Ý nghĩa lịch sử và những chiến công tiêu biểu của Học viện Lục quân trong 80 năm xây dựng và trưởng thành (1946 - 2026)

Từ lớp huấn luyện bổ túc quân sự đầu tiên được khai giảng tại Tông, Sơn Tây năm 1946 đến một trung tâm đào tạo cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay, Học viện Lục quân đã khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, bảo vệ Tổ quốc và phát triển nền khoa học quân sự Việt Nam hiện đại. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng công tác cán bộ. Người khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”[1]. Thấm nhuần tư tưởng đó, Đảng ta luôn xác định xây dựng đội ngũ cán bộ là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng và xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân[2]. Trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Học viện Lục quân chính là một trong những cái nôi quan trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chỉ huy, tham mưu - những người trực tiếp tổ chức, lãnh đạo và chỉ huy bộ đội hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, mặc dù điều kiện vô cùng gian khổ, thiếu thốn, Nhà trường vẫn duy trì hoạt động đào tạo liên tục, cung cấp đội ngũ cán bộ nòng cốt cho các đơn vị chủ lực của Quân đội. Nhiều học viên trưởng thành từ mái trường này, đã trực tiếp tham gia chỉ huy các chiến dịch lớn như Biên giới năm 1950, Tây Bắc năm 1952 và đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 - chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, mở ra thời kỳ mới cho cách mạng Việt Nam[3]. Thành công của các chiến dịch không chỉ là thắng lợi của nghệ thuật quân sự Việt Nam mà còn là minh chứng sinh động cho tầm quan trọng chiến lược của công tác đào tạo cán bộ quân đội. Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Học viện Lục quân phát triển mạnh mẽ cả về quy mô và chất lượng đào tạo. Hàng trăm khóa học được tổ chức, đào tạo hàng nghìn cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp chiến thuật, chiến dịch cho các chiến trường miền Nam, Lào và Campuchia. Những cán bộ trưởng thành từ Học viện đã trực tiếp tham gia chỉ huy, tham mưu trong các chiến dịch lớn như Đường 9 - Nam Lào, Trị - Thiên, Tây Nguyên, Huế - Đà Nẵng và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Đại thắng mùa Xuân năm 1975 không chỉ là đỉnh cao của nghệ thuật quân sự Việt Nam mà còn khẳng định giá trị to lớn của công tác giáo dục, đào tạo cán bộ quân đội trong chiến tranh cách mạng[4].

Sau ngày đất nước thống nhất, Học viện tiếp tục thực hiện xuất sắc nhiệm vụ đào tạo cán bộ phục vụ xây dựng Quân đội, bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả tại Campuchia. Hàng nghìn cán bộ chỉ huy, tham mưu được đào tạo tại Học viện đã trực tiếp góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; đồng thời giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, khôi phục đất nước, củng cố hòa bình và ổn định khu vực[5]. Bước vào thời kỳ đổi mới, trước yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới, Học viện Lục quân không ngừng đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục - đào tạo; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học quân sự, tổng kết thực tiễn chiến tranh và nghiên cứu nghệ thuật quân sự Việt Nam. Hàng nghìn đề tài, công trình khoa học đã được nghiệm thu và ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, góp phần phát triển lý luận quân sự, quốc phòng của Đảng. Nhiều kết quả nghiên cứu của Học viện được sử dụng trong xây dựng văn kiện chiến lược, tham mưu cho Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng hoạch định chủ trương, chính sách quân sự, quốc phòng trong thời kỳ mới[6].

Một trong những dấu ấn nổi bật của Học viện là thực hiện tốt nhiệm vụ đào tạo cán bộ quân sự cho Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia. Hàng nghìn cán bộ của hai nước bạn đã được đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện; nhiều đồng chí trở thành cán bộ lãnh đạo, chỉ huy chủ chốt của lực lượng vũ trang và quốc phòng nước bạn. Đây không chỉ là hoạt động hợp tác giáo dục - đào tạo quân sự đơn thuần mà còn là biểu tượng sinh động của mối quan hệ đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào - Campuchia, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực.

Từ 60 học viên của khóa học đầu tiên năm 1946, đến nay Học viện đã tổ chức gần 600 khóa đào tạo, bồi dưỡng; đào tạo hơn 60.000 cán bộ chỉ huy, tham mưu trung, cao cấp; hàng nghìn thạc sĩ, tiến sĩ quân sự; hàng nghìn cán bộ quân sự quốc tế và cán bộ cao cấp lý luận chính trị. Những con số ấy không chỉ phản ánh sự phát triển về quy mô mà còn thể hiện chiều sâu trí tuệ, uy tín và tầm ảnh hưởng của Học viện đối với Quân đội và đất nước. Điều làm nên ý nghĩa lịch sử đặc biệt của Học viện Lục quân không chỉ nằm ở số lượng cán bộ được đào tạo mà còn ở giá trị chiến lược của nguồn nhân lực quân sự mà Học viện tạo dựng. Trong mọi thời kỳ cách mạng, cán bộ luôn là nhân tố quyết định chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của quân đội. Vũ khí, trang bị là điều kiện vật chất nhưng con người là nhân tố quyết định trực tiếp biến sức mạnh vật chất thành sức mạnh chiến đấu thực tế. Vì vậy, chiến công lớn nhất của Học viện chính là chiến công đào tạo con người - đào tạo đội ngũ cán bộ quân đội trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân, có phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi tình huống.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định xây dựng Quân đội nhân dân “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, phấn đấu đến năm 2030 xây dựng Quân đội hiện đại[7]. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các hình thái chiến tranh mới đang phát triển mạnh mẽ, Học viện Lục quân đứng trước những thời cơ và yêu cầu mới. Đòi hỏi Học viện tiếp tục đổi mới toàn diện giáo dục - đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học quân sự, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong thời kỳ mới.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong 80 năm xây dựng và trưởng thành, Học viện Lục quân đã vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, tiêu biểu là danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Sao vàng. Đó là sự ghi nhận xứng đáng đối với những cống hiến to lớn, bền bỉ và có ý nghĩa chiến lược của Học viện đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhìn lại chặng đường vẻ vang đã qua càng khẳng định một chân lý có giá trị bền vững: Muốn xây dựng Quân đội vững mạnh phải xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh; muốn bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa phải chăm lo phát triển nguồn nhân lực quân sự chất lượng cao. Với truyền thống “Kiên định vững vàng, đoàn kết nhất trí, chủ động sáng tạo, khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ”, Học viện Lục quân sẽ tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, không ngừng đổi mới, sáng tạo, xây dựng Học viện thông minh, hiện đại, mẫu mực, tiêu biểu; xứng đáng là trung tâm đào tạo cán bộ chỉ huy, tham mưu và nghiên cứu khoa học quân sự hàng đầu của Quân đội và Quốc gia, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới.

TVH