Quán triệt quan điểm của Đảng về bảo vệ Tổ quốc trong giảng dạy môn học thuyết Mác - Lênin về chiến tranh và Quân đội ở Học viện Lục quân hiện nay

Đối với chương trình Môn học thuyết Mác - Lênin về chiến tranh và quân đội, nội dung bảo vệ Tổ quốc không thể trình bày bằng những mệnh đề rời rạc, mà cần được soi chiếu xuyên suốt qua những mối quan hệ cơ bản mà học thuyết đã chỉ rõ quan hệ giữa chiến tranh và chính trị; quan hệ giữa sức mạnh vật chất với nhân tố tinh thần; quan hệ giữa tổ chức lực lượng với nghệ thuật sử dụng lực lượng. Chính từ các mối quan hệ đó, người học sẽ hình thành cách tư duy “từ bản chất đến đối sách”; nắm đúng quy luật, nhận diện đúng nguy cơ và lựa chọn đúng phương án trong khuôn khổ chức trách, thẩm quyền, mục tiêu chiến lược của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Yêu cầu này càng nổi bật khi Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh “nhiệm vụ giữ vững ổn định, không để đất nước bị động, bất ngờ và coi năng lực dự báo, xử lý tình huống là điều kiện quan trọng để giữ thế chủ động chiến lược”.

Văn kiện nhấn mạnh đến tư duy bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy. Tư duy ấy được khái quát theo hướng chủ động phòng ngừa, sớm phát hiện và triệt tiêu các nhân tố bất lợi, đồng thời từng bước định hình đầy đủ trong mục tiêu, quan điểm, phương châm chỉ đạo và đưa ra những giải pháp phù hợp để bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Văn kiện cũng chỉ ra hạn chế cần khắc phục như: có nơi, có lúc việc quán triệt tư duy này chưa đầy đủ trong hoạt động nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược. Đặt vào giảng dạy, điều đó có nghĩa là học viên không chỉ dừng lại ở mức “biết chiến tranh là gì”, mà phải phát triển năng lực dự báo, đánh giá rủi ro và đề xuất phương án xử trí phù hợp ngay trong thời bình, coi chuẩn bị từ sớm từ xa là yêu cầu năng lực nghề nghiệp cốt lõi của cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch.

Từ cơ sở lý luận của học thuyết Mác - Lênin về chiến tranh và quân đội cùng những yêu cầu mới đặt ra từ thực tiễn, việc triển khai trong giảng dạy ở Học viện Lục quân đã tập trung vào các khâu quyết định chất lượng môn học, bảo đảm nội dung có trọng tâm, lập luận có căn cứ, liên hệ đúng mức và tạo chuyển biến bền vững ở người học. Cụ thể là:

Một là, xác định vấn đề cốt lõi về bảo vệ Tổ quốc trong toàn bộ cấu trúc môn học, bảo đảm thống nhất từ mục tiêu, nội dung đến kết luận của từng bài học. Trên bình diện phương pháp luận quá trình lên lớp giảng viên đã phân tích làm nổi bật luận điểm chiến tranh là hiện tượng chính trị xã hội đặc biệt và là sự tiếp tục của chính trị bằng bạo lực; từ đó đặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc vào đúng nền tảng của đường lối, quan điểm và mục tiêu chính trị của Đảng, Nhà nước. Trong từng chủ đề, bộ môn đã xây dựng khung luận điểm thống nhất, quy định rõ các điểm then chốt phải đạt ở người học: hiểu đúng bản chất, nhận diện đúng tính chất, xác định đúng mục tiêu và đối sách. Đồng thời, chuẩn hóa cách dùng thuật ngữ, phạm trù và tiêu chí đánh giá, nên đã hạn chế được biểu hiện tiếp thu rời rạc hoặc suy diễn cảm tính. Việc chuẩn hóa này gắn chặt với nội dung học thuyết về quan hệ giữa chiến tranh - chính trị và yêu cầu xem xét chiến tranh trong chỉnh thể đường lối chính trị trước, trong và sau chiến tranh, qua đó hình thành năng lực lập luận có căn cứ khi xử trí tình huống quốc phòng an ninh. Để bảo đảm tính thiết thực trong giảng dạy, cuối mỗi bài giảng, giảng viên đặt ra những vấn đề vận dụng theo chức trách của cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch, nhằm định hướng cho học viên chuyển hóa tri thức lý luận thành tiêu chí phân tích, tiêu chí lựa chọn phương án và tiêu chí kiểm chứng tính khả thi. 

Nhiệm vụ thông qua bài giảng cho giảng viên thường xuyên được tiến hành chặt chẽ, chu đáo trước khi giảng dạy

Hai là, chú trọng xây dựng ý thức cảnh giác cách mạng, tinh thần “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” cho học viên. Quá trình giảng dạy giảng viên đã phân tích lý giải để học viên nắm chắc tư duy chủ động phòng ngừa, giữ vững ổn định, không để bị động, bất ngờ; coi năng lực dự báo và xử trí tình huống là điều kiện quan trọng để giữ thế chủ động chiến lược. Nội dung quán triệt được đặt trong logic của học thuyết, nhất là mối quan hệ giữa chiến tranh và chính trị, qua đó giúp học viên hiểu rằng cảnh giác và chuẩn bị từ sớm từ xa là yêu cầu mang tính nguyên tắc trong thực hiện mục tiêu chính trị quốc phòng. Về kỹ thuật sư phạm, mỗi nội dung tích hợp đáp ứng được những yêu câu: nhấn mạnh điều gì trong hệ quan điểm bảo vệ Tổ quốc, được giải thích bằng phạm trù nào của học thuyết và phải chuyển hóa thành yêu cầu năng lực nào đối với người cán bộ quân đội.

Giảng dạy Môn học thuyết Mác - Lênin về chiến tranh và quân đội ở Học viện Lục quân hiệu quả khi quan điểm của Đảng về bảo vệ Tổ quốc được chuyển hóa thành chuẩn mực nhận thức và hành động của học viên. Trọng tâm là bồi dưỡng ý thức cảnh giác cách mạng, tinh thần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; rèn năng lực dự báo, đánh giá nguy cơ và xử trí tình huống theo chức trách; đổi mới dạy học theo hướng nêu vấn đề và xử lý tình huống, đánh giá bằng tiêu chí, giúp học viên lập luận, kiên định lập trường và đề xuất phương án khả thi, học tập, vận dụng vào hoạt động lãnh đạo, quản lý, chỉ huy đơn vị đạt hiệu quả./.