Vận dụng Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam trong giảng dạy môn văn hóa phát triển ở Học viện Lục quân hiện nay

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đưa ra nhiều quan điểm có ý nghĩa trực tiếp đối với giáo dục và đào tạo, trong đó nổi bật là việc khẳng định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm quan trọng của quốc gia. Cách tiếp cận này tạo cơ sở lý luận để nhận thức sâu sắc hơn vai trò của văn hóa trong phát triển, qua đó định hướng việc giảng dạy môn Văn hóa phát triển theo hướng gắn bó chặt chẽ với các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng - an ninh. Đồng thời, Nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, đặt con người vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển. Quan điểm này có ý nghĩa trực tiếp đối với mục tiêu đào tạo ở Học viện Lục quân, góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và nhân cách của người sĩ quan trong thời kỳ mới. Bên cạnh đó, Nghị quyết đề cao vai trò của giáo dục văn hóa, đạo đức, coi đây là nền tảng để hình thành hệ giá trị và chuẩn mực con người Việt Nam, đồng thời yêu cầu người học được tham gia các hoạt động văn hóa một cách thường xuyên, hiệu quả. Đây là những định hướng quan trọng, tạo cơ sở để đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy môn Văn hóa phát triển theo hướng thiết thực, gắn với yêu cầu phát triển con người và nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong giai đoạn hiện nay.

Thực tiễn giảng dạy môn Văn hóa phát triển ở Học viện Lục quân thời gian qua đã đạt được những kết quả nhất định. Nội dung giảng dạy cơ bản bám sát quan điểm, đường lối của Đảng về văn hóa, góp phần trang bị cho học viên những tri thức nền tảng, đồng thời từng bước hình thành nhận thức đúng đắn về vai trò của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đội ngũ giảng viên có kinh nghiệm, tâm huyết, bước đầu vận dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, tạo chuyển biến trong quá trình tiếp nhận kiến thức của học viên.

Hình ảnh tuyên truyền Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam

Tuy nhiên, trước yêu cầu mới đặt ra, hoạt động giảng dạy môn học vẫn còn bộc lộ một số hạn chế. Nội dung ở một số bài giảng còn thiên về lý thuyết, chưa kịp thời cập nhật những quan điểm mới, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW; việc liên hệ với thực tiễn xây dựng Quân đội và môi trường hoạt động quân sự chưa thật sâu sắc. Phương pháp giảng dạy ở một số trường hợp còn nặng về truyền thụ một chiều, chưa phát huy đầy đủ tính chủ động, sáng tạo của học viên. Điều đó đặt ra yêu cầu cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương pháp giảng dạy, bảo đảm phù hợp với yêu cầu đào tạo cán bộ quân đội trong tình hình mới. Từ thực tiễn đó, việc vận dụng hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW vào giảng dạy môn Văn hóa phát triển không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện Lục quân hiện nay.

Từ thực tiễn đó, việc vận dụng Nghị quyết số 80-NQ/TW vào giảng dạy môn Văn hóa phát triển ở Học viện Lục quân cần được triển khai một cách toàn diện, tập trung vào một số nội dung chủ yếu sau:

Thứ nhất, bổ sung, cập nhật kịp thời những quan điểm mới của Đảng về phát triển văn hóa vào nội dung giảng dạy.

Nội dung môn học cần được cập nhật có hệ thống theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW, đặc biệt là quan điểm coi văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia. Trên cơ sở đó, giúp học viên nhận thức rõ mối quan hệ giữa văn hóa với phát triển kinh tế, chính trị và quốc phòng - an ninh. Đồng thời, cần tích hợp hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam vào bài giảng, gắn với yêu cầu xây dựng phẩm chất, nhân cách người sĩ quan. Nội dung giảng dạy cũng cần được cụ thể hóa theo hướng thiết thực, tăng cường liên hệ với thực tiễn xây dựng Quân đội và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, qua đó nâng cao tính định hướng và hiệu quả giáo dục.

Thứ hai, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học viên.

Trên cơ sở quán triệt tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW, phương pháp giảng dạy môn Văn hóa phát triển cần chuyển từ truyền thụ tri thức một chiều sang phát triển năng lực tư duy và khả năng vận dụng của học viên. Theo đó, cần tăng cường các hình thức dạy học tích cực như thảo luận nhóm, phân tích tình huống, liên hệ thực tiễn, qua đó giúp học viên hiểu sâu và chủ động chiếm lĩnh tri thức. Bên cạnh đó, cần gắn nội dung bài giảng với thực tiễn xây dựng Quân đội và đời sống văn hóa hiện nay, góp phần nâng cao khả năng nhận diện, phân tích và xử lý các vấn đề văn hóa nảy sinh trong thực tiễn công tác. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số trong giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả truyền đạt và tăng hứng thú học tập cho học viên.

Thứ ba, vận dụng vào mục tiêu đào tạo nhằm xây dựng phẩm chất, nhân cách người cán bộ chỉ huy trong thời kỳ mới.

Việc giảng dạy môn Văn hóa phát triển cần hướng tới mục tiêu không chỉ trang bị tri thức mà còn bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và lối sống cho học viên theo tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW. Theo đó, cần chú trọng hình thành ở học viên hệ giá trị phù hợp với chuẩn mực con người Việt Nam và yêu cầu của người quân nhân cách mạng, như lòng yêu nước, ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, trung thực và sáng tạo. Đồng thời, thông qua nội dung và phương pháp giảng dạy, góp phần xây dựng “sức đề kháng văn hóa” cho học viên trước những tác động tiêu cực của các yếu tố ngoại lai, nhất là trong điều kiện hội nhập quốc tế. Qua đó, xây dựng đội ngũ sĩ quan có bản lĩnh chính trị vững vàng, nhân cách trong sáng, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong tình hình mới.

Để việc vận dụng Nghị quyết số 80-NQ/TW vào giảng dạy môn Văn hóa phát triển đạt hiệu quả thiết thực, cần triển khai đồng bộ một số giải pháp chủ yếu. Trước hết, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh chương trình, nội dung môn học theo hướng cập nhật kịp thời các quan điểm mới của Đảng, bảo đảm tính hệ thống, hiện đại và phù hợp với nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện Lục quân. Việc xây dựng nội dung cần gắn chặt với thực tiễn xây dựng Quân đội và yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Cùng với đó, cần chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên cả về trình độ lý luận và phương pháp sư phạm. Giảng viên không chỉ nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn phải chủ động cập nhật những vấn đề mới về văn hóa, xã hội, có khả năng liên hệ thực tiễn và định hướng tư tưởng cho học viên. Đồng thời, cần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong Học viện, phát huy vai trò nêu gương, góp phần tạo điều kiện thuận lợi để các nội dung giáo dục văn hóa được thẩm thấu vào nhận thức và hành động của học viên. Những giải pháp trên nếu được triển khai đồng bộ sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Văn hóa phát triển, đáp ứng yêu cầu đào tạo cán bộ quân đội trong giai đoạn hiện nay.

Có thể khẳng định, Nghị quyết số 80-NQ/TW đã cung cấp cơ sở chính trị - lý luận quan trọng cho việc đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy môn Văn hóa phát triển ở Học viện Lục quân. Việc vận dụng đúng đắn và hiệu quả Nghị quyết không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn học mà còn trực tiếp bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và nhân cách của người sĩ quan trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong bối cảnh mới, yêu cầu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đòi hỏi phải tiếp tục đẩy mạnh việc quán triệt và vận dụng các quan điểm của Đảng về phát triển văn hóa vào giáo dục và đào tạo. Đây vừa là nhiệm vụ cấp thiết, vừa là giải pháp lâu dài nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ quân đội, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay./.

N.T.T