Đổi mới phương pháp tập bài thực hành trinh sát thực địa cho học viên chuyên ngành công binh tại Học viện Lục quân góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo

Khác với phương pháp huấn luyện truyền thống chủ yếu dựa trên giảng viên làm trung tâm, hướng dẫn theo quy trình tập bài, đợt tập bài trinh sát tại thực địa lần này được Khoa Công binh tổ chức theo hướng huấn luyện tình huống, học viên tự nghiên cứu - tự triển khai - giảng viên định hướng và đánh giá, kết luận. Trước khi ra thực địa, học viên hoàn thành bài tập soạn thảo và thông qua kế hoạch trinh sát thực địa, qua đó học viên đã xác định tốt ý định trinh sát thực địa và nắm được cơ bản các yếu tố chính của địa hình khu vực thực hành trinh sát thực địa. Điểm mới nổi bật trong bài tập trinh sát thực địa lần này là tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong chuẩn bị huấn luyện; giảng viên đã hướng dẫn học viên tiếp cận hệ thống học liệu số, bản đồ số, sử dụng phần mềm hỗ trợ xác định tọa độ, phương hướng, lập phương án trinh sát, ảnh vệ tinh và các tài liệu liên quan để tự phân tích nhiệm vụ, xác định nội dung cần trinh sát và xây dựng phương án sơ bộ. Việc chuẩn bị theo hướng này giúp học viên hình thành tư duy hiện đại, từng bước tiếp cận phương pháp chỉ huy - tham mưu trong điều kiện tác chiến công nghệ cao, chủ động tiếp cận nhiệm vụ như trong điều kiện thực tế chiến đấu, thay vì thụ động tiếp thu nội dung có sẵn.

Học viên tổ chức tập bài tại thực địa

Trong quá trình thực hành trinh sát thực địa, phương pháp huấn luyện được đổi mới theo hướng “người học tổ chức thực hiện ý định trinh sát thực địa, tổ lớp thảo luận, giảng viên theo dõi, định hướng kết luận” thay vì “giảng viên làm mẫu - học viên làm theo”. Học viên trực tiếp quan sát, thu thập thông tin, đánh giá địa hình, địa vật, phân tích tình huống và đề xuất phương án bảo đảm công binh. Giảng viên đóng vai trò người hướng dẫn, đặt câu hỏi gợi mở, yêu cầu học viên lý giải quyết định của mình; qua đó, học viên không chỉ rèn luyện kỹ năng chuyên môn mà còn hình thành tư duy độc lập, khả năng ra quyết định và năng lực xử lý tình huống - đây là năng lực cơ bản của người cán bộ chỉ huy trong điều kiện tác chiến hiện đại.

Cùng với đổi mới cách tổ chức huấn luyện, Khoa Công binh cũng chú trọng đổi mới phương pháp đánh giá kết quả theo hướng toàn diện. Không chỉ đánh giá sản phẩm cuối cùng, mà đánh giá cả quá trình tư duy, cách tổ chức thực hiện nhiệm vụ, khả năng phối hợp trong tổ đội và kỹ năng trình bày phương án. Học viên được yêu cầu tự nhận xét, rút kinh nghiệm, so sánh phương án của tổ, nhóm mình với phương án của tổ, nhóm khác, từ đó sẽ giúp học viên hiểu sâu vấn đề, nhớ kỹ nội dung, nâng cao năng lực tự học, tự hoàn thiện bản thân và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Thông qua đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện trinh sát thực địa, học viên không chỉ nắm chắc kiến thức chuyên môn mà còn được rèn luyện toàn diện về phẩm chất người sĩ quan chỉ huy: tư duy khoa học, bản lĩnh, tính chủ động, tinh thần trách nhiệm và khả năng làm việc nhóm. Đây chính là những phẩm chất, tiêu chí cơ bản mà Đại hội XIV đã nhấn mạnh trong yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội thời kỳ mới.

Học viên tổ chức tập bài tại thực địa

Có thể khẳng định, việc đổi mới phương pháp tập bài thực hành trinh sát thực địa của Khoa Công binh là minh chứng sinh động cho tinh thần “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo” mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định. Từ những nội dung cụ thể, thiết thực ngay trên thao trường, bãi tập, chất lượng đào tạo cán bộ công binh từng bước được nâng cao, góp phần xây dựng Học viện Lục quân thông minh, hiện đại đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong giai đoạn mới./.

D.T