Biển, đảo Việt Nam có vị trí đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vừa là không gian sinh tồn, phát triển, vừa là địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh. Trong bối cảnh tình hình trên biển tiếp tục có những diễn biến phức tạp, yêu cầu bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo đặt ra ngày càng cao đối với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Trước yêu cầu đó, Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh đã xác định những quan điểm, chủ trương quan trọng, tạo định hướng mới cho phát triển và bảo vệ không gian biển của đất nước.
Là một trong những trung tâm giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học có uy tín của Quân đội, Học viện Lục quân có chức năng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nòng cốt cho toàn quân, việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc cho học viên luôn là yêu cầu xuyên suốt của quá trình giáo dục - đào tạo. Trong đó, nhận thức đúng về vị trí, vai trò của biển, đảo và quan điểm của Đảng về bảo vệ chủ quyền biển, đảo là một bộ phận quan trọng góp phần nâng cao phẩm chất, năng lực của người cán bộ Quân đội. Vì vậy, quán triệt những quan điểm mới của Nghị quyết số 20-NQ/TW vào quá trình đào tạo, nhất là trong giảng dạy nội dung bảo vệ chủ quyền biển, đảo, sẽ làm sâu sắc nhận thức của học viên, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thông qua tại Hội nghị lần thứ ba, họp từ ngày 20 đến ngày 24/7/2026 tại Hà Nội, và được ban hành ngày 28/7/2026. Đây là một trong những nghị quyết quan trọng được Trung ương ban hành nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển và bảo vệ đất nước trong giai đoạn mới. Nghị quyết xác định xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là nhiệm vụ chiến lược của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, gắn chặt phát triển kinh tế biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo. Nghị quyết đồng thời nhấn mạnh việc chuyển từ tư duy phát triển kinh tế biển sang xây dựng và phát triển quốc gia biển mạnh, từ khai thác biển sang quản trị biển hiện đại, quản trị tổng hợp không gian biển quốc gia. Đặc biệt, Nghị quyết khẳng định biển, đảo gắn liền với chủ quyền, không gian sinh tồn và không gian phát triển của đất nước, đặt yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa phát triển với bảo vệ, giữa phát huy tiềm năng biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn trên biển. Những quan điểm đó có ý nghĩa trực tiếp đối với việc nâng cao nhận thức về biển, đảo và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền quốc gia trong đào tạo cán bộ Quân đội.
Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV
Trên cơ sở những quan điểm của Nghị quyết số 20-NQ/TW, việc nâng cao nhận thức về bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong đào tạo cán bộ ở Học viện Lục quân cần được cụ thể hóa thành một số giải pháp sau:
Thứ nhất, nâng cao nhận thức chính trị và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển, đảo cho học viên.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 20-NQ/TW, trong quá trình giảng dạy, giảng viên cần giúp học viên nhận thức sâu sắc biển, đảo không chỉ là không gian sinh tồn, không gian phát triển mà còn là địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh, gắn trực tiếp với chủ quyền và lợi ích quốc gia, dân tộc. Nội dung giáo dục cần làm rõ quan điểm của Đảng về kết hợp chặt chẽ giữa phát triển với bảo vệ, giữa phát huy tiềm năng, lợi thế của biển với giữ vững chủ quyền, an ninh, an toàn trên biển; đồng thời nâng cao nhận thức về yêu cầu bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Trên cơ sở đó, cần gắn trang bị kiến thức về biển, đảo với bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, ý thức chủ quyền, tinh thần cảnh giác và trách nhiệm của người cán bộ Quân đội. Qua đó, giúp học viên có cách nhìn toàn diện về nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trên hướng biển, không chỉ nhận thức được giá trị của biển, đảo đối với phát triển đất nước mà còn xác định rõ trách nhiệm trong bảo vệ vững chắc chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc.
Thứ hai, đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy theo hướng gắn nhận thức về biển, đảo với thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nghị quyết số 20-NQ/TW đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy khai thác biển sang xây dựng và phát triển quốc gia biển mạnh, gắn phát triển kinh tế biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền và quản trị hiệu quả không gian biển quốc gia. Vì vậy, nội dung giảng dạy cần được cập nhật theo hướng làm rõ những vấn đề mới về biển, đảo, nhất là mối quan hệ giữa phát triển kinh tế biển, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Trong giảng dạy nội dung bảo vệ chủ quyền biển, đảo của môn Giáo dục quốc phòng, an ninh, cần tăng cường phân tích, trao đổi, thảo luận và liên hệ những vấn đề thực tiễn, giúp học viên vận dụng kiến thức để nhận diện, đánh giá và xử lý các vấn đề đặt ra. Qua đó, chuyển từ việc tiếp nhận kiến thức đơn thuần sang hình thành tư duy, năng lực và trách nhiệm của người cán bộ trước yêu cầu xây dựng quốc gia biển mạnh gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Thứ ba, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, góp phần cập nhật và làm sâu sắc nhận thức về biển, đảo trong đào tạo cán bộ.
Thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trên hướng biển đang đặt ra nhiều vấn đề mới, đòi hỏi nhiệm vụ nghiên cứu khoa học phải kịp thời phát hiện, luận giải và cung cấp cơ sở khoa học cho giáo dục - đào tạo. Trong đó, cần tập trung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, quản trị không gian biển, kết hợp phát triển kinh tế biển với quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển, đảo theo tinh thần Nghị quyết số 20-NQ/TW. Đội ngũ cán bộ, giảng viên cần gắn nghiên cứu khoa học với tổng kết thực tiễn, thường xuyên cập nhật những vấn đề mới vào nội dung giảng dạy. Qua đó, làm cho kiến thức về biển, đảo sát thực tiễn hơn, giúp học viên nâng cao khả năng phân tích, nhận định và vận dụng quan điểm của Đảng vào thực tiễn công tác, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ trong tình hình mới.
Thứ tư, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên, đáp ứng yêu cầu giáo dục về biển, đảo trong tình hình mới.
Để quán triệt sâu sắc những quan điểm mới về xây dựng và bảo vệ quốc gia biển mạnh, đội ngũ cán bộ, giảng viên cần không ngừng tự học, tự nghiên cứu, cập nhật kiến thức về biển, đảo, quốc phòng, an ninh và những vấn đề mới đặt ra trong thực tiễn. Cùng với nâng cao trình độ chuyên môn, cần chú trọng bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, phương pháp sư phạm, năng lực phân tích và khả năng liên hệ thực tiễn, nhất là đối với những vấn đề nhạy cảm, phức tạp liên quan đến chủ quyền biển, đảo. Qua đó, nâng cao chất lượng giảng dạy, giúp cán bộ, giảng viên có đủ năng lực định hướng nhận thức, giải đáp những vấn đề thực tiễn đặt ra, góp phần hình thành ở học viên bản lĩnh, tư duy và trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Nghị quyết số 20-NQ/TW đã đặt ra những định hướng quan trọng đối với xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, đồng thời khẳng định yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa phát triển với bảo vệ, giữa phát triển không gian biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền quốc gia. Quán triệt những quan điểm đó vào đào tạo cán bộ ở Học viện Lục quân là yêu cầu thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức, bản lĩnh và trách nhiệm của học viên đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của đất nước. Qua đó, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học của Học viện, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội có tư duy, năng lực và bản lĩnh vững vàng, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới./.
.png)
