Giải pháp nâng cao chất lượng biên soạn đề tài, tài liệu chuyên ngành tại Khoa công binh

Hoạt động biên soạn đề tài, tài liệu ở Học viện nói chung và tại Khoa Công binh nói riêng đã được triển khai thực hiện thành nền nếp, số lượng ngày càng tăng, chất lượng được nâng lên, bảo đảm được tính thống nhất cả về nội dung lẫn hình thức trình bày; đồng thời, thể hiện được tính đặc thù trong giáo dục, đào tạo cho các đối tượng học viên công binh ở Học viện Lục quân và vận dụng trong các nhà trường quân đội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và bổ sung nguồn tài liệu cho giảng viên, học viên tham khảo để phục vụ công tác nghiên cứu khoa học.

Khoa Công binh tổ chức giao đề tài, tài liệu chuyên ngành cho giảng viên

Tuy nhiên, qua tổng kết công tác nghiên cứu khoa học ở các cấp, đặc biệt là nội dung biên soạn đề tài, tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy chuyên ngành Công binh tại Học viện cho thấy: Việc xác định các đề tài khoa học chưa có nhiều đột phá, đổi mới; công tác biên soạn một số đề tài, tài liệu có nội dung còn để phải thẩm định, sửa chữa nhiều lần; quy cách trình bày một số đề tài, tài liệu chưa thống nhất.

Trong thời gian tới, nhiệm vụ giáo duc, đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện ngày càng cao; cùng với đó nhiệm vụ giảng dạy của Khoa với nhiều đối tượng. Do đó, vấn đề đặt ra trong biên soạn đề tài, tài liệu cần phải thường xuyên, kịp thời cập nhật thông tin, tri thức khoa học mới, nhằm đáp ứng chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; chuẩn hóa, hiện đại hóa đào tạo cán bộ Công binh trong tình hình mới; đồng thời phục vụ công tác giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học tại Học viện Lục quân. Từ thực tiễn trên, để nâng cao chất lượng biên soạn đề tài, tài liệu chuyên ngành Công binh ở Học viện cấp ủy, chỉ huy Khoa Công binh xác định và triển khai thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cá nhân, tổ bộ môn đối với công tác biên soạn đề tài, tài liệu.

Phát huy vai trò của các cá nhân, đề cao trách nhiệm cán bộ chủ trì các cấp, tạo chuyển biến cơ bản về thái độ trách nhiệm và chất lượng hoạt động biên soạn đề tài, tài liệu cho cán bộ, giảng viên là một giải pháp quan trọng, cần thiết. Trên cơ sở thống nhất về nhận thức tạo ra sự chuyển biến về trách nhiệm, phát huy tính tích cực, chủ động, khắc phục khó khăn để tổ chức thực hiện có hiệu quả hoạt động biên soạn giáo trình, tài liệu dạy học.

Hai là, lựa chọn đề tài, tài liệu phải có tính cấp thiết, gắn với nhu cầu giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học và khả năng vận dụng vào thực tiễn, có sự phát triển, đổi mới, sáng tạo; chú trọng vào những nội dung mới gắn với sự phát triển khoa học nghệ thuật quân sự trong tương lai.

Đây là giải pháp có ý nghĩa quyết định đến chất lượng nghiên cứu, biên soạn đề tài, tài liệu. Trong nghiên cứu khoa học, bước đầu tiên và có thể nói là nền móng cho cả quá trình nghiên cứu chính là bước chọn đề tài để biên soạn tài liệu, giáo trình; vì vậy lựa chọn đề tài vừa mang tính khoa học, tính mới, tính khả thi vừa gắn với sự phát triển khoa học nghệ thuật quân sự trong tương lai là yêu cầu đặt ra đòi hỏi cấp ủy, chỉ huy Khoa và giảng viên cần phải giải quyết. Trên cơ sở thực tiễn, nhu cầu nghiên cứu khoa học, tài liệu huấn luyện cho các đối tượng trong từng năm học; cán bộ, giảng viên Khoa Công binh đã nghiên cứu, đề xuất biên soạn những đề tài, tài liệu rất thiết thực góp phần nâng cao chất lượng dạy và học theo phương châm: “chất lượng huấn luyện của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”.

Thường xuyên nghiên cứu thực tiễn để gắn với lí luận đã được trang bị cho các đối tượng chuyên ngành

Ba là, đổi mới, hoàn thiện công tác quản lý, quy trình tổ chức biên soạn đề tài, tài liệu dạy học.

Trước hết, phải đổi mới việc phân công trách nhiệm quản lý. Căn cứ vào trình độ phát triển tri thức của khoa học chuyên ngành, nhu cầu tài liệu học tập môn học của học viên, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của khoa, cần dự kiến kế hoạch tổng thể biên soạn giáo trình, tài liệu dạy học bộ môn. Phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với Phòng Khoa học quân sự quản lý toàn bộ việc nghiên cứu, biên soạn giáo trình, tài liệu theo quy định chung của Bộ Quốc phòng. Chú trọng việc thẩm định nội dung, quyền phát hành, sử dụng giáo trình, tài liệu dạy học cùng với việc sử dụng kinh phí trong chỉ tiêu.

Về đổi mới, hoàn thiện quy trình biên soạn đề tài, tài liệu dạy học: Mục đích xây dựng và hoàn thiện quy trình quản lý nhằm chuẩn hoá, cụ thể hóa mục tiêu, chương trình, nội dung chi tiết; nghiên cứu, xây dựng mô hình, biên soạn giáo trình, tài liệu cho từng môn học, lấy đó làm tài liệu nền tảng cho việc dạy và học. Đưa các giáo trình, tài liệu dạy học của từng môn học, ngành học vào giảng dạy, học tập thống nhất trong Học viện, nhằm phát huy tính sáng tạo, tự học và tự nghiên cứu của giảng viên và học viên.

Bốn là, bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm cho đội ngũ cán bộ biên soạn đề tài, tài liệu.

Đội ngũ cán bộ biên soạn đề tài, tài liệu là lực lượng nòng cốt tham gia vào quá trình đào tạo, nghiên cứu khoa học. Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ biên soạn cần nhận thức sâu sắc vai trò, tầm quan trọng của hoạt động biên soạn đề tài, tài liệu; phát huy hết trách nhiệm trong quá trình thực hiện, đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ. Bên cạnh đó, lựa chọn tác giả biên soạn đề tài, tài liệu cần chú ý đến kinh nghiệm giảng dạy của từng giảng viên. Hằng năm, tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực, kinh nghiệm nghiên cứu biên soạn đề tài, tài liệu thông qua các lớp tập huấn giảng viên, tổng kết nghiên cứu, biên soạn các cấp. Đồng thời, mỗi cán bộ, giảng viên cần thường xuyên có nhận thức đúng đắn về nghiên cứu, biên soạn đề tài, tài liệu, chủ động ngăn ngừa, khắc phục biểu hiện thiếu cố gắng học tập nâng cao trình độ, năng lực.

Năm là, thực hiện tốt công tác chuyên gia, xin ý kiến các nhà khoa học có uy tín; duy trì chặt chẽ công tác thẩm định, thông qua tổ khoa học, cán bộ lãnh đạo chỉ huy; tiếp thu, hoàn chỉnh, sửa chữa góp phần nâng cao chất lượng của đề tài, tài liệu.

Các chuyên gia và nhà khoa học có vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động nghiên cứu khoa học nói chung và biên soạn đề tài, tài liệu nói riêng; họ chính là những “kho tàng tri thức” vô tận cung cấp những kiến thức chuyên ngành rất thiết thực dựa vào kinh nghiệm và hoạt động thực tiễn; cho nên cần làm tốt công tác chuyên gia, xin ý kiến các nhà khoa học để mỗi đề tài, tài liệu mang hàm lượng khoa học cao hơn và có tính thuyết phục tốt hơn. Bên cạnh đó cần phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với cơ quan chức năng tiến hành thẩm định, phát huy vai trò của tổ khoa học để đánh giá chất lượng biên soạn đề tài, tài liệu một cách khách quan, chính xác nhất tránh trùng lặp nội dung và mang tính hiệu quả cao hơn. Đồng thời, mỗi giảng viên phải biết tiếp thu có chọn lọc những ý kiến đóng góp, lựa chọn những nội dung phù hợp để hoàn chỉnh, sửa chữa, góp phần nâng cao chất lượng của đề tài, tài liệu của mình.

Thực tiễn tại Khoa công binh những năm vừa qua, trước khi giao đề tài, tài liệu cho giảng viên phải căn cứ vào đánh giá về năng lực giảng dạy và nghiên cứu khoa học để giao đề tài cho phù hợp; sau khi giảng viên biên soạn xong đề tài, tài liệu được giao tiến hành thẩm định chéo giữa các thành viên trong tổ khoa học của khoa; sau đó tổ chức hội thảo khoa học với sự tham gia của các nhà khoa học có uy tín. Cuối cùng giảng viên tiếp thu ý kiến đóng góp, tiến hành chỉnh sửa và gửi lên cơ quan. Do đó, những năm vừa qua các đề tài, tài liệu của khoa luôn được thủ trưởng các cấp đánh giá có chất lượng tốt. 

Tin tưởng rằng với cách làm và các giải pháp đã đề ra chất lượng biên soạn đề tài, tài liệu chuyên ngành tại Khoa Công binh sẽ càng được nâng cao góp phần làm phong phú thêm kho tàng tài liệu nghiên cứu khoa học cho cán bộ, học viên tại Học viện Lục quân nói riêng và các học viện, nhà trường trong toàn quân nói chung./.

N.N.T