Học viện Lục quân vận dung phương châm “bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy” trong Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV vào giảng dạy cho các đội tượng học viên hiện nay

Trong những năm qua, Đảng ủy, Ban Giám đốc và cấp ủy, chỉ huy các cấp trong Học viện đã quán triệt nghiêm túc phương châm “bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy” vào giảng dạy, đạt được kết quả tích cực. Nội dung phương châm được đưa vào sinh hoạt chính trị, học tập nghị quyết, bồi dưỡng cán bộ, giảng viên. Đội ngũ giảng viên ngày càng nhận thức rõ vai trò của việc “bảo vệ từ sớm, từ xa” trong đào tạo cán bộ. Giáo trình từng bước được chỉnh lý theo yêu cầu nhiệm vụ mới, tăng cường nội dung về an ninh phi truyền thống, chiến tranh công nghệ cao. Đẩy mạnh phương pháp giảng dạy tích cực, thảo luận nhóm, xử lý tình huống trong luyện tập, diễn tập. Lồng ghép nội dung phòng thủ, bảo vệ địa bàn, biên giới, biển đảo. Rèn luyện năng lực tham mưu, chỉ huy trong điều kiện phức tạp. Thường xuyên giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng. Tăng cường đấu tranh phản bác quan điểm sai trái…Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế cần tiếp tục khắc phục ở một số bài giảng chưa làm rõ mối liên hệ cụ thể giữa lý luận và thực tiễn. Một số giảng viên còn thiên về truyền thụ kiến thức, ít gắn với tình huống thực tế. Một số học viên khả năng phân tích, dự báo tình huống chưa cao.

Trong tình hình hiện nay, trước yêu cầu cao của đổi mới giáo dục - đào tạo, việc vận dụng phương châm “bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy” trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào giảng dạy có ý nghĩa thiết thực và cấp thiết, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, xây dựng Học viện “vững mạnh, tiêu biểu”, cần thực hiện tốt một số giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tăng cường quán triệt, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các tổ chức, lực lượng trong Học viện.

Các cấp ủy, tổ chức đảng và chỉ huy các cấp trong Học viện cần tổ chức nghiên cứu, học tập và quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV. Các nghị quyết, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và văn kiện về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Kết hợp học tập tập trung với tự nghiên cứu, thảo luận. Gắn quán triệt nghị quyết với nhiệm vụ cụ thể của từng phòng, khoa và đơn vị. Đưa nội dung “bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa” vào nghị quyết lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, kế hoạch công tác năm, học kỳ. Chương trình giảng dạy, huấn luyện cần xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu, lộ trình thực hiện, trách nhiệm từng tập thể và cá nhân. Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chính trị, ngày chính trị - văn hóa tinh thần, diễn đàn, tọa đàm chuyên đề. Đẩy mạnh tuyên truyền trên bản tin nội bộ, cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh, kịp thời định hướng tư tưởng, giải quyết vướng mắc cho cán bộ, giảng viên và học viên.

Cán bộ lãnh đạo, chỉ huy và đội ngũ cán bộ, giảng viên phải gương mẫu trong học tập nghị quyết. Đi đầu trong đổi mới giảng dạy, chủ động vận dụng phương châm vào thực tiễn. Gắn trách nhiệm nêu gương với đánh giá, xếp loại cán bộ, đảng viên. Tổ chức sinh hoạt khoa học, hội thảo chuyên đề về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, phòng ngừa, xử lý nguy cơ, chia sẻ mô hình hay, cách làm hiệu quả. Phân tích các tình huống thực tiễn, xây dựng tiêu chí đánh giá mức độ quán triệt nghị quyết, hiệu quả vận dụng trong công tác. Đưa kết quả thực hiện vào tiêu chuẩn thi đua, khen thưởng, xử lý nghiêm biểu hiện thiếu trách nhiệm, hình thức. Phát huy vai trò cấp ủy, chỉ huy các khoa, phòng, ban trong xây dựng cơ chế phối hợp trong tuyên truyền, giáo dục, tổ chức thực hiện hiệu quả phương châm “bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa”.

Học viên đào tạo trung đoàn học tập ngoài thực địa

Hai là, đổi mới, hoàn thiện nội dung chương trình, giáo trình đào tạo cho các đối tượng học viên.

Tăng cường tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ toàn bộ chương trình đào tạo. Xác định rõ những nội dung còn phù hợp, nội dung lạc hậu, trùng lặp, nội dung còn thiếu, chưa cập nhật và lấy ý kiến từ giảng viên, cán bộ quản lý. Tăng cường đưa vào chương trình các nội dung về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, phòng ngừa, ngăn chặn xung đột từ sớm, từ xa, an ninh phi truyền thống, chiến tranh mạng, chiến tranh thông tin, tác chiến công nghệ cao, cập nhật tình hình khu vực, quốc tế có liên quan đến quốc phòng - an ninh.

Xây dựng chuẩn đầu ra gắn với tư duy “bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa”. Quy định rõ trong đề cương môn học, nội dung nào thể hiện phương châm, mức độ vận dụng, yêu cầu đối với học viên. Tránh lồng ghép hình thức, chung chung, biên soạn, chỉnh lý, bổ sung giáo trình theo hướng khoa học, hệ thống, dễ vận dụng. Gắn lý luận với thực tiễn, xây dựng bộ tài liệu chuyên đề về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, phòng thủ chiến lược, quản lý, xử lý khủng hoảng, tăng cường tài liệu tham khảo hiện đại, có chọn lọc. Đưa các tình huống thực tế vào giáo trình, xây dựng hệ thống bài tập tình huống theo từng đối tượng. Cập nhật kinh nghiệm từ diễn tập, sẵn sàng chiến đấu, tổ chức tổng kết thực tiễn để bổ sung vào bài giảng. Xây dựng nội dung phù hợp với cán bộ chỉ huy - tham mưu, học viên sau đại học, học viên quốc tế cho Quân đội Nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia. Điều chỉnh độ sâu, rộng kiến thức theo trình độ, tránh dàn trải, cào bằng. Xây dựng thư viện điện tử, ngân hàng bài giảng số, phát triển giáo trình điện tử, bài giảng đa phương tiện, ứng dụng mô phỏng, bản đồ số, sa bàn ảo. Tổ chức hội đồng thẩm định chặt chẽ, bảo đảm giáo trình đúng định hướng chính trị, khoa học, thực tiễn.

Ba là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong Học viện.

Tăng cường bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức. Thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm quốc phòng - an ninh của Đảng, Nghị quyết Đại hội XIV và Nghị quyết Trung ương 8, khóa XIII về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần gương mẫu của giảng viên, xây dựng đội ngũ giảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”.

Xây dựng chuẩn giảng viên theo từng chuyên ngành. Khuyến khích giảng viên học tập sau đại học. Tham gia đào tạo chuyên sâu trong và ngoài quân đội. Tổ chức bồi dưỡng thường xuyên về phương pháp sư phạm quân sự, kỹ năng thiết kế bài giảng hiện đại. Tạo điều kiện cho giảng viên tham gia đề tài nghiên cứu khoa học, hội thảo khoa học, tổng kết kinh nghiệm huấn luyện, chiến đấu. Gắn kết quả nghiên cứu với nội dung bài giảng, khuyến khích công bố khoa học, viết tài liệu chuyên khảo. Tổ chức cho giảng viên đi thực tế tại đơn vị chiến đấu, tham gia diễn tập, sẵn sàng chiến đấu, cập nhật kịp thời kinh nghiệm từ cơ sở. Tuyển chọn giảng viên có năng lực chuyên môn tốt, kinh nghiệm thực tiễn, phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, thực hiện quy hoạch dài hạn đội ngũ giảng viên, bố trí, sử dụng đúng người, đúng chuyên môn.

Tổ chức các lớp bồi dưỡng về phân tích tình hình quốc phòng - an ninh, dự báo chiến lược, xử lý khủng hoảng và rèn luyện kỹ năng xây dựng tình huống giảng dạy. Nâng cao khả năng tích hợp phương châm “bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa” vào bài giảng. Bồi dưỡng kỹ năng sử dụng phần mềm trình chiếu, hệ thống học tập trực tuyến, mô phỏng tác chiến. Xây dựng đội ngũ giảng viên nòng cốt về công nghệ, khuyến khích sáng kiến, cải tiến kỹ thuật dạy học. Xây dựng tiêu chí đánh giá toàn diện chất lượng bài giảng, hiệu quả đào tạo và nghiên cứu khoa học. Gắn đánh giá với thi đua, khen thưởng, đề bạt, bổ nhiệm và có chính sách khuyến khích giảng viên giỏi, giảng viên trẻ.

Bốn là, đổi mới phương pháp giảng dạy, phát huy tính chủ động của học viên.

Chuyển mạnh từ “truyền thụ một chiều” sang “lấy người học làm trung tâm”. Giảm lối dạy đọc - chép, thuyết trình thuần túy. Tăng cường phương pháp gợi mở, nêu vấn đề, trao đổi, định hướng vấn đề, đặt câu hỏi tình huống và hướng dẫn học viên tự nghiên cứu. Phát huy vai trò chủ thể của học viên trong quá trình học tập, xây dựng hệ thống tình huống gắn với an ninh khu vực, biên giới, biển đảo, chiến tranh mạng, thông tin, bạo loạn, khủng bố, thảm họa. Tổ chức phân tích tình huống, diễn tập trên bản đồ, sa bàn, mô phỏng tác chiến và yêu cầu học viên đề xuất phương án xử lý.

Tổ chức thảo luận nhóm theo chuyên đề, khuyến khích học viên nêu quan điểm, bảo vệ ý kiến, hướng dẫn phương pháp phản biện khoa học, đúng định hướng. Đưa kết quả thảo luận vào đánh giá học tập, giảm kiểm tra thiên về ghi nhớ máy móc, tăng cường đánh giá thông qua xử lý tình huống, bài tập nhóm. Gắn đánh giá với khả năng vận dụng thực tiễn, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong giảng dạy, sử dụng bài giảng điện tử, Video mô phỏng, hệ thống học tập trực tuyến, xây dựng ngân hàng học liệu số. Khuyến khích học viên tự học, tự nghiên cứu khoa học, hướng dẫn phương pháp tìm kiếm, xử lý thông tin, viết tiểu luận, chuyên đề, nghiên cứu đề tài khoa học. Gắn phương pháp giảng dạy với rèn luyện tác phong chỉ huy, tổ chức các hoạt động thuyết trình trước tập thể, xử lý tình huống lãnh đạo, rèn luyện kỹ năng ra quyết định nhanh, giao tiếp, thuyết phục, tổ chức, điều hành. Bồi dưỡng kỹ năng đổi mới phương pháp cho giảng viên, tổ chức tập huấn về phương pháp dạy học tích cực, sư phạm quân sự hiện đại, ứng dụng công nghệ, dự giờ, rút kinh nghiệm thường xuyên. Đẩy mạnh các phương pháp dạy học theo tình huống, mô phỏng tác chiến, thảo luận, phản biện, tăng cường thực hành, diễn tập trên bản đồ, sa bàn, phần mềm.

Học viện Lục quân việc vận dụng phương châm “bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy” trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào giảng dạy cho các đối tượng học viên cần được tiến hành đồng bộ các biện pháp ở trên. Qua đó nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, thực hiện tốt phương châm “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”, góp phần cho Học viện hoàn thành tốt nhiệm vụ bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Tài liệu tham khảo:

1. Tổng cục Chính trị: Đề cương thông báo nhanh kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV Đảng Cộng sản Việt Nam.

 2. Đảng bộ Học viện Lục quân: Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Học viện Lục quân, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

T.S.H