Khoa Tin học - Ngoại ngữ gương mẫu, đi đầu thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần xây dựng Học viện Lục quân thông minh, hiện đại “Mẫu mực, tiêu biểu”
Trước yêu cầu mới của tình hình thực tiễn, Học viện Lục quân xác định chuyển đổi số là giải pháp mang tính đột phá để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong tiến trình đó, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai mạnh mẽ, trở thành một trong những nội dung trọng tâm, xuyên suốt nhằm phổ cập kỹ năng số, tri thức số cho mọi cán bộ, giảng viên, học viên.
Là đơn vị giữ vai trò trung tâm trong đào tạo công nghệ thông tin và ngoại ngữ, Khoa Tin học - Ngoại ngữ không chỉ đi đầu trong việc ứng dụng chuyển đổi số vào giảng dạy, học tập mà còn là lực lượng nòng cốt trong lan tỏa tinh thần tự học, tự nâng cao năng lực số, góp phần thiết thực vào thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng Học viện Lục quân thông minh, hiện đại, “mẫu mực, tiêu biểu”. Nhận thức rõ vai trò to lớn đó, thời gian qua, cấp ủy, chỉ huy Khoa Tin học - Ngoại ngữ đã quán triệt sâu sắc các chủ trương, nghị quyết của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện về chuyển đổi số và xây dựng Học viện thông minh, hiện đại. Trên cơ sở đó, Khoa thống nhất nhận thức rằng hưởng ứng và thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, mà còn là giải pháp mang tính đột phá để phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, giảng viên trong đổi mới phương pháp giảng dạy, cập nhật công nghệ hiện đại, chuẩn hóa quy trình chuyên môn và hỗ trợ thiết thực việc nâng cao kỹ năng số cho học viên.

Thiếu tướng Đỗ Anh Tuấn - Phó Giám đốc Học viện phát biểu chỉ đạo Khoa Tin học – Ngoại ngữ trong tập huấn chuyển đổi số cho cán bộ, giảng viên
Mỗi cán bộ, giảng viên trong khoa được yêu cầu xác lập lộ trình học tập, bồi dưỡng kỹ năng số cá nhân phù hợp với vị trí công tác, đồng thời tích cực tham gia các khóa học trên nền tảng QiMe, hệ thống “Bình dân học vụ số” của Bộ Quốc phòng và các lớp tập huấn chuyển đổi số do Học viện tổ chức. Cùng với việc trang bị kiến thức nền tảng, Khoa coi trọng rèn luyện thao tác, hình thành thói quen làm việc số, sử dụng an toàn các tài khoản, dữ liệu và công cụ số trong môi trường quân sự; chú trọng phát huy tinh thần trách nhiệm, tương trợ và lan tỏa phong trào trong đơn vị theo hướng “người biết nhiều hỗ trợ người biết ít”, tạo môi trường học tập số tích cực, thân thiện. Các “Tổ hỗ trợ số” được hình thành theo nhóm chuyên môn, coi đây là hạt nhân thúc đẩy phong trào đi vào chiều sâu, tránh tình trạng triển khai dàn trải hoặc thiên về hình thức. Thông qua hoạt động hỗ trợ thường xuyên, các tổ đã kịp thời hướng dẫn cán bộ, giảng viên và học viên tiếp cận nền tảng học tập số, khắc phục sự cố kỹ thuật, chuẩn hóa thao tác sử dụng phần mềm, từ đó hình thành thói quen ứng dụng công nghệ trong công tác và sinh hoạt hằng ngày.

Giảng viên Khoa Tin học – Ngoại ngữ tích cực học tập Bình dân học vụ số
Tham gia phong trào “Bình dân học vụ số”, đội ngũ cán bộ, giảng viên Khoa Tin học - Ngoại ngữ còn tích cực đóng góp sáng kiến, cải tiến kỹ thuật và xây dựng học liệu số, góp phần làm phong phú nguồn tài nguyên phục vụ giảng dạy cho toàn Học viện. Nhiều hướng nghiên cứu tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, thiết kế công cụ kiểm tra, đánh giá trực tuyến, xây dựng kho bài giảng điện tử, chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi, đề xuất giải pháp nâng cấp hạ tầng công nghệ phục vụ dạy và học. Qua những kết quả đó, Khoa tiếp tục khẳng định vị trí là một trong những đơn vị đi đầu trong đổi mới sáng tạo, thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào giảng dạy theo hướng hiện đại, thiết thực và an toàn.
Bài giảng điện tử
Tuy nhiên, quá trình triển khai phong trào cũng bộc lộ những khó khăn cần sớm khắc phục để bảo đảm tính bền vững và hiệu quả dài hạn. Mức độ thành thạo kỹ năng số của một bộ phận giảng viên chưa đồng đều, nhất là với phần mềm chuyên sâu hoặc ứng dụng mới. Nguồn tài liệu hướng dẫn thao tác trên các nền tảng chưa thật phong phú; hạ tầng công nghệ tại một số phòng học, khu vực làm việc chưa đồng bộ. Những “điểm nghẽn” này nếu không được xử lý bằng giải pháp đồng bộ sẽ ảnh hưởng đến nhịp độ triển khai và chất lượng phong trào, nhất là khi yêu cầu công nghệ liên tục thay đổi, đòi hỏi người dạy và người học phải thường xuyên cập nhật, thích ứng.
Từ thực tiễn triển khai, Khoa đã rút ra một số kinh nghiệm và tiếp tục triển khai toàn diện, đồng bộ một số giải pháp sát với đặc điểm nhiệm vụ của Khoa và Học viện để phong trào “Bình dân học vụ số” thực sự trở thành động lực phát triển bền vững, đó là:
Một là, tiếp tục nâng cao nhận thức chính trị, trách nhiệm nghề nghiệp và ý thức tự học, tự nâng cao trình độ năng lực số của cán bộ, giảng viên. Việc phổ cập kiến thức, kỹ năng số vì thế không thể dừng ở hoạt động phong trào, mà phải gắn chặt với yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao hiệu quả giáo dục, đào tạo. Trên cơ sở quán triệt nghiêm túc các chủ trương, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên, Khoa cần cụ thể hóa nhận thức thành mục tiêu, tiêu chí trong kế hoạch công tác, gắn với đánh giá, xếp loại cán bộ, giảng viên và công tác thi đua, khen thưởng, bảo đảm “nhận thức đúng dẫn tới hành động đúng”.
Hai là, chuẩn hóa sản phẩm số và quy trình giảng dạy trên nền tảng số, bảo đảm chất lượng và tính đồng bộ. Bài giảng điện tử, học liệu số, video minh họa cần được xây dựng theo mẫu chuẩn sư phạm, có hệ thống luận điểm chặt chẽ, liên hệ thực tiễn phù hợp, tổ chức tương tác hiệu quả để phát huy tính chủ động của người học. Đồng thời, cần thống nhất bộ tiêu chí tối thiểu để đánh giá học liệu số và quy trình thiết kế bài giảng điện tử, từng bước hình thành ngân hàng học liệu chất lượng cao, dùng chung và cập nhật thường xuyên trong toàn Học viện.
Ba là, đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng số theo hướng thực chất, có sản phẩm cụ thể và khả năng ứng dụng cao. Tổ chức các khóa tập huấn theo nhóm đối tượng và mức độ năng lực, gắn với đầu ra rõ ràng như bài giảng số, bộ câu hỏi trắc nghiệm, học liệu trực tuyến hoặc đề tài ứng dụng công nghệ. Cách làm này vừa tạo động lực học tập tích cực, vừa bảo đảm hiệu quả sử dụng thời gian và nguồn lực. Cùng với đó, cần tăng cường cơ chế chia sẻ nội bộ, phát huy vai trò dẫn dắt của giảng viên có kinh nghiệm về công nghệ để nâng chất lượng chung của tập thể.
Bốn là, xây dựng môi trường học tập số hóa toàn diện, thúc đẩy văn hóa tự học, tự rèn trong đơn vị. Phát triển hạ tầng kỹ thuật phải song hành với việc hình thành thói quen sử dụng công cụ số trong dạy học, nghiên cứu và quản lý. Các mô hình như “đơn vị học tập số”, “giờ học số” cần được cụ thể hóa thành nội dung và tiêu chí thi đua phù hợp, qua đó tạo động lực và duy trì nề nếp học tập số. Tổ chức các hoạt động tọa đàm, hội thi kỹ năng số, sinh hoạt chuyên đề chia sẻ kinh nghiệm sẽ giúp phong trào lan tỏa sâu rộng và bền vững.
Năm là, nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết, kịp thời biểu dương và nhân rộng mô hình điển hình. Để tránh dàn trải, hình thức, cần xây dựng cơ chế giám sát chặt chẽ, đánh giá thực chất dựa trên tiến độ và chất lượng sản phẩm cụ thể. Đồng thời, phát hiện và tôn vinh những cá nhân, tập thể có cách làm sáng tạo, hiệu quả để tạo sức lan tỏa, cổ vũ tinh thần đổi mới trong toàn Khoa. Mỗi đợt tổng kết cần được xem là dịp rà soát chính sách, cập nhật nội dung, phương pháp phù hợp với sự phát triển của công nghệ và yêu cầu nhiệm vụ.
Có thể khẳng định rằng, phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ là sự đáp ứng kịp thời trước yêu cầu chuyển đổi số trong Quân đội, mà còn là cơ hội để mỗi cán bộ, giảng viên khẳng định vai trò nêu gương trong đổi mới giáo dục, đào tạo tại Học viện Lục quân. Với tinh thần chủ động, sáng tạo và ý chí tự học, tự nâng cao, cán bộ, giảng viên Khoa Tin học - Ngoại ngữ đã và đang từng bước chuyển hóa nhận thức thành năng lực, biến công nghệ thành công cụ thiết thực để nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và quản lý. Thời gian tới, bằng quyết tâm chính trị cao và hành động cụ thể, đồng bộ, Khoa sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, tiên phong trong thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược xây dựng Học viện Lục quân thông minh, hiện đại, “mẫu mực, tiêu biểu”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới.
Tập huấn kỹ năng công nghệ thông tin cho cán bộ, giảng viên./.
P.T.T.P
Tác giả: KTHNN. Phạm Thị Thu Phương