Học viện Lục quân anh hùng 75 năm xây dựng và phát triển

Trong những ngày chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, đặc biệt là sau Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân sự nhằm kịp thời xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang nhân dân ngày càng vững mạnh, cùng với toàn dân bảo vệ chính quyền cách mạng. Bên cạnh Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn, trường Quân chính Bắc Sơn, trường Lục quân Quảng Ngãi và một số trường khác có nhiệm vụ đào tạo đội ngũ cán bộ sơ cấp, tháng 7 năm 1946, theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Quân ủy quyết định mở lớp bổ túc quân sự đầu tiên. Ngày khai giảng Lớp Huấn luyện bổ túc quân sự Khóa 1 (07/7/1946) được xác định là ngày Truyền thống, mốc son lịch sử, đánh dấu sự ra của Học viện Lục quân.

Ngay từ ngày đầu thành lập, Nhà trường hoạt động trong điều kiện chiến tranh ác liệt, hết sức khó khăn về cơ sở vật chất, thiếu thốn về con người và tài liệu nhưng cán bộ, giảng viên, học viên luôn đoàn kết một lòng, vượt qua mọi khó khăn thử thách, chủ động, sáng tạo hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục - đào tạo, cung cấp kịp thời cán bộ chỉ huy cho các chiến trường. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, trước yêu cầu cấp thiết phải tập trung xây dựng đơn vị chủ lực ngày một lớn mạnh, nhu cầu cán bộ tăng nhanh, công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quân sự nói chung, cán bộ trung, cao cấp nói riêng cần có sự điều chỉnh về quy mô và hình thức. Để đáp ứng yêu cầu đó, Học viện đã đào tạo một số lượng lớn học viên cho các đơn vị chiến đấu; biên soạn nhiều tài liệu cho Bộ Quốc phòng, phục vụ cho nhiệm vụ huấn luyện, đồng thời cử một số giảng viên đi thực tế ở các đơn vị, trực tiếp tham gia trên chiến trường. Với những kiến thức được tiếp thu tại Học viện, các đồng chí học viên đã vận dụng linh hoạt, sáng tạo, phù hợp điều kiện thực tiễn của từng chiến trường, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, nhằm đáp ứng nhu cầu cán bộ trong giai đoạn cách mạng mới, Học viện đã nhanh chóng chuyển hướng mạnh mẽ về nội dung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo kiểu thời chiến, lấy bồi dưỡng thời gian ngắn, tập huấn, kèm cặp trong thực tế chiến đấu và công tác là chủ yếu. Thực hiện phương châm “Học những gì chiến trường cần, sát với chiến trường và phục vụ kịp thời cho chiến trường”, “Nhà trường gắn liền với chiến trường”, Học viện đã cử hàng ngàn lượt cán bộ, giảng viên về các đơn vị chiến đấu ở các chiến trường, kịp thời nắm bắt những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn, nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm chiến đấu để vận dụng vào công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học. Về phương pháp huấn luyện, luôn chú trọng thực hành, kết hợp truyền thụ những kinh nghiệm được đúc rút từ thực tiễn chiến trường. Do vậy, hầu hết học viên tốt nghiệp ra trường đã đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ và chỉ huy đơn vị trong chiến đấu. Nhiều đồng chí trở thành những người chỉ huy xuất sắc, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta.

Sau thắng lợi mùa Xuân năm 1975, đất nước ta bước vào một kỷ nguyên mới, Quân đội ta cũng chuyển sang một giai đoạn mới. Đầu tháng 02/1976, Học viện chuyển vị trí đóng quân vào thành phố Đà Lạt, tiếp quản Trường Võ bị Quốc gia của ngụy trước đây. Sau một tháng khẩn trương chuẩn bị các mặt, ổn định tổ chức, ngày 08/3/1976, các lớp tiếp tục học tập theo chương trình ở vị trí mới.

Theo sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của Học viện có bước phát triển mới. Ngày 16/12/1981, Bộ Quốc phòng quyết định đổi tên Học viện Quân sự thành Học viện Lục quân, với mục tiêu đào tạo cán bộ chỉ huy - tham mưu cấp chiến thuật cho 8 chuyên ngành. Ngày 18/3/1987, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính Phủ) ra Chỉ thị số 86/CT về việc giao nhiệm vụ đào tạo sau đại học cho các học viện thuộc Bộ Quốc phòng, trong đó có Học viện Lục quân. Năm 1989, Bộ Quốc phòng bổ sung nhiệm vụ đào tạo vòng 2 cán bộ tiểu đoàn trưởng bộ binh. Năm 2000, bổ sung nhiệm vụ đào tạo sư đoàn trưởng, chỉ huy trưởng bộ chỉ huy quân sự tỉnh (thành phố), có trình độ chỉ huy - tham mưu chiến thuật và một phần chiến dịch. Thực hiện Hướng dẫn số 15-HD/BTCTW ngày 09/7/2018 về việc thực hiện Kết luận số 25-KL/TW ngày 28/12/2017 của Ban Bí thư Trung ương, năm 2018, Học viện được giao quyền đào tạo, hoàn chỉnh kiến thức và xác nhận trình độ cao cấp lý luận chính trị cho cán bộ quân đội

Bên cạnh đó, Học viện còn được Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ đào tạo học viên quốc tế. Cuối năm 1961, Học viện Quân sự tiếp nhận đào tạo 26 cán bộ trung, cao cấp quân sự của nước bạn Lào sang học, mở đầu cho nhiệm vụ đào tạo học viên quốc tế. Từ khi nước bạn Lào giành được độc lập năm 1976 và năm 1979 nhân dân Campuchia đánh đuổi bọn Pôn Pốt giành lại độc lập, cán bộ quân đội hai nước bạn Lào và Campuchia sang học tập tại Học viện ngày càng tăng. Trong những năm gần đây, Học viện cử cán bộ, giảng viên sang giúp Quân đội nhân dân Lào, Quân đội Hoàng gia Campuchia xây dựng nhiều chương trình, nội dung đào tạo, đạt kết quả tốt, góp phầnnâng cao vị thế, uy tín của Học viện, phát triển mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị tốt đẹp với nước bạn Lào và Campuchia. Thực hiện chủ trương đại học hóa đội ngũ sĩ quan quân đội theo tinh thần Nghị quyết số 93/NQ-ĐUQSTW (nay là Quân ủy Trung ương), từ năm 1998, Học viện Lục quân đã tích cực chủ động triển khai đào tạo, hoàn chỉnh bậc đại học và đẩy mạnh đào tạo sau đại học. Đây là bước phát triển quan trọng của Học viện trên mọi lĩnh vực, cả mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ và quy mô, hình thức tổ chức đào tạo. Đến nay, đội ngũ cán bộ, giảng viên của Học viện 100% có trình độ đại học. Trong đó, trên 70% trình độ sau đại học (đã có 6 giáo sư, 124 phó giáo sư, 150 thạc sĩ, 04 chuyên khoa cấp 1); 02 nhà giáo nhân dân, 22 nhà giáo ưu tú; nhiều đồng chí được tặng danh hiệu Nhà giáo giỏi cấp Bộ Quốc phòng, cấp Học viện. Học viện đã đào tạo trình độ tiến sĩ cho 63 khóa với tổng số 363 nghiên cứu sinh, có 284 đồng chí đã bảo vệ thành công luận án và nhận bằng tiến sĩ quân sự, trong đó có 31 nghiên cứu sinh là sĩ quan Quân đội Hoàng gia Campuchia; 58 khóa cao học với tổng số 1457 học viên, có 1330 đã tốt nghiệp và nhận bằng thạc sĩ, 09 học viên là sĩ quan Quân đội nhân dân cách mạng Lào, 98 học viên là sĩ quan Quân đội Hoàng gia Campuchia. Trong 75 năm qua, Học viện đã đào tạo trên 598 khóa học, với 57.547 học viên, là cán bộ chỉ huy - tham mưu cấp trung, sư đoàn, chuyên ngành các binh chủng, cán bộ quân sự địa phương cấp huyện (quận), tỉnh (thành phố) cho Quân đội ta và quân đội hai nước bạn Lào, Campuchia. Đặc biệt, Học viện đã đào tạo, hoàn chỉnh kiến thức cao cấp lý luận chính trị với tổng số 2.549 học viên đã tốt nghiệp, tiến hành thủ tục xác nhận, cấp chứng chỉ trình độ cao cấp lý luận chính trị cho 1.198 đồng chí.

Từ mái trường Học viện Lục quân, hàng chục vạn sĩ quan được đào tạo, bổ túc nâng cao trình độ chính trị, quân sự, khoa học quân sự đã trở thành cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, cán bộ nghiên cứu khoa học ở nhiều cơ quan, đơn vị, học viện, nhà trường trong toàn quân, từ Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu đến các quân khu, quân đoàn, quân, binh chủng. Nhiều đồng chí trở thành tướng lĩnh, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nhà khoa học, giáo sư, phó giáo sư, nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú…

Cùng với nhiệm vụ giáo dục - đào tạo, Học viện luôn chú trọng công tác nghiên cứu khoa học nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới; đã nghiên cứu thành công hàng trăm đề tài khoa học về nghệ thuật quân sự, khoa học nhân văn quân sự cấp Bộ Quốc phòng, cấp ngành và cấp cơ sở. Kết quả các công trình, tài liệu, giáo trình biên soạn đúng tiến độ, được nghiệm thu đúng quy trình, bảo đảm chất lượng và đưa vào sử dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu nghiên cứu huấn luyện và tham khảo của cán bộ, giảng viên, học viên tại Học viện và trong toàn quân. Để kịp thời cập nhật những thông tin chính thống về công tác quân sự, quốc phòng, phổ biến kinh nghiệm chiến đấu, xây dựng đơn vị cho cán bộ, giảng viên, học viên, Học viện Lục quân đã chủ động mời những đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước, Quân đội đến giới thiệu chuyên đề thông tin khoa học quân sự, qua đó góp phần nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin cho các đối tượng. Đồng thời, Học viện đã xây dựng hàng chục bộ phim khoa học về vũ khí trang bị, huấn luyện, diễn tập có chất lượng như: “Một số loại vũ khí trang bị hiện nay của Quân đội nhân dân Việt Nam”, “Tổ chức hiệp đồng chiến đấu sư bộ binh tiến công vào khu vực địch phòng ngự” và bảo vệ luận văn tốt nghiệp… Đây là những bộ phim thiết thực phục vụ nhiệm vụ giáo dục - đào tạo, huấn luyện của Học viện. Tạp chí Nghiên cứu Chiến thuật - Chiến dịch, Thư viện của Học viện là địa chỉ tin cậy, phục vụ chu đáo cho nghiên cứu khoa học và các nhiệm vụ khác.

Hằng năm, Học viện cử cán bộ, giảng viên tham quan, tham gia xây dựng kế hoạch, tưởng định huấn luyện và trực tiếp điều hành luyện tập, diễn tập cấp chiến thuật, chiến dịch, khu vực phòng thủ cho các đơn vị trong toàn quân, nhất là các đơn vị thuộc các Quân khu 5, 7, 9, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội; Quân đoàn 3, Quân đoàn 4; Binh đoàn 15, Binh đoàn 16, được các đơn vị đánh giá cao về sự đóng góp của Học viện vào kết quả công tác huấn luyện của đơn vị. Qua đó, xây dựng được mối quan hệ chặt chẽ giữa Học viện với các đơn vị, góp phần tích cực thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Song song với nhiệm vụ giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học, Học viện luôn coi trọng công tác xây dựng Đảng bộ vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng. Công tác hậu cần, kỹ thuật, tài chính có nhiều đổi mới. Thường xuyên thực hiện tốt công tác huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu, quản lý giáo dục, rèn luyện kỷ luật, xây dựng nền nếp chính quy; quan tâm, chăm lo bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần cho các đối tượng để cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ yên tâm công tác xây dựng Học viện. Đến nay, Học viện đã có một cơ ngơi khang trang, sạch đẹp; hệ thống giảng đường, phòng học được đầu tư nâng cấp trang bị máy chiếu, camera giám sát; sở chỉ huy diễn tập, trung tâm điều hành huấn luyện, phòng phương pháp các khoa giảng viên được trang bị hiện đại; đường giao thông nội bộ được nâng cấp; nhà làm việc của cơ quan, khoa giảng viên, Ban Giám đốc, nhà ở của học viên đều được sửa chữa xây dựng lại và đầu tư trang thiết bị mới. Đặc biệt, được sự quan tâm đầu tư của Bộ Quốc phòng, Học viện đã được tham gia dự án Chung cư Bộ Quốc phòng với 17 căn hộ, dự án nhà công vụ 232 căn hộ; 1 nhà ở 7 tầng cho học viên với 312 phòng; đã và đang triển khai xây dựng giảng đường H1, cao 5 tầng, với 56 phòng học và nhà ở thứ 2 cho học viên, cao 7 tầng, với 292 phòng ở học viên và 12 phòng ở của chỉ huy, cơ quan hệ quản lý học viên. Mạng thông tin diện rộng đã hoàn thành và đưa vào hoạt động, góp phần nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý, điều hành huấn luyện của Ban Giám đốc và cơ quan, các khoa giảng viên, hệ quản lý học viên.

Ngoài ra, Học viện còn làm tốt công tác chính sách dân vận và vận động quần chúng; tham gia, giúp đỡ chính quyền, nhân dân các địa phương nơi đóng quân, xóa đói giảm nghèo, xây nhà tình nghĩa, tình thương, nhà đồng đội; chăm sóc gia đình thương binh, liệt sĩ; tham gia phòng chữa bệnh, phòng chống bão lụt, khắc phục hậu quả thiên tai… Vì vậy, đi đến đâu và đóng quân ở bất cứ nơi nào, Học viện đều được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương tin yêu, mến phục.

Có được những thành quả trên, Học viện luôn được sự quan tâm lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng; sự lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện đúng đắn, sáng tạo của Đảng ủy và Ban Giám đốc Học viện qua các thời kỳ; sự phấn đấu không ngừng của đội ngũ cán bộ, giảng viên, học viên, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, hạ sĩ quan, binh sĩ trong toàn Học viện; sự chỉ đạo hướng dẫn sát sao của cơ quan Bộ Quốc phòng, sự giúp đỡ tận tình của các cơ quan, đơn vị trong toàn quân và của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các địa phương nơi Học viện đóng quân. Những thành tích vẻ vang của Học viện Lục quân qua 75 năm xây dựng và phát triển đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận và trao tặng nhiều phần thưởng cao quý. Học viện vinh dự được bốn lần đón Bác Hồ đến thăm; bốn lần Chủ tịch nước tặng lẵng hoa; bảy lần được tặng thưởng huân chương, trong đó, có huân chương cao quý nhất - Huân chương Hồ Chí Minh. Đặc biệt, tháng 6 năm 2001, Học viện vinh dự được tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Đó là niềm tự hào của mỗi cán bộ, giảng viên, học viên, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, hạ sĩ quan, binh sĩ của toàn Học viện. Trong giai đoạn mới của cách mạng, tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, vừa có thuận lợi, nhưng đồng thời cũng có nhiều thách thức đặt ra. Nhiệm vụ tăng cường quốc phòng, an ninh, xây dựng Quân đội đang đặt ra những yêu cầu mới trong công tác giáo dục - đào tạo của Học viện. Quán triệt sâu sắc Nghị quyết của Quân ủy Trung ương và nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng giao cho Học viện, trên cơ sở những thành tích đã đạt được, phát huy truyền thống đơn vị anh hùng, toàn Học viện phấn đấu thực hiện tốt những nội dung chủ yếu sau:

Một là, tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng; xây dựng cấp ủy, chi bộ, đảng bộ trong sạch vững mạnh, gắn với xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên tiêu biểu về phẩm chất và năng lực; tích cực đổi mới phương pháp, tác phong công tác của các cấp ủy đảng. Thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, nêu cao tính chiến đấu trong sinh hoạt đảng.

Hai là, luôn coi trọng nhiệm vụ xây dựng Học viện vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ, tạo cơ sở nền tảng vững chắc để xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, cơ bản, vững chắc về chất lượng chính trị và đạo đức, lối sống của người quân nhân cách mạng, đặc biệt là đạo đức trong sáng của người cán bộ, giảng viên trong cơ chế thị trường hiện nay. Xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh, tình cảm thầy trò vô tư, trong sáng.

Ba là, thường xuyên giáo dục, quán triệt cho mọi cán bộ, giảng viên, học viên nắm vững mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Học viện trong tình hình mới. Tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục - đào tạo. Quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng, tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào giảng dạy và nghiên cứu khoa học, tạo bước chuyển biến về chất lượng giáo dục - đào tạo của Học viện trong thời gian tới. Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học quân sự, thông tin khoa học quân sự đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ; tăng cường công tác tổng kết và nghiên cứu thực tiễn chiến đấu của Quân đội, ứng dụng những thành quả nghiên cứu đó vào thực tiễn giảng dạy, nghiên cứu khoa học của Học viện.

Bốn là, đẩy mạnh xây dựng nền nếp chính quy và môi trường văn hóa quân sự lành mạnh; xây dựng tinh thần đoàn kết trong nội bộ đơn vị, đoàn kết quân dân, khắc phục khó khăn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao; đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương, đạo đức Hồ Chí Minh, gắn với cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, tạo sự chuyển biến tích cực cả về nhận thức và hành động cho mọi cán bộ, chiến sĩ trong toàn Học viện.

Phấn khởi và tự hào với truyền thống 75 năm, cán bộ, giảng viên, học viên, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên, hạ sĩ quan, binh sĩ đã và đang phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đẩy mạnh phong trào thi đua quyết thắng, ra sức phấn đấu, vượt mọi khó khăn thử thách, xây dựng Đảng bộ Học viện trong sạch vững mạnh, Học viện vững mạnh toàn diện “mẫu mực tiêu biểu”, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới, tô thắm thêm truyền thống “Kiên định vững vàng, đoàn kết nhất trí, chủ động sáng tạo, khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ” của Học viện Lục quân anh hùng.

H.V.M