Năng lực số của cán bộ, giảng viên Khoa Tin học - Ngoại ngữ, Học viện Lục quân: Từ giá trị Cách mạng Tháng Tám đến tinh thần làm chủ công nghệ

Thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 không chỉ mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc mà còn để lại bài học vô giá về sự chủ động chuẩn bị lực lượng, nhận định đúng thời cơ và hành động quyết đoán. Giá trị cốt lõi ấy không dừng lại ở lịch sử, mà trong mỗi giai đoạn phát triển cần được chuyển hóa thành năng lực giải quyết những vấn đề mới của thời đại. Khi cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc phương thức giáo dục và đào tạo quân sự, phát huy truyền thống Tháng Tám trước hết chính là tinh thần tự lực, tự cường, không thụ động trước cái mới, quyết tâm làm chủ công nghệ để nâng cao sức mạnh chiến đấu và công tác. Đối với Khoa Tin học - Ngoại ngữ, Học viện Lục quân, việc phát huy tinh thần ấy đòi hỏi mỗi cán bộ, giảng viên phải thoát khỏi tâm lý thụ động, chủ động nắm bắt, làm chủ và ứng dụng hiệu quả công nghệ số nhằm nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ được giao.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, đội ngũ cán bộ, giảng viên Khoa Tin học - Ngoại ngữ đã có nhiều cố gắng trong việc tiếp cận công nghệ mới, tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, từng bước ứng dụng bài giảng điện tử, khai thác phần mềm chuyên ngành và công cụ số phục vụ huấn luyện, nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thẳng thắn, việc nâng cao năng lực số của Khoa vẫn còn những điểm nghẽn nhất định: sự phát triển năng lực số giữa các giảng viên chưa đồng đều; việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) ở một số đồng chí còn dừng lại ở mức độ công cụ đơn thuần, chưa đi sâu vào bản chất chuyên môn; sự phối hợp kết hợp giữa năng lực công nghệ và năng lực ngoại ngữ chưa thực sự tạo ra nhiều sản phẩm đột phá; ngoài ra, tâm lý e ngại nguy cơ mất an toàn thông tin đôi khi còn làm giảm tính chủ động trong sáng tạo.

Để khắc phục những hạn chế đó và hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số, cán bộ, giảng viên Khoa Tin học - Ngoại ngữ, Học viện Lục quân cần thực hiện tốt các giải pháp cơ bản sau:

Thứ nhất, chủ động nắm bắt thời cơ, đổi mới mạnh mẽ nhận thức và phương pháp làm việc. Nhận thức đúng đắn rằng chuyển đổi số không đơn thuần là sự gia tăng thiết bị hay phần mềm mà cốt lõi là sự thay đổi tư duy và cách thức tổ chức công việc, cán bộ, giảng viên cần tự giác học tập, cập nhật tri thức công nghệ và trình độ ngoại ngữ. Bên cạnh việc tự hoàn thiện, đội ngũ cán bộ, giảng viên của Khoa phải phát huy vai trò hạt nhân lan tỏa tri thức số, chủ động hỗ trợ đồng chí, đồng đội trong toàn Học viện, góp phần xây dựng một môi trường giáo dục quân sự kỷ luật, hiện đại và an toàn.

Thứ hai, làm chủ công nghệ phải luôn gắn liền với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Thước đo năng lực số của mỗi cán bộ, giảng viên không nằm ở số lượng công cụ sử dụng hay độ phức tạp của thuật toán, mà thể hiện ở chất lượng bài giảng, công trình nghiên cứu và sự cải tiến thực chất trong công tác. Việc ứng dụng các công cụ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ hiệu quả cán bộ, giảng viên trong xây dựng học liệu hay xử lý dữ liệu, nhưng tuyệt đối không thể thay thế bản lĩnh chính trị, tư duy chuyên môn và trách nhiệm sư phạm. Việc kết hợp chặt chẽ giữa năng lực ngoại ngữ để tiếp cận tri thức quốc tế và năng lực công nghệ để tối ưu hóa phương pháp giảng dạy chính là lợi thế đặc thù mà Khoa cần chuyển hóa thành các sản phẩm cụ thể.

Thứ ba, giữ vững kỷ luật, trách nhiệm và bảo đảm an toàn tuyệt đối trong môi trường số. Trong môi trường quân đội, sáng tạo công nghệ luôn phải đi đôi với kỷ luật và công tác bảo mật thông tin, do đó cán bộ, giảng viên phải đặc biệt thận trọng khi lưu trữ, khai thác, chia sẻ dữ liệu và tuyệt đối không đưa thông tin nội bộ hay tài liệu chưa kiểm chứng lên không gian mạng. Kỷ luật số không ngăn cản sự phát triển mà chính là hành lang an toàn giúp đổi mới đi đúng hướng, giúp kiên quyết khắc phục cả hai khuynh hướng lệch lạc: tâm lý ngại công nghệ nên né tránh đổi mới và tâm lý chạy theo phong trào nên ứng dụng thiếu chọn lọc, thiếu kiểm chứng.

Thứ tư, biến nhận thức thành hành động cụ thể và tạo dựng sức mạnh tổng hợp của tập thể. Mỗi cán bộ, giảng viên cần bắt đầu từ việc nhìn nhận khâu yếu của bản thân để xây dựng kế hoạch tự học, lựa chọn một khâu chuyên môn để tối ưu hóa bằng công nghệ cho đến khi tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh như bài giảng điện tử, ngân hàng câu hỏi hay quy trình quản lý tinh gọn. Đối với tập thể Khoa, các buổi sinh hoạt chuyên môn cần tập trung tháo gỡ khó khăn thực tế, phát huy mô hình người giỏi công nghệ, ngoại ngữ hỗ trợ người còn hạn chế, người đi trước đồng hành cùng người đi sau, từ đó chuyển hóa năng lực của từng cá nhân thành sức mạnh tổng hợp của cả tổ chức.

Có thể nói, phát huy giá trị Cách mạng Tháng Tám trong thời đại số chính là biến niềm tự hào lịch sử thành trách nhiệm hiện tại, biến khát vọng đổi mới thành năng lực hành động thực chất. Với bản lĩnh, trí tuệ, kỷ luật và tinh thần tự lực, tự cường, tập thể cán bộ, giảng viên Khoa Tin học - Ngoại ngữ quyết tâm không ngừng học tập, làm chủ công nghệ nhưng không lệ thuộc vào công nghệ, góp phần xây dựng Học viện Lục quân ngày càng vững mạnh, thông minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới./.

H.N.V