Hiện thực hóa tầm nhìn “bảo vệ tổ quốc từ sớm, từ xa” của Đại hội XIV trong đào tạo cán bộ tại Học viện Lục quân hiện nay

Theo đó, xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội có chất lượng cao giữ vai trò then chốt trong tình hình hiện nay. Là trung tâm giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam, Học viện Lục quân có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược này.

Trước hết, cần nhận thức rõ tư duy “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” của Đại hội XIV không chỉ là sự kế thừa truyền thống “giữ nước từ khi nước chưa nguy”, mà còn là bước phát triển mới trong lý luận bảo vệ Tổ quốc. Văn kiện Đại hội XIV chỉ rõ: “Chủ động, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa”. Từ cách tiếp cận đó, yêu cầu đặt ra đối với công tác đào tạo cán bộ quân đội nói chung, đào tạo cán bộ cấp chiến thuật, chiến dịch ở Học viện Lục quân nói riêng đã có sự chuyển biến căn bản. Do vậy, trước yêu cầu phải chủ động về chiến lược, công tác đào tạo cán bộ phải hướng tới phát triển tư duy chiến lược, năng lực dự báo và xử lý tình huống. Cán bộ không chỉ là người tổ chức, chỉ huy tác chiến mà còn phải là chủ thể tham mưu chiến lược, có khả năng phân tích, đánh giá đúng bản chất các vấn đề an ninh - quốc phòng, nhận diện sớm các nguy cơ từ sớm, từ xa. Trong bối cảnh các yếu tố bất ổn gia tăng, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết, đúng với tinh thần Đại hội XIV đó là: “Chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý dứt điểm những điểm nóng, vụ việc phức tạp”.

Trong bối cảnh bảo vệ Tổ quốc bằng sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, công tác đào tạo cán bộ không thể chỉ giới hạn trong phạm vi quân sự thuần túy, mà phải phát triển năng lực liên ngành, liên lĩnh vực. Điều đó đòi hỏi cán bộ phải có kiến thức tổng hợp, biết kết hợp chặt chẽ giữa quân sự với chính trị, ngoại giao, kinh tế, khoa học - công nghệ, an ninh phi truyền thống,... Đây chính là sự cụ thể hóa quan điểm của Đảng về việc “kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại”, tạo nên thế trận tổng hợp trong bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Trước xu thế phát triển của chiến tranh hiện đại, công tác đào tạo phải hướng tới thích ứng với chiến tranh công nghệ cao, tác chiến đa miền. Đại hội XIV đã chỉ ra những biến đổi nhanh chóng của hình thái chiến tranh, trong đó nổi bật là chiến tranh sử dụng công nghệ cao, tác chiến trên không gian mạng, không gian thông tin. Điều này đòi hỏi cán bộ phải được trang bị kiến thức và kỹ năng phù hợp, có khả năng chỉ huy, điều hành trong môi trường tác chiến liên quân, liên binh chủng, đa không gian. Xuyên suốt và mang tính quyết định, công tác đào tạo phải đặc biệt coi trọng xây dựng bản lĩnh chính trị, giữ vững mục tiêu, lý tưởng cách mạng. Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh nhiệm vụ bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết đấu tranh chống các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Trong điều kiện các thế lực thù địch tăng cường chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, bản lĩnh chính trị của cán bộ chính là “lá chắn” vững chắc bảo đảm cho Quân đội luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân.

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, Học viện Lục quân đã tích cực đổi mới nội dung, chương trình đào tạo theo hướng hiện đại, sát thực tiễn, tăng cường tổ chức diễn tập, huấn luyện theo tình huống; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học quân sự gắn với thực tiễn đơn vị, đồng thời quán triệt tốt phương châm “chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị. Nhiều nội dung mới như tác chiến trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao, an ninh phi truyền thống, tác chiến không gian mạng từng bước được đưa vào giảng dạy. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, công tác đào tạo của Học viện vẫn cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, toàn diện hơn nữa. Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược của Đại hội XIV, Học viện cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp có tính hệ thống sau:

Trước yêu cầu nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục - đào tạo, việc đổi mới nội dung, chương trình theo hướng hiện đại, chuẩn hóa và gắn với thực tiễn trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Nội dung đào tạo được cập nhật kịp thời các quan điểm mới của Đảng, bổ sung các chuyên đề về dự báo chiến lược, an ninh phi truyền thống, tác chiến không gian mạng, bảo đảm cho học viên có nền tảng tri thức toàn diện, hiện đại.

Song hành với đó, việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, hiện đại, phát triển năng lực, tư duy sáng tạo của người học là yêu cầu tất yếu. Cần chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức sang tổ chức cho học viên chủ động nghiên cứu, xử lý tình huống; tăng cường luyện tập, diễn tập, mô phỏng; qua đó rèn luyện tư duy độc lập, khả năng linh hoạt, sáng tạo khi ra quyết định trong điều kiện phức tạp.

Bên cạnh đó, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ đào tạo, việc xây dựng đội ngũ giảng viên chất lượng cao có ý nghĩa quyết định. Giảng viên không chỉ vững lý luận mà còn phải sâu thực tiễn, thường xuyên được bồi dưỡng, cập nhật tri thức mới, gắn nghiên cứu khoa học với giảng dạy.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ Tư, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong đào tạo là xu thế tất yếu. Các mô hình mô phỏng, học liệu số, lớp học thông minh sẽ góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo.

Đồng thời, cần đặc biệt coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng bản lĩnh cho học viên. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là vấn đề có ý nghĩa chiến lược lâu dài, bảo đảm cho đội ngũ cán bộ luôn vững vàng, kiên định trước mọi tác động.

Gắn liền với đó, việc kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển tư duy lý luận quân sự, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Tầm nhìn “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” của Đại hội XIV là bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng ta, thể hiện rõ tính chủ động, toàn diện và hiện đại trong bảo vệ Tổ quốc. Việc hiện thực hóa tầm nhìn đó trong đào tạo cán bộ tại Học viện Lục quân không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài, có ý nghĩa quan trọng trong việc đào tạo đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy chiến lược sắc bén, năng lực toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân thực hiện thắng lợi mục tiêu “Giữ vững môi trường hoà bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc” như tinh thần Đại hội XIV của Đảng đã xác định./.

D.Đ.K