Giải pháp đổi mới quản lý quy trình thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên ở Học viện Lục quân

Tuy nhiên, trong quá trình quản lý quy trình thi, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học viên vẫn còn bộc lộ nhiều vấn đề bất cập, để tạo cơ sở, động lực mạnh mẽ cho việc tăng cường sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong giảng dạy các môn khoa học xã hội và nhân văn ở Học viện Lục quân hiện nay cần phải tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp và biện pháp cụ thể. Trong đó, tiến hành đổi mới quản lý quy trình thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên không chỉ là một nhiệm vụ quan trọng, mà nó còn là yêu cầu cấp bách từ thực tiễn. Theo đó, cần tập trung giải quyết tốt một số nội dung cụ thể:

Một là, tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo giáo dục nâng cao nhận thức, tạo sự chuyển biến rõ nét cho các lực lượng sư phạm về vị trí, vai trò của thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên trong các thành tố cấu thành quá trình đào tạo ở Học viện Lục quân. Quá trình này đòi hỏi mỗi chủ thể phải quán triệt tốt nhiệm vụ mà Đại hội XII của Đảng đã chỉ ra: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học, hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan”. Đồng thời, phải xác định được mục đích chủ yếu của thi, kiểm tra đánh giá kết quả học tập là so sánh năng lực của học viên tại thời điểm thực tế với mức độ yêu cầu của chuẩn kiến thức và kỹ năng ở từng chủ đề, từng học phần (môn học), làm cơ sở cải tiến kịp thời hoạt động dạy và học.

Hai là, đổi mới quản lý quy trình thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên phải tiến hành đồng bộ, có bước đi hợp lý trong tổng thể lộ trình đổi mới căn bản, toàn diện công tác giáo dục và đào tạo của Học viện Lục quân. Trong đó, cần đẩy mạnh việc lãnh đạo, chỉ đạo đa dạng hóa các hình thức thi, kiểm tra phù hợp với từng đối tượng, từng học phần (môn học), tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới quản lý quy trình thi, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học viên. Cần vận dụng sâu sắc nguyên tắc “lý luận gắn với liền với thực tiễn”, lãnh đạo, chỉ đạo các khoa giảng viên sử dụng nhiều hình thức thi, kiểm tra một cách linh hoạt, phù hợp như: Tự luận, vấn đáp, trắc nghiệm... nhằm khai thác những ưu thế riêng có của từng hình thức phù hợp với từng nội dung môn học, từng khối lượng kiến thức cũng như đặc trưng, chức trách, nhiệm vụ tương lai của học viên sau khi tốt nghiệp. Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, hỗ trợ nâng cao chất lượng quy trình thi, kiểm tra như (phần mềm quản lý phách, điểm, ra điểm, lưu điểm...) nhằm nâng cao tính chính xác, khách quan, giảm thời gian, công sức trong công tác phục vụ chấm thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên.

Ba là, chỉ đạo đổi mới cách thức xây dựng câu hỏi thi, đề thi, kiểm tra. Đây là vấn đề có ý nghĩa then chốt, quyết định đến chất lượng của việc đánh giá kết quả học viên. Do vậy, cần phát huy vai trò trách nhiệm ở các cấp, khoa giảng viên xây dụng câu hỏi thi đáp ứng tiêu chí bao quát khối lượng kiến thức của toàn bộ học phần (môn học), nội dung câu hỏi thi phải bảo đảm tính toàn diện, với các cấp độ như: Kiểm tra, đánh giá khả năng ghi nhớ và nhận diện nội dung kiến thức được truyền thụ từ người dạy; kiểm tra, đánh giá khả năng hiểu nội dung kiến thức, giải thích hoặc suy diễn; kiểm tra, đánh giá khả năng phân tích và tổng hợp kiến thức; kiểm tra, đánh giá khả năng sử dụng kiến thức đó trong điều kiện thực tế; kiểm tra, đánh giá khả năng phán xét giá trị hoặc sử dụng kiến thức theo các tiêu chí thích hợp. Cần đặt yêu cầu cao của việc gắn lý luận với thực tiễn trong từng câu hỏi thi, kiểm tra nhằm hướng đến mục đích vừa kiểm tra được trên diện rộng những kiến thức cơ bản mà học viên cần nắm, vừa đặt ra yêu cầu buộc học viên phải huy động năng lực tư duy cao nhằm xử lý có hiệu quả những tình huống thực tiễn đặt ra, qua đó rèn luyện cho họ kỹ năng nghiệp vụ và phát triển năng lực tư duy phong phú.

Bốn là, lãnh đạo, chỉ đạo phát huy vai trò, trách nhiệm của các cơ quan, khoa, hệ về nhiệm vụ đổi mới quy trình thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên, cụ thể: Phòng Đào tạo đẩy mạnh xây dựng, điều hành kế hoạch huấn luyện cho các đối tượng; thực hiện tốt việc trang bị và phát huy hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật, phối hợp với Ban Khảo thí và bảo đảm chất lượng giáo dục đào tạo (Ban KT&BĐCLGDĐT) tổ chức thực hiện, duy trì nghiêm các quy chế, quy định về thi, kiểm tra, rút kinh nghiệm về thi, kiểm tra để tiếp tục rà soát, bổ sung chương trình, nội dung, đổi mới phương pháp đào tạo phù hợp với thực tiễn phát triển của quân đội; Các khoa giáo viên phối hợp với Ban KT&BĐCLGDĐT trong xây dựng đề thi, tổ chức thi, chấm thi, tăng cường quán triệt quy chế thi, kiểm tra cho đội ngũ cán bộ, giảng viên khoa học xã hội và nhân văn; thường xuyên kiểm tra, rút kinh nghiệm, chỉ đạo kịp thời các lực lượng của khoa tham gia tổ chức thi, kiểm tra cũng như trong quá trình chấm thi, kiểm tra, đánh giá kết quả của học viên bảo đảm trung thực, khách quan, công bằng; Đối với các hệ quản lý học viên thì cần lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt công tác giáo dục xây dựng động cơ, thái độ của học viên đúng trong học tập rèn luyện theo mô hình, mục tiêu đào tạo; nâng cao ý thức tự giác chấp hành các quy định trong thi, kiểm tra, tham gia tích cực phong trào “nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”; Ban KT&BĐCLGDĐT làm tốt chức năng tham mưu về các biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới có hiệu quả phương pháp thi, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học viên theo hướng gắn năng lực, phẩm chất của học viên với theo mô hình, mục tiêu đào tạo. Đồng thời, tổ chức hiệp đồng và bám sát thực tiễn quá trình thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên để kịp thời phát hiện, đề xuất biện pháp giải quyết có hiệu quả những vấn đề bất cập nảy sinh trong quá trình thực hiện.

Năm là, quản lý việc xây dựng ngân hàng đề thi bảo đảm tính toàn diện, gắn lý luận với thực tiễn, tránh tình trạng tái hiện đơn thuần kiến thức lý thuyết và thiếu tính vận dụng sáng tạo. Nội dung bộ ngân hàng đề thi phải đảm bảo các yêu cầu như: Khối lượng kiến thức chuẩn mà học viên cần phải thu được; phân loại trình độ học tập của học viên; nội dung các câu hỏi phải đầy đủ, hợp lý, không trùng lặp, kiểm tra được kiến thức cơ bản, khả năng vận dụng và kỹ năng thực hành của học viên; phải bảo đảm tính khoa học, tính lôgíc, chính xác, chặt chẽ, rõ ràng... Theo đó, cần lãnh đạo, chỉ đạo các chủ thể giáo dục liên quan, trực tiếp là các khoa giảng viên làm tốt việc dự thảo bộ ngân hàng đề thi; đồng thời trước khi đưa vào sử dụng thì cần lấy ý kiến góp ý, nghiệm thu, chỉnh sửa rộng rãi của các chuyên gia, các nhà khoa học và các cán bộ, giảng viên trong đơn vị. Ngoài những nội dung trên, cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý công tác giáo dục và đào tạo bảo đảm đồng bộ, thống nhất. Trong đó, trọng tâm là xác định chức trách, nhiệm vụ của các tổ chức, các lực lượng trong quy trình thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên theo tiêu chuẩn ISO 9000-2008 nhằm tạo thuận lợi cho các lực lượng triển khai thực hiện nhiệm vụ này.

Đổi mới quản lý quy trình thi, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học viên ở Học viện Lục quân là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự đồng bộ, hiệu quả và gắn kết với thực tiễn đào tạo. Việc cải tiến này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, mà còn thúc đẩy sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, tạo động lực mạnh mẽ cho cả người dạy và người học, không chỉ đảm bảo tính khách quan, công bằng trong đánh giá, mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng nguồn nhân lực quân đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới./.