Một số yêu cầu góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự cho học viên ở Học viện Lục quân hiện nay
Môn Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự giữ vị trí quan trọng trong chương trình các môn khoa học xã hội và nhân văn quân sự ở Học viện Lục quân. Môn học trang bị cho học viên những quan điểm cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bạo lực cách mạng, phát huy nhân tố con người, xây dựng hậu phương chiến tranh, xây dựng Quân đội nhân dân, nghệ thuật quân sự và xây dựng nền quốc phòng toàn dân. Qua đó, góp phần hình thành thế giới quan khoa học, phương pháp tư duy biện chứng và bản lĩnh chính trị cho học viên. Nội dung môn học là cơ sở lý luận giúp học viên nhận thức đúng đắn Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, môn học nâng cao năng lực vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và công tác chỉ huy, quản lý bộ đội.
Thực tiễn giảng dạy cho thấy, môn học đã được quan tâm, triển khai nghiêm túc và đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, việc đổi mới phương pháp dạy và học có lúc còn chưa đồng bộ. Mức độ gắn lý luận với thực tiễn và phát huy tính tích cực của học viên chưa thật sự cao. Điều đó đòi hỏi cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực, hiện đại để nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục, đào tạo trong tình hình mới.
Theo đó, nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự cho học viên ở Học viện hiện nay cần chú trọng các yêu cầu sau:
Một là, phát huy tính tích cực tự nghiên cứu, học tập để nâng cao trình độ toàn diện của giảng viên.
Để nâng cao chất lượng giảng dạy đòi hỏi trước hết người giảng viên phải có trình độ chuyên môn sâu, kiến thức liên ngành rộng và năng lực sư phạm vững vàng. Nhận thức rõ yêu cầu đó, Bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, Khoa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã thường xuyên quan tâm bồi dưỡng, khuyến khích giảng viên không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và năng lực vận dụng phương pháp dạy học tích cực, hiện đại. Thông qua các hình thức tự học, tự nghiên cứu, dự giờ, rút kinh nghiệm, sinh hoạt học thuật, đội ngũ giảng viên đã từng bước được chuẩn hóa, nâng cao khả năng làm chủ nội dung môn học, linh hoạt tổ chức các hoạt động dạy học, giải đáp kịp thời, thấu đáo những vấn đề học viên quan tâm. Qua đó, góp phần làm nổi bật giá trị lý luận và thực tiễn của Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Hai là, yêu cầu cao trong biên soạn và thục luyện nội dung bài giảng của giảng viên.
Chất lượng bài giảng được xác định là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học. Trên cơ sở đó, Bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh đã thống nhất chặt chẽ nội dung chương trình, tiến hành kiểm tra, thông qua bài giảng trước khi đưa vào giảng dạy. Mỗi giảng viên nêu cao tinh thần trách nhiệm trong biên soạn giáo án theo hướng khoa học, logic, bám sát mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Học viện và đặc điểm đối tượng học viên. Nội dung bài giảng được thiết kế theo hướng mở, tăng cường liên hệ thực tiễn quân sự, bổ sung các ví dụ lịch sử, tình huống cụ thể gắn với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tạo nền tảng thuận lợi cho việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực như nêu vấn đề, phân tích tình huống, thảo luận và tranh luận trong quá trình giảng dạy.
Ba là, sử dụng linh hoạt các phương pháp giảng dạy tích cực, phù hợp trong quá trình giảng dạy.
Xuất phát từ đặc thù môn học và đối tượng đào tạo, giảng viên cần chủ động lựa chọn, kết hợp linh hoạt các phương pháp dạy học tích cực, hiện đại như: thảo luận nhóm, nêu vấn đề, phân tích tình huống, dạy học theo chủ đề, sử dụng sơ đồ tư duy, trình chiếu đa phương tiện, đóng vai xử lý tình huống chỉ huy… Thông qua đó, tạo môi trường học tập dân chủ, khuyến khích học viên trao đổi, phản biện, trình bày chính kiến, góp phần giúp học viên hiểu sâu bản chất các quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội, quốc phòng và nghệ thuật quân sự. Việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực được thực hiện trên tinh thần kết hợp hài hòa giữa thuyết trình với tổ chức hoạt động học tập, phát huy vai trò dẫn dắt của giảng viên và tính tích cực, sáng tạo của học viên.
Bốn là, định hướng cho học viên tự học, tự đọc tài liệu học tập trước mỗi bài học.
Tự học, tự nghiên cứu là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo trong điều kiện hiện nay. Vì vậy, trước mỗi bài học, giảng viên cần chủ động định hướng rõ mục tiêu, nội dung trọng tâm và hệ thống tài liệu tham khảo cần thiết cho học viên; đồng thời, giao nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể, đặt ra các câu hỏi mang tính gợi mở để học viên chuẩn bị trước. Học viên được khuyến khích khai thác tài liệu tại thư viện, thư viện số và các phương tiện thông tin đại chúng chính thống nhằm mở rộng tri thức, nâng cao khả năng tự nghiên cứu. Qua đó, từng bước hình thành thói quen học tập chủ động, tư duy độc lập và năng lực vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự vào thực tiễn công tác, thực hiện nhiệm vụ sau này.
Giảng viên Bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh thực hành giảng trên lớp cho học viên
Có thể khẳng định, việc triển khai đồng bộ các yêu cầu trên đã và đang góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự ở Học viện Lục quân, làm cho môn học ngày càng thiết thực, sinh động, đáp ứng yêu cầu đào tạo đội ngũ học viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy khoa học và năng lực thực tiễn trong tình hình mới./.
