Thắng lợi Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02/9/1945 - vận dụng nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học của học viên tại Học viện Lục quân hiện nay

Đây là thắng lợi vẻ vang của tinh thần yêu nước nồng nàn, sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đặc biệt là thắng lợi của sự lãnh đạo quyết đoán, nhạy bén, linh hoạt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đảng ta và Bác Hồ đã đề ra chiến lược và phương pháp cách mạng đúng đắn, phù hợp, linh hoạt; nắm chắc được thời cơ, chủ động đón thời cơ và kiên quyết chớp thời cơ, tiến hành tổng khởi nghĩa toàn diện, giành chính quyền trong cả nước về tay Nhân dân.

Từ thắng lợi vĩ đại của Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02/9/1945, chúng ta rút ra được nhiều bài học lớn, đến nay vẫn còn nguyên giá trị, được xem là cơ sở, nền tảng định hướng, vận dụng cho mọi hoạt động thực tiễn cách mạng; trong đó có công tác nghiên cứu khoa học trong Quân đội nói chung, nghiên cứu, phát triển lý luận khoa học nghệ thuật quân sự của học viên ở Học viện Lục quân nói riêng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Những năm qua, hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên tại Học viện Lục quân tập trung chủ yếu là đối tượng học viên cao học, nghiên cứu sinh thuộc Hệ Đào tạo Sau đại học và Giảng viên. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác quan trọng này. Cùng với đặt ra yêu cầu rất cao, thủ trưởng Học viện đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, biên soạn, bảo vệ tiểu luận, chuyên đề, luận văn, luận án cho học viên. Nhờ đó, chất lượng nghiên cứu khoa học của học viên Hệ Đào tạo Sau đại học và Giảng viên đã có chuyển biến tích cực. Nhiều học viên bảo vệ luận văn, luận án đạt chất lượng tốt, được Hội đồng khoa học, các nhà khoa học trong và ngoài Học viện đánh giá cao.

Tuy nhiên, công tác nghiên cứu khoa học của học viên vẫn còn tồn tại một số hạn chế, đó là: một bộ phận cán bộ, học viên chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học đối với việc rèn luyện bản lĩnh, trí tuệ quân sự nên mức độ tập trung chưa cao. Phương pháp nghiên cứu có đồng chí chưa phù hợp, kỹ năng biên soạn, trình bày, phản biện khoa học chưa cao. Việc cập nhật những vấn đề mới, tính sáng tạo, linh hoạt trong nghiên cứu, biên soạn, có học viên còn hạn chế. Trong khi đó, yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội, bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi ngày càng cao. Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học của học viên tại Học viện Lục quân hiện nay, cần phải tiếp tục triển khai động bộ các giải pháp, vận dụng sáng tạo, linh hoạt lịch sử, truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc, nhất các bài học lịch sử vẻ vang của Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02/9/1945. Bài viết đề xuất, trao đổi cùng bạn đọc một số phương hướng, giải pháp như sau:

Một là, nâng cao nhận thức chính trị và tư duy khoa học cho học viên

Đây là giải pháp quan trọng mang tính định hướng xuyên suốt quá trình hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên. Bởi vì, chỉ khi học viên có nhận thức chính trị đúng đắn và tư duy khoa học thấu suốt thì mới thấy được vai trò, tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học, thống nhất ý chí và hành động, mới tập trung cao độ, nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn đề tài, luận văn, luận án của mình.

Học viên Lớp NCS34 - Hệ Đào tạo Sau đại học và Giảng viên - HVLQ tích cực nghiên cứu khoa học, biên soạn luận án tiến sĩ quân sự (ảnh Trung Hiền)

Trên cơ sở đó, cần xác định cho học viện thấy rằng nghiên cứu khoa học là một phần trong nhiệm vụ học tập, rèn luyện toàn diện, trực tiếp giúp học viên phát triển năng lực chỉ huy, tư duy biện chứng và khả năng giải quyết vấn đề trong thực tiễn quân sự. Sau khi tốt nghiệp, kết quả nghiên cứu khoa học là hành trang để học viên tiếp tục hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ với vai trò là “nhà khoa học” ở các cơ quan, đơn vị, học viện, nhà trường trong toàn quân.

Để nâng cao nhận thức chính trị, tư duy khoa học cho học viên, cấp ủy, chỉ huy các cấp trong toàn học viện cần đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thống lịch sử, nhất là bài học về “tư duy độc lập, nhạy bén và sáng tạo” từ Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02/9/1945. Đồng thời, thường xuyên bồi dưỡng tinh thần yêu nước, ý chí tiến công trong nghiên cứu để học viên có thái độ chính trị rõ ràng, nhất quán trong nghiên cứu, phục vụ cho mục đích nâng cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội ta.

Hai là, đổi mới nội dung, phương pháp nghiên cứu khoa học

Đổi mới nội dung, phương pháp nghiên cứu khoa học cho học viên là một đòi hỏi khách quan, cần phải thực hiện thường xuyên, nghiêm túc. Vì vậy, Học viện cần chỉ đạo sát sao các phòng chức năng, khoa chuyên ngành xây dựng và điều hành nội dung, chương trình nghiên cứu khoa học cho học viên chặt chẽ, khoa học. Đồng thời, thường xuyên rà soát, điều chỉnh, bổ sung, đảm bảo hiệu quả, thiết thực; chú trọng cập nhật, đưa vào nội dung nghiên cứu khoa học những vấn đề mới về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, điều chỉnh đơn vị hành chính sau sáp nhập cấp tỉnh, cấp xã, bỏ cấp huyện, bảo đảm tính khoa học, thực tiễn, với một kết cấu lôgíc, chặt chẽ.

Cùng với tiếp tục xây dựng ngân hàng đề tài luận văn, luận án phong phú, toàn diện cho các đối tượng, Học viện cần đẩy mạnh khuyến khích học viên tự lựa chọn, xây dựng đề tài xuất phát từ những vấn đề thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu đặt ra theo tổ chức biên chế mới của các đơn vị chủ lực, các quân, binh chủng. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn học viên vận dụng kiến thức lý luận vào phân tích thực tiễn, phát hiện và đề xuất các giải pháp có tính khả thi cao.

Để nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, các phòng chức năng cần tiếp tục tổ chức bồi dưỡng phương pháp nghiên cứu, biên soạn phù hợp với từng đối tượng, bậc học, nhóm đề tài của luận văn, luận án; bảo đảm tính kế thừa, liên thông giữa các cấp học, bậc học, từng ngành đào tạo; gắn nhà trường với đơn vị và xã hội, lý thuyết với thực hành, đào tạo với sử dụng, vận dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn ở các học viện, nhà trường, cơ quan và đơn vị trong toàn quân. Cùng với đó, chú trọng tổ chức các buổi tập huấn chuyên sâu về phương pháp, kỹ năng viết báo cáo, thuyết trình vấn đề khoa học, bảo vệ tiểu luận, chuyên đề, luận văn cao học, luận án tiến sĩ, để học viên rèn luyện, nâng cao chất lượng bảo vệ luận văn, luận án.

Ba là, xây dựng môi trường nghiên cứu khoa học lành mạnh, chủ động

Đây là giải pháp quan trọng nhằm biến quá trình nghiên cứu thành chủ động tự nghiên cứu của học viên; từ đó tạo ra khí thế thi đua sôi nổi trong học viên, cùng học tập, cùng nghiên cứu, nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn đề tài khoa học, luận văn, luận án.

Theo đó, Học viện cần chỉ đạo tiếp tục phát triển tổ phương pháp, tổ khoa học ở cấp lớp thành các câu lạc bộ khoa học, diễn đàn học thuật theo các nhóm đề tài, chuyên ngành ở cấp Hệ và cấp Học viện, để học viên trao đổi, tranh luận, giúp họ hiểu sâu kỹ từng vấn đề khoa học, học thuật từng chuyên ngành quân sự và hoàn thiện tư duy khoa học quân sự của đề tài nghiên cứu và nhóm chuyên ngành liên quan. Để các câu lạc bộ khoa học hoạt động hiệu quả, cần lựa chọn các đồng chí học viên có uy tín, nắm vững kiến thức chuyên ngành quân sự theo nhóm đề tài làm chủ nhiệm câu lạc bộ, dưới sự theo dõi, giúp đỡ của cán bộ hệ và các phòng, khoa chuyên ngành; đồng thời có quy chế hoạt động chặt chẽ, khoa học, để học viên phấn khởi tham gia với tinh thần xây dựng cao.

Cùng với đó, Học viện cần chỉ đạo cơ quan chuyên môn, khoa chuyên ngành tổ chức các hội nghị, hội thảo khoa học cấp Học viện theo từng chuyên đề cụ thể, để học viên mở mang thêm kiến thức khoa học nghệ thuật quân sự. Trong đó, dành nhiều dung lượng cho học viên phát biểu tham luận, để họ chủ động nghiên cứu, viết tham luận sẽ góp phần nâng cao khả năng lựa chọn vấn đề khoa học, xây dựng đề cương, biên soạn và viết lời báo cáo, phát biểu trong hội thảo; rèn luyện bản lĩnh, kỹ năng bảo vệ luận văn, luận án.

Khoa CTĐ, CTCT và Khoa Chiến thuật phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02/9 (02/9/1945 - 02/9/2025) (ảnh Trung Hiền)

Bốn là, tăng cường mối liên kết giữa “học viên - giảng viên - đơn vị”

Vận dụng bài học “gắn lý luận với thực tiễn” từ Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02/9/1945, đồng thời, nhận thức sâu sắc về ý nghĩa quan trọng của mối liên kết giữa “học viên - giảng viên - đơn vị” mang tính quyết định chất lượng nghiên cứu khoa học, nhất là chất lượng luận văn, luận án.

Mối liên kết giữa “học viên - giảng viên - đơn vị” chính là mối quan hệ biện chứng, gắn bó chặt chẽ giữa học viên với người hướng dẫn khoa học và các đơn vị, địa bàn có liên quan đến đề tài khoa học của luận văn, luận án. Do đó, học viên nghiên cứu cần giữ mối liên hệ thường xuyên, thân tình với người hướng dẫn khoa học trong suốt quá trình nghiên cứu; trong đó, phải xin ý kiến thầy hướng dẫn khoa học từ lựa chọn đề tài cho phù hợp với khả năng, trình độ của học viên; xây dựng đề cương nghiên cứu, các tiểu luận, chuyên đề và biên soạn luận văn, luận án. Đồng thời, học viên và thầy hướng dẫn khoa học cần xác định cụ thể các địa bàn, đơn vị có liên quan đến đề tài khoa học để chủ động liên hệ nắm chắc tình hình; tạo thuận lợi cho đợt học tập ngoại khóa, từng bước đối chứng giữa “lý luận với thực tiễn”, nâng cao tính thiết thực của luận văn, luận án.

Để mối liên kết giữa “học viên - giảng viên - đơn vị” được duy trì thuận lợi, cùng với sự nỗ lực của thầy và trò, Học viện cần tiếp tục quan tâm tạo điều kiện khuyến khích giảng viên, cán bộ quản lý tích cực hướng dẫn, đồng hành với học viên trong từng giai đoạn nghiên cứu. Trong đó, các phòng chuyên môn cần chú trọng nắm chắc khả năng của đội ngũ “người hướng dẫn khoa học” để định hướng ngay từ đầu cho học viên lựa chọn “thầy hướng dẫn” cho phù hợp. Đồng thời, chủ động liên hệ với các cơ quan, đơn vị theo từng khu vực, địa bàn có liên quan đến đề tài khoa học, nhất là học viên nghiên cứu sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho họ nghiên cứu, nắm chắc thực tiễn địa bàn mà luận án đề cập.

Như vậy, thắng lợi vĩ đại của Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02/9/1945 là kết tinh của trí tuệ, bản lĩnh và ý chí dân tộc Việt Nam. Những bài học sâu sắc từ sự kiện lịch sử vẻ vang này có giá trị vận dụng lâu dài, đặc biệt trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học quân sự. Trong bối cảnh xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, cán bộ, học viên của Học viện Lục quân cần tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp ấy, làm chủ tư duy nghiên cứu khoa học, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu của các cơ quan, đơn vị trong toàn quân, đáp ứng với điều kiện tác chiến mới của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc./.

N.T.H