tại Cao Bằng, chính là nền tảng cốt lõi của nền quốc phòng toàn dân mà Quân đội ta đang thực hiện.

Ngày 28/01/1941 Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam
Đặc biệt, quá trình xây dựng lực lượng vũ trang từ Pác Bó đến ngày thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (22/12/1944) để lại những giá trị lý luận sâu sắc về nghệ thuật quân sự. Chỉ thị của Người: “Chính trị trọng hơn quân sự”, “người trước, súng sau” cho thấy quan điểm biện chứng về mối quan hệ giữa con người và vũ khí. Tại Học viện Lục quân, nơi đào tạo những cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”, bài học này càng trở nên thời sự. Trong bối cảnh tác chiến công nghệ cao hiện nay, dù vũ khí trang bị có hiện đại đến đâu, nhân tố con người với bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí quyết chiến quyết thắng vẫn giữ vai trò quyết định. Học viên cần thấm nhuần tư tưởng này để trong quá trình học tập, rèn luyện, luôn đặt việc tu dưỡng đạo đức cách mạng, rèn luyện bản lĩnh chính trị song hành với việc làm chủ khoa học kỹ thuật quân sự.
Sự kiện Bác Hồ về nước và những hoạt động của Người tại Cao Bằng còn là bài học về tinh thần tự lực, tự cường. Từ hai bàn tay trắng, dựa vào dân để gây dựng cơ sở, từ các đội du kích nhỏ lẻ phát triển thành lực lượng vũ trang hùng hậu, từ căn cứ địa Cao Bằng lan tỏa phong trào ra cả nước. Tinh thần ấy nhắc nhở mỗi cán bộ, giảng viên, học viên ở Học viện Lục quân hôm nay về ý chí vượt khó, sáng tạo. Trước những yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, đòi hỏi người cán bộ chỉ huy phải phát huy tính năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, không trông chờ ỷ lại, biết phát huy nội lực để hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Hơn 08 thập kỷ đã trôi qua, nhưng “ngọn lửa Pác Bó” được thắp lên từ mùa Xuân năm 1941 vẫn soi sáng con đường đi lên của dân tộc và Quân đội ta. Đối với thế hệ học viên ở Học viện Lục quân hiện nay, việc ôn lại truyền thống không chỉ là sự tri ân công lao trời biển của Bác, mà còn là quá trình tiếp lửa, hun đúc niềm tin và khát vọng cống hiến.
Vận dụng bài học từ Pác Bó vào thực tiễn huấn luyện, đào tạo hiện nay, mỗi học viên cần nỗ lực không ngừng trong nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận nghệ thuật quân sự Việt Nam; kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đặc biệt, cần quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, chuẩn bị tâm thế vững vàng chào mừng Đại hội XIV của Đảng, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Kỷ niệm 85 năm ngày Bác Hồ về nước là dịp để toàn thể cán bộ, học viên ở Học viện Lục quân soi rọi lại mình, tiếp tục rèn luyện theo phong cách và tư tưởng của Người. Từ tầm nhìn chiến lược tại Pác Bó năm xưa đến giảng đường Học viện hôm nay, mạch nguồn truyền thống yêu nước và tư duy quân sự sắc sảo vẫn luôn chảy mãi, là hành trang vững chắc để các thế hệ học viên đào tạo ở Học viện vươn tới những đỉnh cao trí tuệ, xứng đáng là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.
N.T.H
Tác giả: HSDH. Nguyễn Thị Hương