Học viện Lục quân tổ chức rút kinh nghiệm biên soạn và bảo vệ tiểu luận tổng quan, các chuyên đề tiến sĩ cho học viên nghiên cứu sinh khóa 35

Hội nghị được tổ chức nhằm đánh giá thực chất những kết quả đạt được, chỉ rõ những hạn chế, bất cập trong quá trình tổ chức nghiên cứu, biên soạn, bảo vệ tiểu luận tổng quan và các chuyên đề tiến sĩ của nghiên cứu sinh Khóa 35; đồng thời, thống nhất những nội dung, biện pháp cần tập trung thực hiện trong thời gian tới, nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, từng bước hình thành và hoàn thiện năng lực nghiên cứu độc lập của nghiên cứu sinh, đáp ứng yêu cầu chuẩn đầu ra trong chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ tại Học viện Lục quân.

Phát biểu định hướng Hội nghị, Đại tá, PGS, TS Dương Văn Thiên, Trưởng phòng Sau đại học nhấn mạnh, việc tổ chức rút kinh nghiệm không chỉ nhằm đánh giá kết quả đã đạt được mà quan trọng hơn là nhìn nhận một cách thực chất quá trình tổ chức, thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của nghiên cứu sinh Khóa 35, qua đó kịp thời điều chỉnh nội dung, chương trình và phương pháp tổ chức, quản lý trong thời gian tới. Đồng chí định hướng Hội nghị tập trung trao đổi, làm rõ những kết quả nổi bật, những cách làm hiệu quả; đồng thời thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, bất cập, nguyên nhân trong từng khâu từ xây dựng kế hoạch, ban hành các hướng dẫn, xác định nội dung, tổ chức nghiên cứu, biên soạn đến bảo vệ tiểu luận tổng quan và các chuyên đề tiến sĩ. Trong đó, làm rõ vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện của Phòng Sau đại học; sự phối hợp giữa cơ quan, các khoa chuyên ngành và hệ quản lý học viên; mức độ bám sát chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và yêu cầu thực tiễn trong từng nội dung nghiên cứu. Đồng thời, làm rõ những khó khăn, vướng mắc mà nghiên cứu sinh gặp phải trong quá trình học tập nghiên cứu, biên soạn và bảo vệ tiểu luận tổng quan, các chuyên đề; từ đó đề xuất những biện pháp thiết thực, khả thi nhằm tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục -  đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát huy tính chủ động, tự giác và năng lực nghiên cứu độc lập của nghiên cứu sinh trong thời gian tới.

Tại Hội nghị, các ý kiến phát biểu đã tập trung phân tích, đánh giá tương đối toàn diện quá trình tổ chức thực hiện công tác nghiên cứu, biên soạn và bảo vệ tiểu luận tổng quan, các chuyên đề tiến sĩ của nghiên cứu sinh Khóa 35. Các ý kiến thống nhất đánh giá, thời gian qua, công tác đào tạo sau đại học nói chung, công tác tổ chức nghiên cứu, biên soạn tiểu luận tổng quan và các chuyên đề tiến sĩ nói riêng luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, sâu sát của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện. Phòng Sau đại học đã phát huy tốt vai trò cơ quan tham mưu, chủ động phối hợp với các khoa chuyên ngành, hệ quản lý học viên trong xây dựng kế hoạch, tổ chức hướng dẫn, theo dõi và đôn đốc nghiên cứu sinh thực hiện nhiệm vụ theo đúng tiến độ.

Công tác tổ chức chuẩn bị của các cơ quan, khoa, hệ được tiến hành tương đối chặt chẽ, nghiêm túc, bảo đảm đúng quy định, bám sát nội dung chương trình đào tạo sau đại học và phù hợp với yêu cầu chuẩn đầu ra đối với đối tượng học viên đào tạo tiến sĩ tại Học viện Lục quân. Lịch huấn luyện sau đại học được sắp xếp tương đối khoa học, tạo điều kiện để học viên có thời gian nghiên cứu, thu thập tài liệu, trao đổi với cán bộ hướng dẫn và tổ chức biên soạn các nội dung theo kế hoạch.

Đối với nghiên cứu sinh Khóa 35, quá trình tổ chức biên soạn tiểu luận tổng quan và các chuyên đề tiến sĩ được triển khai đúng theo hướng dẫn của cơ quan, chủ động trao đổi với người hướng dẫn khoa học, xin ý kiến chuyên gia, thông qua hệ quản lý học viên, khoa chuyên ngành và cơ quan Phòng Sau đại học chặt chẽ, nghiêm túc. Học viên cơ bản nêu cao ý thức trách nhiệm, chủ động nghiên cứu, thu thập và xử lý tài liệu, từng bước vận dụng phương pháp nghiên cứu khoa học vào giải quyết những vấn đề đặt ra trong nội dung tiểu luận tổng quan và các chuyên đề. Chất lượng các sản phẩm nghiên cứu từng bước được nâng lên; nhiều học viên đã có sự đầu tư nghiêm túc về thời gian, công sức, biết khai thác, hệ thống hóa và phân tích các tài liệu có liên quan, bước đầu thể hiện tư duy độc lập trong tiếp cận và giải quyết vấn đề khoa học. Một điểm đáng ghi nhận là, sau mỗi lần tổ chức chấm tiểu luận tổng quan và các chuyên đề tiến sĩ cho nghiên cứu sinh Khóa 35, Phòng Sau đại học đều tổ chức sinh hoạt rút kinh nghiệm nghiêm túc. Qua đó, những ưu điểm, hạn chế trong từng khâu từ xác định nội dung, xây dựng đề cương, thu thập tài liệu, biên soạn, trình bày, bảo vệ và trả lời câu hỏi của tiểu ban được kịp thời chỉ ra, giúp học viên nhận thức rõ hơn yêu cầu của từng loại hình sản phẩm nghiên cứu. Đây là cơ sở quan trọng để nghiên cứu sinh điều chỉnh phương pháp học tập, nghiên cứu, từng bước khắc phục những hạn chế và nâng cao chất lượng các chuyên đề tiếp theo cũng như quá trình biên soạn luận án tiến sĩ.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế cần nghiêm túc rút kinh nghiệm. Nhận thức về học thuật của một số học viên còn hạn chế; tinh thần tự giác, chủ động trong tự học, tự nghiên cứu chưa cao, chưa thực sự dành nhiều thời gian để tìm hiểu chuyên sâu các vấn đề liên quan đến đề tài. Chất lượng sản phẩm nghiên cứu của một số học viên chưa thực sự cao, chiều sâu khoa học và tính độc lập trong nghiên cứu còn hạn chế. Trong quá trình xác định tên chuyên đề và biên soạn nội dung, có trường hợp phạm vi nghiên cứu còn rộng, chưa xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, dẫn đến khó khăn trong thu thập, xử lý tài liệu và giải quyết vấn đề nghiên cứu. Đặc biệt, quá trình thay đổi địa giới hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp trong thời gian qua cũng tác động nhất định đến việc xác định phạm vi, đối tượng, địa bàn nghiên cứu của một số đề tài, chuyên đề. Điều đó đặt ra yêu cầu đối với nghiên cứu sinh phải thường xuyên cập nhật tình hình thực tiễn, chủ động rà soát, điều chỉnh cách tiếp cận, phạm vi nghiên cứu cho phù hợp, bảo đảm tính khoa học, tính thực tiễn và tính khả thi của nội dung nghiên cứu.

Từ những kết quả và hạn chế trên, Hội nghị thống nhất một số phương hướng, biện pháp chủ yếu trong thời gian tới. Đối với Phòng Sau đại học, tiếp tục phát huy vai trò cơ quan tham mưu, chủ động theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc tiến độ nghiên cứu của học viên; kịp thời phát hiện những vấn đề khó khăn, vướng mắc để phối hợp giải quyết. Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các khoa, hệ quản lý học viên rà soát nội dung chương trình, kế hoạch đào tạo, bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn và chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo tiến sĩ tại Học viện Lục quân; nghiên cứu sắp xếp lịch huấn luyện bảo đảm khoa học, hợp lý, tạo điều kiện thuận lợi để học viên có đủ thời gian nghiên cứu, biên soạn. Đồng thời, tiếp tục duy trì nền nếp tổ chức rút kinh nghiệm sau mỗi nội dung nghiên cứu, bảo vệ, qua đó kịp thời bổ sung, điều chỉnh phương pháp tổ chức và hướng dẫn nghiên cứu.

Đối với các hệ quản lý học viên, cần tăng cường quản lý chặt chẽ quân số, nắm chắc tình hình tư tưởng, tiến độ học tập, nghiên cứu của từng học viên; kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ để trao đổi, phản ánh với cơ quan chức năng và phối hợp giải quyết. Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động Ngày phương pháp, tạo môi trường trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu giữa các học viên; thường xuyên nhắc nhở, đôn đốc nghiên cứu sinh thực hiện đúng tiến độ biên soạn, bảo đảm chất lượng từng sản phẩm nghiên cứu.

Đối với nghiên cứu sinh Khóa 35, cần tiếp tục nêu cao ý thức trách nhiệm, tinh thần tự giác, chủ động trong học tập, nghiên cứu; khắc phục tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào cán bộ hướng dẫn. Mỗi nghiên cứu sinh phải xác định rõ nghiên cứu khoa học là nhiệm vụ trung tâm, xuyên suốt của quá trình đào tạo tiến sĩ; chủ động nghiên cứu tài liệu, cập nhật những vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến đề tài. Trên cơ sở đề tài đã được xác định, cần chủ động xây dựng, hoàn thiện đề cương chi tiết bản thảo luận án; xác định rõ những nội dung cần đi nghiên cứu thực tế, thu thập số liệu tại đơn vị cơ sở để làm cơ sở khoa học và thực tiễn cho quá trình biên soạn luận án. Quá trình biên soạn bản thảo luận án phải được thực hiện từng bước, thường xuyên trao đổi với người hướng dẫn khoa học, chủ động xin ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học và thông qua khoa chuyên ngành; tổ chức hội thảo khoa học nghiêm túc, tiếp thu có chọn lọc các ý kiến đóng góp để từng bước hoàn thiện bản thảo luận án, bảo đảm chất lượng khoa học và thực tiễn.

Đối với nghiên cứu sinh Khóa 36, là học viên mới bước vào quá trình đào tạo trình độ tiến sĩ, vì vậy, cần xác định ngay từ đầu tinh thần, trách nhiệm trong học tập, nhất là từng bước hình thành phương pháp và nền nếp nghiên cứu khoa học. Trước mắt, tập trung chuẩn bị tốt các nội dung học tập các học phần bắt buộc và tự chọn, tích cực, tự giác học tập với thái độ nghiêm túc, chủ động nghiên cứu tài liệu, phấn đấu đạt kết quả cao. Đồng thời, cần chủ động nghiên cứu, xác định tên đề tài luận án, tiểu luận tổng quan và tên các chuyên đề theo đúng định hướng của khoa chuyên ngành; nghiên cứu, dự kiến người hướng dẫn khoa học phù hợp; từng bước xây dựng kế hoạch nghiên cứu cá nhân và chủ động biên soạn tiểu luận tổng quan với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Ngay từ giai đoạn đầu, nghiên cứu sinh Khóa 36 cần hình thành phương pháp làm việc khoa học, khả năng tự nghiên cứu và thói quen thường xuyên trao đổi học thuật, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho quá trình thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu tiếp theo.

Kết luận Hội nghị, Đại tá, PGS, TS Dương Văn Thiên ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các cơ quan, khoa, hệ và học viên nghiên cứu sinh trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ thời gian qua. Đồng chí nhấn mạnh, chất lượng đào tạo tiến sĩ không chỉ được quyết định bởi nội dung chương trình hay công tác tổ chức, quản lý mà còn phụ thuộc trực tiếp vào tinh thần tự giác, năng lực tự học, tự nghiên cứu và khả năng tư duy độc lập của từng nghiên cứu sinh. Vì vậy, cơ quan, khoa, hệ cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, làm tốt công tác hướng dẫn, quản lý, kiểm tra, đôn đốc; đồng thời, mỗi nghiên cứu sinh phải xác định rõ trách nhiệm của bản thân, chủ động khắc phục khó khăn, không ngừng nâng cao năng lực nghiên cứu, từng bước làm chủ phương pháp nghiên cứu khoa học.

Hội nghị rút kinh nghiệm lần này là dịp quan trọng để đánh giá thực chất những kết quả đạt được, nhận diện đúng những hạn chế, nguyên nhân và thống nhất biện pháp khắc phục trong quá trình đào tạo trình độ tiến sĩ tại Học viện Lục quân. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng từng sản phẩm nghiên cứu, xây dựng nền nếp, môi trường học thuật nghiêm túc, từng bước nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học, đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học quân sự có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, tư duy khoa học độc lập, có khả năng nghiên cứu, giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra, góp phần xây dựng Học viện Lục quân ngày càng chính quy, mẫu mực, tiêu biểu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học trong tình hình mới./.

T.C.C